نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

سلسلة الذهب

selselat-oz zahab
158 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/36398
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #36398
تاریخ و سده تألیف: 876 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 18، ص 325 تا 334
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شعر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ششمین مثنوی از «هفت اورنگ» جامی است که به وزن «هفت پیکر» سروده شده و در آن مطالب عرفانی و تربیتی به شیوه حکایت و تمثیل آمده است. این مثنوی در سه دفتر نظم شده: دفتر 1. در عرفان و اخلاق و کلام و در پایان بخشی به نام «اعتقاد نامه» دارد که به نام پسر استاد خود، یعنی پسر خواجه عبیدالله احرار، سروده، تاریخ سرودن اول ذیقعده 876ق است. آغاز: «لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام»، انجام: «ور بماند جواد عمر از سیر ×× ختم الله لى بما هو خير»؛ دفتر 2. در عشق روحانی، به سال 890 سروده شده، آغاز: «بشنو ای گوش برفسانه عشق ×× از صریر قلم ترانه عشق»، انجام: «هم بدین حرف این خجسته کلام ×× ختم شد و السلام و الاكرام»؛ دفتر 3. وی این دفتر را به نام پادشاه عثمانی بایزید دوم (ش 886 تا 918ق) در آئین کشورداری، در پانصد بیت سرود، برخی نام این مثنوی را از روی شعر زیر «تحفه شاهی» نهاده‌اند: «لیک از آنجا که تحفه شاهست ×× یاد کرد کمین هوا خواهست»، آغاز: «حمد ایزد نه کار تست ای دل ×× هر چه کار تو بار تست ای دل»، انجام: «بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلى و الجود».
آغاز اثر
« لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام »
انجام اثر
« بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلی و الجود »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، ج3، صص3054-3055؛ لاهور، سنگی، 1345ق/1927م، وزیری بزرگ، 435ص؛ هند، مطبع حیدری، 1289ق، 466ص (درهامش)؛ کانپور، سنگی، 1874م، وزیری، 467ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 176/6 - 181 (158 نسخه) نسخه‌های منزوی 2914/4 - 2920 و 325/2 الذریعة 188/9 و 216/12 و 210/29 کشف الظنون 996/2 مشترک پاکستان 528/7 مكتبة امیرالمؤمنین 415/2 و 416/2

متن فنخا

● سلسلة الذهب / شعر / فارسی selselat-oz zahab جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) تاریخ تألیف: اول ذیقعده 876ق ششمین مثنوی از «هفت اورنگ» جامی است که به وزن «هفت پیکر» سروده شده و در آن مطالب عرفانی و تربیتی به شیوه حکایت و تمثیل آمده است. این مثنوی در سه دفتر نظم شده: دفتر 1. در عرفان و اخلاق و کلام و در پایان بخشی به نام «اعتقاد نامه» دارد که به نام پسر استاد خود، یعنی پسر خواجه عبیدالله احرار، سروده، تاریخ سرودن اول ذیقعده 876ق است. آغاز: «لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام»، انجام: «ور بماند جواد عمر از سیر ×× ختم الله لى بما هو خير»؛ دفتر 2. در عشق روحانی، به سال 890 سروده شده، آغاز: «بشنو ای گوش برفسانه عشق ×× از صریر قلم ترانه عشق»، انجام: «هم بدین حرف این خجسته کلام ×× ختم شد و السلام و الاكرام»؛ دفتر 3. وی این دفتر را به نام پادشاه عثمانی بایزید دوم (ش 886 تا 918ق) در آئین کشورداری، در پانصد بیت سرود، برخی نام این مثنوی را از روی شعر زیر «تحفه شاهی» نهاده‌اند: «لیک از آنجا که تحفه شاهست ×× یاد کرد کمین هوا خواهست»، آغاز: «حمد ایزد نه کار تست ای دل ×× هر چه کار تو بار تست ای دل»، انجام: «بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلى و الجود». آغاز: لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام انجام: بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلی و الجود چاپ: مشار فارسی، ج3، صص3054-3055؛ لاهور، سنگی، 1345ق/1927م، وزیری بزرگ، 435ص؛ هند، مطبع حیدری، 1289ق، 466ص (درهامش)؛ کانپور، سنگی، 1874م، وزیری، 467ص [دنا 176/6 - 181 (158 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 2914/4 - 2920 و 325/2؛ الذریعة 188/9 و 216/12 و 210/29؛ کشف الظنون 996/2؛ مشترک پاکستان 528/7؛ مكتبة امیرالمؤمنین 415/2 و 416/2]

نسخه‌های خطی این اثر

158 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه بوعلی
همدان
1062/1-ف جامی، عبدالرحمن بن احمد (مؤلف) 21 ذیحجه 890ق نسخ - شناسنامه ←
2
ادبیات
تهران
23 حکمت بی‌کاتب 20 ذیحجه 884ق نستعلیق 79 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
11878/6 بی‌کاتب 886ق نستعلیق 55 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
182/1-فیروز بی‌کاتب 897ق نستعلیق - شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
9827/1 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
10513 بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق 119 شناسنامه ←
7
سلطنتی
تهران
314/28 ظهوری 902ق نستعلیق - شناسنامه ←
8
سلطنتی
تهران
314/30 ظهوری 902ق نستعلیق - شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
8253/8 تا 8253/10 محمد بن حسن معرف هروی شوال 909ق نسخ - شناسنامه ←
10
سلطنتی
تهران
314/31 ظهوری 902ق نستعلیق - شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
5024/1 احمد بن محمد بن احمد الکاتب 14 ذیقعده 921ق نستعلیق - شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
452/2 بی‌کاتب 15 رجب 928ق نستعلیق 207 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
1097 محمد حسن 930ق نستعلیق 85 شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
1480 قوام لاری ربیع الاول 943ق نستعلیق 145 شناسنامه ←
15
اعتماد الدوله
همدان
103 میر خرد اواخر رمضان 944ق - - شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
2543/1 بی‌کاتب 945ق نستعلیق 108 شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
2543/2 بی‌کاتب 945ق نستعلیق 46 شناسنامه ←
18
مجلس
تهران
2543/3 بی‌کاتب 945ق نستعلیق 32 شناسنامه ←
19
دانشگاه
تهران
3136/1 علی بن حسام شاعر 947ق نستعلیق - شناسنامه ←
20
مرعشی
قم
9700 بی‌کاتب دهه دوم ذیحجه 954ق نستعلیق 246 شناسنامه ←
21
سلطنتی
تهران
1933/1 و 1933/2 محمود بن فقیه احمد الکاتب 955ق نستعلیق - شناسنامه ←
22
مجلس
تهران
13915/1 دوست محمد بن سلطان محمد 955ق نستعلیق - شناسنامه ←
23
مجلس
تهران
5761 سلطان محمد کاتب 959ق نستعلیق 252 شناسنامه ←
24
مهدوی
تهران
25 محمود کاتب 20 شعبان 960ق نستعلیق - شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
13818/3 بی‌کاتب 963ق نستعلیق 90 شناسنامه ←
26
سلطنتی
تهران
317/3 تا 317/5 جلال الدین محمود ابن فیروز بخت حسینی 963ق نستعلیق - شناسنامه ←
27
دانشگاه
تهران
102/1 بی‌کاتب 966ق نستعلیق 503 شناسنامه ←
28
رضوی
مشهد
4827 ابراهیم بن شیخ علی سبزواری 15 ذیقعده 966ق نستعلیق 69 شناسنامه ←
29
سلطنتی
تهران
475 میرعلی ابن میر محمد الکاتب رزه‌ای 1 شعبان 969ق نستعلیق 144 شناسنامه ←
30
سلطنتی
تهران
675 شاه محمد مشهدی با تاریخ 971ق نستعلیق 120 شناسنامه ←