نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب

tamrīn-uṭ ṭullāb fī ṣanā‘at-il a‘rāb
181 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/17542
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #17542
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: 886 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 9، ص 215 تا 225
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: نحو
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ترکیب خالد (tarkīb-u xālid) ترکیب الالفیة (tarkīb-ul alfīya)
اثر مرتبط / وابسته به: الخلاصة في النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ازهری، خالد بن عبدالله، 838 - 905 قمری azharī, xāled ebn-e ‘abd-ol-lāh (1435 - 1500) تجزیه و ترکیب کردن متون معتبر جزو رسوم گذشته است و برای تمرین قواعد دستوری زبان به کار گرفته می‌شده است، در این کتاب «الفیه ابن مالک» تجزیه و ترکیب شده است و از این رو آن را «ترکیب خالد» نیز می‌نامند. به گفته مؤلف چون شارح الفیه ابن مالک نتوانسته به‌خوبی از عهده شرح الفیه بر بیاید وی این رساله را در بیان اعراب، شرح غرایب لغات و ضبط صحیح لغات مشکله الفیه تألیف کرده است.
آغاز اثر
« بسمله يقول العبد الفقیر الی عفو ربه الغنی خالد ابن عبدالله الازهری ... الحمدلله الذی رفع قدر من اعرب بالشهادتین و نصب الدلیل علی وجود ذاته ... فان معرفة الاعراب من الواجبات التی لا بد لكل طالب العلم »
انجام اثر
« و لعله مثل برره و على كل تقدير فالخيرة نعت ثان لصحبه لا للمنتخبين خلافا للكمودی و هذا آخر ما اردنا جمعه فی هذا المختصر و الحمدلله على اتمامه و وافق الفراغ منه فی یوم الاثنين المبارک السابع و العشرين من شهر رمضان المعظم قدره و حرمته سنة ست و ثمانین و ثمانمائة و من اعجب لی ... حين فرغت من مسودته قارن ذلک اذان المؤذن لصلاة الظهر فرجوت ان يكون مقبولا عندالله ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
مصر، 1370ق؛ تهران، سنگی، بی‌ناشر، 1276ق؛ ایران، سنگی، 1264، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 314/3-318 (173 نسخه) کشف الظنون 154/1 و 483/1 هدية العارفين 343/5 و 344 فهرست مخطوطات دارالکتب قاهره، فؤاد سید: 182/1 معجم المطبوعات، سرکیس: 812/1 مكتبة امير المومنین 268/1 مشار عربی ص 182

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب = ترکیب خالد = ترکیب الالفیة / نحو / عربی tamrīn-uṭ ṭullāb fī ṣanā‘at-il a‘rāb = tarkīb-u xālid = tarkīb-ul alfīya ازهری، خالد بن عبدالله، 838 - 905 قمری azharī, xāled ebn-e ‘abd-ol-lāh (1435 - 1500) وابسته به: الخلاصة في النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672) تاریخ تألیف: دوشنبه 27 رمضان 886ق تجزیه و ترکیب کردن متون معتبر جزو رسوم گذشته است و برای تمرین قواعد دستوری زبان به کار گرفته می‌شده است، در این کتاب «الفیه ابن مالک» تجزیه و ترکیب شده است و از این رو آن را «ترکیب خالد» نیز می‌نامند. به گفته مؤلف چون شارح الفیه ابن مالک نتوانسته به‌خوبی از عهده شرح الفیه بر بیاید وی این رساله را در بیان اعراب، شرح غرایب لغات و ضبط صحیح لغات مشکله الفیه تألیف کرده است. آغاز: بسمله يقول العبد الفقیر الی عفو ربه الغنی خالد ابن عبدالله الازهری ... الحمدلله الذی رفع قدر من اعرب بالشهادتین و نصب الدلیل علی وجود ذاته ... فان معرفة الاعراب من الواجبات التی لا بد لكل طالب العلم انجام: و لعله مثل برره و على كل تقدير فالخيرة نعت ثان لصحبه لا للمنتخبين خلافا للكمودی و هذا آخر ما اردنا جمعه فی هذا المختصر و الحمدلله على اتمامه و وافق الفراغ منه فی یوم الاثنين المبارک السابع و العشرين من شهر رمضان المعظم قدره و حرمته سنة ست و ثمانین و ثمانمائة و من اعجب لی ... حين فرغت من مسودته قارن ذلک اذان المؤذن لصلاة الظهر فرجوت ان يكون مقبولا عندالله ... چاپ: مصر، 1370ق؛ تهران، سنگی، بی‌ناشر، 1276ق؛ ایران، سنگی، 1264، جیبی [دنا 314/3-318 (173 نسخه)؛ کشف الظنون 154/1 و 483/1؛ هدية العارفين 343/5 و 344؛ فهرست مخطوطات دارالکتب قاهره، فؤاد سید: 182/1؛ معجم المطبوعات، سرکیس: 812/1؛ مكتبة امير المومنین 268/1؛ مشار عربی ص 182]

نسخه‌های خطی این اثر

181 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
امام صادق
قزوین
246 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 120 شناسنامه ←
152
فاضل
خوانسار
452 بی‌کاتب قرن 13 و اوایل قرن 14 نستعلیق، نسخ 69 شناسنامه ←
153
ملی
تهران
6142 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 48 شناسنامه ←
154
الهیات
مشهد
522/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
155
امام صادق
چالوس
482 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 121 شناسنامه ←
156
محمد هلال
آران کاشان
234 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 186 شناسنامه ←
157
گلپایگانی
قم
1: 7866-53/76 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 32 شناسنامه ←
158
رضوی
مشهد
17007 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
159
رضوی
مشهد
17008 قوشخانه ای اکبر بن محمد نبی رازی بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
160
رضوی
مشهد
27329 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
161
رضوی
مشهد
17011 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
162
امام صادق
چالوس
349 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 145 شناسنامه ←
163
حججی
نجف آباد
41 ابراهیم بن محمد هزار جریبی بی‌تاریخ نسخ 198 شناسنامه ←
164
دانشگاه
تهران
8716/1 رضی الدین محمد حسینی بی‌تاریخ نسخ 134 شناسنامه ←
165
ملی
تهران
4351/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 6 شناسنامه ←
166
ملی
تهران
3660 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 104 شناسنامه ←
167
مدرسه باقریه
مشهد
42 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
168
مدرسه باقریه
مشهد
40 اکبر بن محمد بنی الرازی قوشخانه‌ای بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
169
مدرسه غرب
همدان
2490 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
170
ملی
تهران
6817 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 170 شناسنامه ←
171
گلپایگانی
قم
2446-13/126 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 87 شناسنامه ←
172
ملی
تهران
3663 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 209 شناسنامه ←
173
حجتیه
قم
213 بی‌کاتب بی تاریخ - - شناسنامه ←
174
سپهسالار
تهران
8071/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
175
فیضیه
قم
1519/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
176
نجومی
کرمانشاه
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
177
نجومی
کرمانشاه
بدون شماره بی‌کاتب جمعه ذی القعده سنة 6 ... ؟ - - شناسنامه ←
178
تربیت
تبریز
13 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
179
تربیت
تبریز
214 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
180
خاکپور، اسدالله (خاندان)
تهران
14 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←