نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

زینة المدایح

zīnat-ol madāyeh
35 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/34972
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34972
تاریخ و سده تألیف: 1218 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 17، ص 832 تا 834
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شعر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تذکره مآثر خاقان (tazkere-ye ma'āser-e xāqān)
اهدا / به درخواست: فتحعلیشاه قاجار (1211-1250ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تذکره‌ای است مشتمل بر یک دیباچه از مؤلف که کتاب را بر یک «آرایش» و دو «پیرایه» و یک «زیور» تقسیم کرده است، بدین ترتیب: آرایش، در ذکر اشعار فتحعلی شاه؛ پیرایه 1. ذکر اشعار شعرای ملتزم رکاب؛ 3. پیرایه 2. ذکر اشعار شعرای ایران که فتحعلیشاه را مدح گفته‌اند؛ زیور، ذکر اشعار و احوال مؤلف. به‌طوری که می‌نویسد نام زینت المدایح را فتحعلیشاه به این کتاب داده است. شعرایی که در این تذکره از اشعارشان ذکر شده شعرای مداح فتحعلیشاه تا هفتمین سال سلطنت او هستند و قبل از اشعار چند سطری نثر در احوال شاعر و مناسبت شعر نوشته است. از جمله: میرزا رضی به محمد شفیع مستوفی تبریزی، عبدالرزاق بیک مفتون تبریزی، میرزا عبدالوهاب نشاط، در پیرایه دوم از سید صادق بیدگلی کاشانی، معصوم خاوری کوزه کنانی، حسینقلی بیک آذر بیگدلی متخلص به داور، میرزا محمد علی بن میرزا کاظم مستوفی، مجمر اصفهانی، در خاتمه شرح حال خود و علت تألیف کتاب را ذکر کرده است.
آغاز اثر
« ای ذکر تو گلفروش بازار سخن ×× رنگین [ز] تو برگ برگ گلزار سخن / اوصاف تو دیباچه مجموعه نطق ×× توحید تو مشاطه رخسار سخن. زینت مدایح و زیب محامد، حمد محمودی است جل ذکره که حمدش زینت زبان ... »
انجام اثر
« ز غیبم هاتفی آواز داد از بهر تاریخش ×× که بنگر شاد از دیدار بلقیسی، سلیمانی / عیان تا نیست پایانی بدوران عهد شاهی را ×× نباشد عیش ایشانرا چو عهد شاه پایانی »
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تکمله زینة المدایح؛ همای مروزی، محمد صادق (-13) دیباچه تذکره زینة المدائح؛ همای مروزی، محمد صادق (-13)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 95/12 و 243/20 دنا 1292/5-1293 (35 نسخه) فهرستواره منزوی 1914/3 تاریخ تذکره‌های فارسی 687/1

متن فنخا

● زینة المدایح = تذکره مآثر خاقان / شعر / فارسی zīnat-ol madāyeh = tazkere-ye ma'āser-e xāqān همای مروزی، محمد صادق، ق13 قمری homā-ye marvazī, mohammad sādeq (- 19c) اهدا به: فتحعلیشاه قاجار (1211-1250ق) تاریخ تألیف: 1218ق تذکره‌ای است مشتمل بر یک دیباچه از مؤلف که کتاب را بر یک «آرایش» و دو «پیرایه» و یک «زیور» تقسیم کرده است، بدین ترتیب: آرایش، در ذکر اشعار فتحعلی شاه؛ پیرایه 1. ذکر اشعار شعرای ملتزم رکاب؛ 3. پیرایه 2. ذکر اشعار شعرای ایران که فتحعلیشاه را مدح گفته‌اند؛ زیور، ذکر اشعار و احوال مؤلف. به‌طوری که می‌نویسد نام زینت المدایح را فتحعلیشاه به این کتاب داده است. شعرایی که در این تذکره از اشعارشان ذکر شده شعرای مداح فتحعلیشاه تا هفتمین سال سلطنت او هستند و قبل از اشعار چند سطری نثر در احوال شاعر و مناسبت شعر نوشته است. از جمله: میرزا رضی به محمد شفیع مستوفی تبریزی، عبدالرزاق بیک مفتون تبریزی، میرزا عبدالوهاب نشاط، در پیرایه دوم از سید صادق بیدگلی کاشانی، معصوم خاوری کوزه کنانی، حسینقلی بیک آذر بیگدلی متخلص به داور، میرزا محمد علی بن میرزا کاظم مستوفی، مجمر اصفهانی، در خاتمه شرح حال خود و علت تألیف کتاب را ذکر کرده است. آغاز: ای ذکر تو گلفروش بازار سخن ×× رنگین [ز] تو برگ برگ گلزار سخن / اوصاف تو دیباچه مجموعه نطق ×× توحید تو مشاطه رخسار سخن. زینت مدایح و زیب محامد، حمد محمودی است جل ذکره که حمدش زینت زبان ... انجام: ز غیبم هاتفی آواز داد از بهر تاریخش ×× که بنگر شاد از دیدار بلقیسی، سلیمانی / عیان تا نیست پایانی بدوران عهد شاهی را ×× نباشد عیش ایشانرا چو عهد شاه پایانی [الذریعة 95/12 و 243/20؛ دنا 1292/5-1293 (35 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 1914/3؛ تاریخ تذکره‌های فارسی 687/1] شرح و حواشی: 1- تکمله زینة المدایح؛ همای مروزی، محمد صادق (-13) 2- دیباچه تذکره زینة المدائح؛ همای مروزی، محمد صادق (-13)

نسخه‌های خطی این اثر

35 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملی
تهران
16855 همای مروزی، محمد صادق (مؤلف) قرن 12 - 171 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
2660 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 169 شناسنامه ←
3
ملک
تهران
4715 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 25 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
8034 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 228 شناسنامه ←
5
امام صادق
اردکان یزد
62 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 180 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
851عکسی بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
7
ادبیات
تهران
28 - ب بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 155 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
2191-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
9
دانشگاه
اصفهان
139 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق 195 شناسنامه ←
10
مفتاح
تهران
852 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 337 شناسنامه ←
11
دانشگاه
اصفهان
31 نامشخص - - - شناسنامه ←
12
مسجد اعظم
قم
2940/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 59 شناسنامه ←
13
ادبیات
اصفهان
11 نامشخص - - - شناسنامه ←
14
گلپایگانی
قم
3048/1-16/58 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، شکسته 14 شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
4818 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 174 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
4819 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 190 شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
398 بی‌کاتب 1223ق نستعلیق 185 شناسنامه ←
18
نسخه‌های پراکنده
اراک
209 بی‌کاتب 17 شوال 1226ق، به خواهش آقا میرزا معصوم طبیب نستعلیق، شکسته 194 شناسنامه ←
19
گلپایگانی
قم
849-5/139 بی‌کاتب چهارشنبه ربیع الثانی 1228ق نستعلیق 227 شناسنامه ←
20
دانشگاه
تهران
8524 بی‌کاتب 25 جمادی الاول 1232ق نستعلیق 139 شناسنامه ←
21
رضوی
مشهد
6962 بی‌کاتب 1237ق نستعلیق 206 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
13744 بی‌کاتب رمضان 1248ق نستعلیق، شکسته 133 شناسنامه ←
23
گلپایگانی
قم
5604/2-28/24 بی‌کاتب 1258ق نستعلیق، شکسته 148 شناسنامه ←
24
عاطفی، حسن
کاشان
بدون شماره بی‌کاتب رجب 1265ق نستعلیق - شناسنامه ←
25
دائرة المعارف
تهران
126-عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
26
مجلس
تهران
2523 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق 449 شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
2524 بی‌کاتب قرن 14 شکسته نستعلیق 296 شناسنامه ←
28
عاطفی، حسن
کاشان
بدون شماره بی‌کاتب 1328ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
29
دانشگاه
تهران
6019 بی‌کاتب قرن 13 و 14 نستعلیق 195 شناسنامه ←
30
دانش‌سرای عالی-کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی
تهران
63 بی‌کاتب محرم، برای میرزا معصوم نستعلیق - شناسنامه ←