شناسنامه کتابشناختی اثر
تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب
tamrīn-uṭ ṭullāb fī ṣanā‘at-il a‘rāb
181
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/17542
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #17542
پدیدآور / مؤلف:
ناشناخته
تاریخ و سده تألیف:
886 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 215
تا 225
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
نحو
عناوین دیگر و همتراز:
ترکیب خالد
(tarkīb-u xālid)
ترکیب الالفیة
(tarkīb-ul alfīya)
اثر مرتبط / وابسته به:
الخلاصة في النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
ازهری، خالد بن عبدالله، 838 - 905 قمری
azharī, xāled ebn-e ‘abd-ol-lāh (1435 - 1500)
تجزیه و ترکیب کردن متون معتبر جزو رسوم گذشته است و برای تمرین قواعد دستوری زبان به کار گرفته میشده است، در این کتاب «الفیه ابن مالک» تجزیه و ترکیب شده است و از این رو آن را «ترکیب خالد» نیز مینامند. به گفته مؤلف چون شارح الفیه ابن مالک نتوانسته بهخوبی از عهده شرح الفیه بر بیاید وی این رساله را در بیان اعراب، شرح غرایب لغات و ضبط صحیح لغات مشکله الفیه تألیف کرده است.
آغاز اثر
« بسمله يقول العبد الفقیر الی عفو ربه الغنی خالد ابن عبدالله الازهری ... الحمدلله الذی رفع قدر من اعرب بالشهادتین و نصب الدلیل علی وجود ذاته ... فان معرفة الاعراب من الواجبات التی لا بد لكل طالب العلم »
انجام اثر
« و لعله مثل برره و على كل تقدير فالخيرة نعت ثان لصحبه لا للمنتخبين خلافا للكمودی و هذا آخر ما اردنا جمعه فی هذا المختصر و الحمدلله على اتمامه و وافق الفراغ منه فی یوم الاثنين المبارک السابع و العشرين من شهر رمضان المعظم قدره و حرمته سنة ست و ثمانین و ثمانمائة و من اعجب لی ... حين فرغت من مسودته قارن ذلک اذان المؤذن لصلاة الظهر فرجوت ان يكون مقبولا عندالله ... »
سوابق و چاپهای اثر
مصر، 1370ق؛ تهران، سنگی، بیناشر، 1276ق؛ ایران، سنگی، 1264، جیبی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 314/3-318 (173 نسخه)
کشف الظنون 154/1 و 483/1
هدية العارفين 343/5 و 344
فهرست مخطوطات دارالکتب قاهره، فؤاد سید: 182/1
معجم المطبوعات، سرکیس: 812/1
مكتبة امير المومنین 268/1
مشار عربی ص 182
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب = ترکیب خالد = ترکیب الالفیة / نحو / عربی
tamrīn-uṭ ṭullāb fī ṣanā‘at-il a‘rāb = tarkīb-u xālid = tarkīb-ul alfīya
ازهری، خالد بن عبدالله، 838 - 905 قمری
azharī, xāled ebn-e ‘abd-ol-lāh (1435 - 1500)
وابسته به: الخلاصة في النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
تاریخ تألیف: دوشنبه 27 رمضان 886ق
تجزیه و ترکیب کردن متون معتبر جزو رسوم گذشته است و برای تمرین قواعد دستوری زبان به کار گرفته میشده است، در این کتاب «الفیه ابن مالک» تجزیه و ترکیب شده است و از این رو آن را «ترکیب خالد» نیز مینامند. به گفته مؤلف چون شارح الفیه ابن مالک نتوانسته بهخوبی از عهده شرح الفیه بر بیاید وی این رساله را در بیان اعراب، شرح غرایب لغات و ضبط صحیح لغات مشکله الفیه تألیف کرده است.
آغاز: بسمله يقول العبد الفقیر الی عفو ربه الغنی خالد ابن عبدالله الازهری ... الحمدلله الذی رفع قدر من اعرب بالشهادتین و نصب الدلیل علی وجود ذاته ... فان معرفة الاعراب من الواجبات التی لا بد لكل طالب العلم
انجام: و لعله مثل برره و على كل تقدير فالخيرة نعت ثان لصحبه لا للمنتخبين خلافا للكمودی و هذا آخر ما اردنا جمعه فی هذا المختصر و الحمدلله على اتمامه و وافق الفراغ منه فی یوم الاثنين المبارک السابع و العشرين من شهر رمضان المعظم قدره و حرمته سنة ست و ثمانین و ثمانمائة و من اعجب لی ... حين فرغت من مسودته قارن ذلک اذان المؤذن لصلاة الظهر فرجوت ان يكون مقبولا عندالله ...
چاپ: مصر، 1370ق؛ تهران، سنگی، بیناشر، 1276ق؛ ایران، سنگی، 1264، جیبی
[دنا 314/3-318 (173 نسخه)؛ کشف الظنون 154/1 و 483/1؛ هدية العارفين 343/5 و 344؛ فهرست مخطوطات دارالکتب قاهره، فؤاد سید: 182/1؛ معجم المطبوعات، سرکیس: 812/1؛ مكتبة امير المومنین 268/1؛ مشار عربی ص 182]
نسخههای خطی این اثر
181 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
مرکز احیاء
قم
|
30 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 157 | شناسنامه ← |
| 92 |
گوهرشاد
مشهد
|
641/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 93 |
امام عصر
شیراز
|
80 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 106 | شناسنامه ← |
| 94 |
مرکز احیاء
قم
|
3171 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 195 | شناسنامه ← |
| 95 |
عبدالعظیم
تهران
|
677/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 119 | شناسنامه ← |
| 96 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
765 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 169 | شناسنامه ← |
| 97 |
گلپایگانی
قم
|
2515-13/195 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، شکسته | 145 | شناسنامه ← |
| 98 |
مجلس
تهران
|
1915/1 | زین العابدین تاکری نوری | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 140 | شناسنامه ← |
| 99 |
مروی
تهران
|
585 | بیکاتب | 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 100 |
مجلس
تهران
|
11611 | بیکاتب | 16 شعبان 1202ق | نستعلیق، نسخ | 121 | شناسنامه ← |
| 101 |
معصومیه
قم
|
25/4-6209 | محمود بن عبدالله | ذیحجه 1202ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 102 |
ملی
شیراز
|
87-ش/265 | محمد بن عبدالله بن محمد گله داری | 1203ق | نسخ | 168 | شناسنامه ← |
| 103 |
رضوی
مشهد
|
12670 | بیکاتب | شوال 1204ق | نسخ | 133 | شناسنامه ← |
| 104 |
گلپایگانی
قم
|
2255-12/145 | حسن برای ملاحسن | ربیع الثانی 1209ق | نسخ | 300 | شناسنامه ← |
| 105 |
ملک
تهران
|
6359 | عبدالمؤمن بن محمد بن شعبان | ذیقعده 1213ق | نسخ | 95 | شناسنامه ← |
| 106 |
رضوی
مشهد
|
3788 | بیکاتب | یکشنبه 28 ذیقعده 1215ق | نسخ | 136 | شناسنامه ← |
| 107 |
گلپایگانی
قم
|
8848/2-59/68 | بیکاتب | شنبه 1 جمادی الاول 1217ق | نسخ | 102 | شناسنامه ← |
| 108 |
مرکز احیاء
قم
|
3172 | خداداد بن محمد علی دهنوی | 1219ق | نسخ | 113 | شناسنامه ← |
| 109 |
ملی
تهران
|
4506 | حسن المدعو بالباقر مبارکه لنجان | 1219ق | نسخ | 203 | شناسنامه ← |
| 110 |
سپهسالار
تهران
|
3199 | بیکاتب | 1221ق | شکسته نستعلیق | 155 | شناسنامه ← |
| 111 |
ملی
تهران
|
4437 | بیکاتب | 1222ق | نسخ | 127 | شناسنامه ← |
| 112 |
عمومی
مراغه
|
142/1 | محمدجعفر بن کربلایی آقای مراغی | جمادی الاول 1222ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 113 |
مدرسه صادقیه
سمنان
|
24 | علی اصغر بن غلامعلی مازندرانی | یکشنبه 8 شعبان 1222ق | نستعلیق | 196 | شناسنامه ← |
| 114 |
ملی
تهران
|
1026 | بیکاتب | 1224ق | نسخ | 235 | شناسنامه ← |
| 115 |
رضوی
مشهد
|
23037 | بیکاتب | 1224ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 116 |
رضوی
مشهد
|
15344 | بیکاتب | 1224ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 117 |
مرکز احیاء
قم
|
369 | عبدالکریم | پنجشنبه از شعبان 1224ق | نسخ | 230 | شناسنامه ← |
| 118 |
حجتیه
قم
|
261/3 | بیکاتب | 1225ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 119 |
عبدالعظیم
تهران
|
407 | بیکاتب | 1231ق | نسخ | 192 | شناسنامه ← |
| 120 |
دانشگاه
اصفهان
|
239 | بیکاتب | پنجشنبه شعبان 1232ق | نسخ | - | شناسنامه ← |