شناسنامه کتابشناختی اثر
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
tamrīn-uṭ ṭullāb fī ṣanā‘at-il a‘rāb
181
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/17542
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #17542
پدیدآور / مؤلف:
ناشناخته
تاریخ و سده تألیف:
886 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 215
تا 225
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
نحو
عناوین دیگر و همتراز:
ترکیب خالد
(tarkīb-u xālid)
ترکیب الالفیة
(tarkīb-ul alfīya)
اثر مرتبط / وابسته به:
الخلاصة في النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
ازهری، خالد بن عبدالله، 838 - 905 قمری
azharī, xāled ebn-e ‘abd-ol-lāh (1435 - 1500)
تجزیه و ترکیب کردن متون معتبر جزو رسوم گذشته است و برای تمرین قواعد دستوری زبان به کار گرفته میشده است، در این کتاب «الفیه ابن مالک» تجزیه و ترکیب شده است و از این رو آن را «ترکیب خالد» نیز مینامند. به گفته مؤلف چون شارح الفیه ابن مالک نتوانسته بهخوبی از عهده شرح الفیه بر بیاید وی این رساله را در بیان اعراب، شرح غرایب لغات و ضبط صحیح لغات مشکله الفیه تألیف کرده است.
آغاز اثر
« بسمله يقول العبد الفقیر الی عفو ربه الغنی خالد ابن عبدالله الازهری ... الحمدلله الذی رفع قدر من اعرب بالشهادتین و نصب الدلیل علی وجود ذاته ... فان معرفة الاعراب من الواجبات التی لا بد لكل طالب العلم »
انجام اثر
« و لعله مثل برره و على كل تقدير فالخيرة نعت ثان لصحبه لا للمنتخبين خلافا للكمودی و هذا آخر ما اردنا جمعه فی هذا المختصر و الحمدلله على اتمامه و وافق الفراغ منه فی یوم الاثنين المبارک السابع و العشرين من شهر رمضان المعظم قدره و حرمته سنة ست و ثمانین و ثمانمائة و من اعجب لی ... حين فرغت من مسودته قارن ذلک اذان المؤذن لصلاة الظهر فرجوت ان يكون مقبولا عندالله ... »
سوابق و چاپهای اثر
مصر، 1370ق؛ تهران، سنگی، بیناشر، 1276ق؛ ایران، سنگی، 1264، جیبی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 314/3-318 (173 نسخه)
کشف الظنون 154/1 و 483/1
هدية العارفين 343/5 و 344
فهرست مخطوطات دارالکتب قاهره، فؤاد سید: 182/1
معجم المطبوعات، سرکیس: 812/1
مكتبة امير المومنین 268/1
مشار عربی ص 182
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب = ترکیب خالد = ترکیب الالفیة / نحو / عربی
tamrīn-uṭ ṭullāb fī ṣanā‘at-il a‘rāb = tarkīb-u xālid = tarkīb-ul alfīya
ازهری، خالد بن عبدالله، 838 - 905 قمری
azharī, xāled ebn-e ‘abd-ol-lāh (1435 - 1500)
وابسته به: الخلاصة في النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
تاریخ تألیف: دوشنبه 27 رمضان 886ق
تجزیه و ترکیب کردن متون معتبر جزو رسوم گذشته است و برای تمرین قواعد دستوری زبان به کار گرفته میشده است، در این کتاب «الفیه ابن مالک» تجزیه و ترکیب شده است و از این رو آن را «ترکیب خالد» نیز مینامند. به گفته مؤلف چون شارح الفیه ابن مالک نتوانسته بهخوبی از عهده شرح الفیه بر بیاید وی این رساله را در بیان اعراب، شرح غرایب لغات و ضبط صحیح لغات مشکله الفیه تألیف کرده است.
آغاز: بسمله يقول العبد الفقیر الی عفو ربه الغنی خالد ابن عبدالله الازهری ... الحمدلله الذی رفع قدر من اعرب بالشهادتین و نصب الدلیل علی وجود ذاته ... فان معرفة الاعراب من الواجبات التی لا بد لكل طالب العلم
انجام: و لعله مثل برره و على كل تقدير فالخيرة نعت ثان لصحبه لا للمنتخبين خلافا للكمودی و هذا آخر ما اردنا جمعه فی هذا المختصر و الحمدلله على اتمامه و وافق الفراغ منه فی یوم الاثنين المبارک السابع و العشرين من شهر رمضان المعظم قدره و حرمته سنة ست و ثمانین و ثمانمائة و من اعجب لی ... حين فرغت من مسودته قارن ذلک اذان المؤذن لصلاة الظهر فرجوت ان يكون مقبولا عندالله ...
چاپ: مصر، 1370ق؛ تهران، سنگی، بیناشر، 1276ق؛ ایران، سنگی، 1264، جیبی
[دنا 314/3-318 (173 نسخه)؛ کشف الظنون 154/1 و 483/1؛ هدية العارفين 343/5 و 344؛ فهرست مخطوطات دارالکتب قاهره، فؤاد سید: 182/1؛ معجم المطبوعات، سرکیس: 812/1؛ مكتبة امير المومنین 268/1؛ مشار عربی ص 182]
نسخههای خطی این اثر
181 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 151 |
امام صادق
قزوین
|
246 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 120 | شناسنامه ← |
| 152 |
فاضل
خوانسار
|
452 | بیکاتب | قرن 13 و اوایل قرن 14 | نستعلیق، نسخ | 69 | شناسنامه ← |
| 153 |
ملی
تهران
|
6142 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 48 | شناسنامه ← |
| 154 |
الهیات
مشهد
|
522/6 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 155 |
امام صادق
چالوس
|
482 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 121 | شناسنامه ← |
| 156 |
محمد هلال
آران کاشان
|
234 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 186 | شناسنامه ← |
| 157 |
گلپایگانی
قم
|
1: 7866-53/76 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 32 | شناسنامه ← |
| 158 |
رضوی
مشهد
|
17007 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 159 |
رضوی
مشهد
|
17008 | قوشخانه ای اکبر بن محمد نبی رازی | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 160 |
رضوی
مشهد
|
27329 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 161 |
رضوی
مشهد
|
17011 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 162 |
امام صادق
چالوس
|
349 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 145 | شناسنامه ← |
| 163 |
حججی
نجف آباد
|
41 | ابراهیم بن محمد هزار جریبی | بیتاریخ | نسخ | 198 | شناسنامه ← |
| 164 |
دانشگاه
تهران
|
8716/1 | رضی الدین محمد حسینی | بیتاریخ | نسخ | 134 | شناسنامه ← |
| 165 |
ملی
تهران
|
4351/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 166 |
ملی
تهران
|
3660 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 104 | شناسنامه ← |
| 167 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
42 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 168 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
40 | اکبر بن محمد بنی الرازی قوشخانهای | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 169 |
مدرسه غرب
همدان
|
2490 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 170 |
ملی
تهران
|
6817 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 170 | شناسنامه ← |
| 171 |
گلپایگانی
قم
|
2446-13/126 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 87 | شناسنامه ← |
| 172 |
ملی
تهران
|
3663 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 209 | شناسنامه ← |
| 173 |
حجتیه
قم
|
213 | بیکاتب | بی تاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 174 |
سپهسالار
تهران
|
8071/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 175 |
فیضیه
قم
|
1519/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 176 |
نجومی
کرمانشاه
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 177 |
نجومی
کرمانشاه
|
بدون شماره | بیکاتب | جمعه ذی القعده سنة 6 ... ؟ | - | - | شناسنامه ← |
| 178 |
تربیت
تبریز
|
13 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 179 |
تربیت
تبریز
|
214 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 180 |
خاکپور، اسدالله (خاندان)
تهران
|
14 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |