نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

زینة المدایح

zīnat-ol madāyeh
35 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/34972
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34972
تاریخ و سده تألیف: 1218 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 17، ص 832 تا 834
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شعر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تذکره مآثر خاقان (tazkere-ye ma'āser-e xāqān)
اهدا / به درخواست: فتحعلیشاه قاجار (1211-1250ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تذکره‌ای است مشتمل بر یک دیباچه از مؤلف که کتاب را بر یک «آرایش» و دو «پیرایه» و یک «زیور» تقسیم کرده است، بدین ترتیب: آرایش، در ذکر اشعار فتحعلی شاه؛ پیرایه 1. ذکر اشعار شعرای ملتزم رکاب؛ 3. پیرایه 2. ذکر اشعار شعرای ایران که فتحعلیشاه را مدح گفته‌اند؛ زیور، ذکر اشعار و احوال مؤلف. به‌طوری که می‌نویسد نام زینت المدایح را فتحعلیشاه به این کتاب داده است. شعرایی که در این تذکره از اشعارشان ذکر شده شعرای مداح فتحعلیشاه تا هفتمین سال سلطنت او هستند و قبل از اشعار چند سطری نثر در احوال شاعر و مناسبت شعر نوشته است. از جمله: میرزا رضی به محمد شفیع مستوفی تبریزی، عبدالرزاق بیک مفتون تبریزی، میرزا عبدالوهاب نشاط، در پیرایه دوم از سید صادق بیدگلی کاشانی، معصوم خاوری کوزه کنانی، حسینقلی بیک آذر بیگدلی متخلص به داور، میرزا محمد علی بن میرزا کاظم مستوفی، مجمر اصفهانی، در خاتمه شرح حال خود و علت تألیف کتاب را ذکر کرده است.
آغاز اثر
« ای ذکر تو گلفروش بازار سخن ×× رنگین [ز] تو برگ برگ گلزار سخن / اوصاف تو دیباچه مجموعه نطق ×× توحید تو مشاطه رخسار سخن. زینت مدایح و زیب محامد، حمد محمودی است جل ذکره که حمدش زینت زبان ... »
انجام اثر
« ز غیبم هاتفی آواز داد از بهر تاریخش ×× که بنگر شاد از دیدار بلقیسی، سلیمانی / عیان تا نیست پایانی بدوران عهد شاهی را ×× نباشد عیش ایشانرا چو عهد شاه پایانی »
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تکمله زینة المدایح؛ همای مروزی، محمد صادق (-13) دیباچه تذکره زینة المدائح؛ همای مروزی، محمد صادق (-13)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 95/12 و 243/20 دنا 1292/5-1293 (35 نسخه) فهرستواره منزوی 1914/3 تاریخ تذکره‌های فارسی 687/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● زینة المدایح = تذکره مآثر خاقان / شعر / فارسی zīnat-ol madāyeh = tazkere-ye ma'āser-e xāqān همای مروزی، محمد صادق، ق13 قمری homā-ye marvazī, mohammad sādeq (- 19c) اهدا به: فتحعلیشاه قاجار (1211-1250ق) تاریخ تألیف: 1218ق تذکره‌ای است مشتمل بر یک دیباچه از مؤلف که کتاب را بر یک «آرایش» و دو «پیرایه» و یک «زیور» تقسیم کرده است، بدین ترتیب: آرایش، در ذکر اشعار فتحعلی شاه؛ پیرایه 1. ذکر اشعار شعرای ملتزم رکاب؛ 3. پیرایه 2. ذکر اشعار شعرای ایران که فتحعلیشاه را مدح گفته‌اند؛ زیور، ذکر اشعار و احوال مؤلف. به‌طوری که می‌نویسد نام زینت المدایح را فتحعلیشاه به این کتاب داده است. شعرایی که در این تذکره از اشعارشان ذکر شده شعرای مداح فتحعلیشاه تا هفتمین سال سلطنت او هستند و قبل از اشعار چند سطری نثر در احوال شاعر و مناسبت شعر نوشته است. از جمله: میرزا رضی به محمد شفیع مستوفی تبریزی، عبدالرزاق بیک مفتون تبریزی، میرزا عبدالوهاب نشاط، در پیرایه دوم از سید صادق بیدگلی کاشانی، معصوم خاوری کوزه کنانی، حسینقلی بیک آذر بیگدلی متخلص به داور، میرزا محمد علی بن میرزا کاظم مستوفی، مجمر اصفهانی، در خاتمه شرح حال خود و علت تألیف کتاب را ذکر کرده است. آغاز: ای ذکر تو گلفروش بازار سخن ×× رنگین [ز] تو برگ برگ گلزار سخن / اوصاف تو دیباچه مجموعه نطق ×× توحید تو مشاطه رخسار سخن. زینت مدایح و زیب محامد، حمد محمودی است جل ذکره که حمدش زینت زبان ... انجام: ز غیبم هاتفی آواز داد از بهر تاریخش ×× که بنگر شاد از دیدار بلقیسی، سلیمانی / عیان تا نیست پایانی بدوران عهد شاهی را ×× نباشد عیش ایشانرا چو عهد شاه پایانی [الذریعة 95/12 و 243/20؛ دنا 1292/5-1293 (35 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 1914/3؛ تاریخ تذکره‌های فارسی 687/1] شرح و حواشی: 1- تکمله زینة المدایح؛ همای مروزی، محمد صادق (-13) 2- دیباچه تذکره زینة المدائح؛ همای مروزی، محمد صادق (-13)

نسخه‌های خطی این اثر

35 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
دانشگاه
تهران
1824-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
32
رضوی
مشهد
11759 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 157 شناسنامه ←
33
ادبیات
مشهد
26 فرخ بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 152 شناسنامه ←
34
ملی
تبریز
2847 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 126 شناسنامه ←
35
مجلس
تهران
397 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 226 شناسنامه ←