حکم الریاضی

● حکم الریاضی / هیئت / فارسی hokm-or rīyāzī دهلوی، محمد زمان بن محمد صادق، ق12 قمری dehlavī, mohammad zamān ebn-e mohammad sādeq ( - 18c) وابسته به: الملخص فی الهیئة = شرح چغمینی؛ چغمینی، محمود بن محمد (-745) تاریخ تألیف: 1130ق از فیاض ثالث محمد زمان بن محمد صادق بن ابی یزید شافعی حنفی انبالجی دهلوی مؤلف «غاية جهد الحساب فی شرح خلاصة الحساب» در 1130 و «ارتفاع الجبال» در 1114 و «رساله در هیئت» که در 1120 (الهام الغیب) در یک مقدمه و دو بخش و یک خاتمه ساخته است (ش 2 / 2270 بلوشه) و شاید این هم همین «حکم الریاضی» باشد که شرحی است بر ملخص، او منتهی الادراک و شرح تذکره سید نیشابور و تحفه و تذکره را خوانده است (بلوشه 4: 203ش 2 / 2720). خطبه و مقدمه کتاب به عربی است و شرح به فارسی و مزجی است - نام کتاب «حکم الریاضی» (=1120) تاریخ آغاز است و او آن را در 1130ق به انجام رسانده است. متن ملخص چغمینی است ساخته در 618ق در یک مقدمه و دو مقاله او آن را پس از فیاض المحاسبیین خود ساخته است . (دانش پژوه و انواری) آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم. احسن الهیئة التی تصورها الناطقة عرایس الکلام حمدالله تعالی و تقدس و انسب الحرکة التی تخیلها المدرکة نفایس المرام ... اما بعد فیقول العبدالضعیف الراجی الی لطف الله اضعف عبادالله الفیّاض محمدزمان بن محمدصادق بن ابی یزید الشافعی و الحنفی بانسب و المذهب انجام: علی رأس بطلمیوس وعشرة ایام واحدى وعشرون ساعة الادقیقة و ثلاثة اخماس دقیقه من دقائق الساعات على ماذهب اليه التباني كما لایخفى على من له دراية في الحساب [نسخه‌های منزوی ص 133و185؛ ایوانف 1: 701ش1498؛ فهرستواره منزوی 2911/4؛ دنا 742/4]