نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تنبیهات المنجمین

tanbīhāt-ol monajjemīn
107 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/17629
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #17629
تاریخ و سده تألیف: 1024 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 9، ص 282 تا 288
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: هیئت
اهدا / به درخواست: شاه عباس اول(995-1037ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب مفصلی است در نجوم دریک «مقدمه» و شش «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در شرایط استخراج احکام؛ باب 1. احکام قرانات کواکب، در شش فصل؛ 2. احکام نظرات کواکب هفتگانه، در هفت فصل؛ 3. احکام تحویلات کواکب در بروج دوازده گانه، در نه فصل؛ 4. رجعت و استقامت و ظهور و خفاء و تشریق و تغریب کواکب متحیره، در سه فصل؛ 5. احکام شرف و هبوط کواکب، در سه فصل؛ 6. احکام اشیاء متفرقه، در پنج فصل: سهم الحوادث، طلوع شعرای یمانی احکام آثار، احکام هاله و قوس و قزح و آثاری که از دخان متکون می‌شود، احکام و آثار ذوات الاذناب، تجارب متقدمین و متاخرین، زجریات و تفألات؛ خاتمه در ذکر اسامی قدمای این فن. گنابادی در این کتاب از جمعی از منجمان مانند محمد بن نجیب الدین طوسی، محیی الدین اناری، تاج الدین اکرم و ابومعشر و جز اینان یاد می‌کند و در خاتمه فهرست اسامی آنان «که این کتاب از اقوال ایشان تألیف یافته» می‌آورد و از آن جمله است: مؤلف کتاب ما راهی هندوان، عبدوسی، ابومسلم نقاش، ابراهیم حاسب مکی و بستهام هندی، تاج الدین اکرم نخجوانی صاحب کتاب ما لابد منه، حکیم شهمردان رازی صاحب روضة المنجمین و احمد بن محمد ملقب به اختیار. ترجمه ترکی آن نیز گزارش شده است.
آغاز اثر
« بسمله. سپاس و ستایش مالک الملکی را که به نظر شفقت و مرحمت سیاحان عالم خاک را ... اما بعد چنین گوید ذره احقر وبنده کمتر اعنی ابن محمد قاسم منجم مظفر که چون همیشه خاطر فیض مآثر »
انجام اثر
« خاتمه درذکر اسامی قدمای محدثین این قسمت که این کتا ب از اقوال ایشان تألیف یافته ... مولانا محقق عبدالعلی بیرجندی سید محمد لاهیجی احمد بن محمد الملقب بالاختیار. تمت الاخبار الکتاب »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، بی ناشر، خشتی، 301+2ص؛ ایران، سنگی، 1284، خشتی، 301+2ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 452/4 و252/4 نسخه‌های منزوی 275/1 مشار فارسی 1433/1 فهرستواره منزوی 2893/4 و 276 مکتبة امیرالمؤمنین 163/1 دنا 342/3 (102 نسخه)

متن فنخا

● تنبیهات المنجمین / هیئت / فارسی tanbīhāt-ol monajjemīn گنابادی، مظفر بن محمد قاسم، 970؟ - 1031 ؟ قمری gonābādī, mozaffar ebn-e mohammad qāsem (1563 - 1622) اهدا به: شاه عباس اول(995-1037ق) تاریخ تألیف: 1024ق کتاب مفصلی است در نجوم دریک «مقدمه» و شش «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در شرایط استخراج احکام؛ باب 1. احکام قرانات کواکب، در شش فصل؛ 2. احکام نظرات کواکب هفتگانه، در هفت فصل؛ 3. احکام تحویلات کواکب در بروج دوازده گانه، در نه فصل؛ 4. رجعت و استقامت و ظهور و خفاء و تشریق و تغریب کواکب متحیره، در سه فصل؛ 5. احکام شرف و هبوط کواکب، در سه فصل؛ 6. احکام اشیاء متفرقه، در پنج فصل: سهم الحوادث، طلوع شعرای یمانی احکام آثار، احکام هاله و قوس و قزح و آثاری که از دخان متکون می‌شود، احکام و آثار ذوات الاذناب، تجارب متقدمین و متاخرین، زجریات و تفألات؛ خاتمه در ذکر اسامی قدمای این فن. گنابادی در این کتاب از جمعی از منجمان مانند محمد بن نجیب الدین طوسی، محیی الدین اناری، تاج الدین اکرم و ابومعشر و جز اینان یاد می‌کند و در خاتمه فهرست اسامی آنان «که این کتاب از اقوال ایشان تألیف یافته» می‌آورد و از آن جمله است: مؤلف کتاب ما راهی هندوان، عبدوسی، ابومسلم نقاش، ابراهیم حاسب مکی و بستهام هندی، تاج الدین اکرم نخجوانی صاحب کتاب ما لابد منه، حکیم شهمردان رازی صاحب روضة المنجمین و احمد بن محمد ملقب به اختیار. ترجمه ترکی آن نیز گزارش شده است. آغاز: بسمله. سپاس و ستایش مالک الملکی را که به نظر شفقت و مرحمت سیاحان عالم خاک را ... اما بعد چنین گوید ذره احقر وبنده کمتر اعنی ابن محمد قاسم منجم مظفر که چون همیشه خاطر فیض مآثر انجام: خاتمه درذکر اسامی قدمای محدثین این قسمت که این کتا ب از اقوال ایشان تألیف یافته ... مولانا محقق عبدالعلی بیرجندی سید محمد لاهیجی احمد بن محمد الملقب بالاختیار. تمت الاخبار الکتاب چاپ: ایران، بی ناشر، خشتی، 301+2ص؛ ایران، سنگی، 1284، خشتی، 301+2ص [الذریعة 452/4 و252/4؛ نسخه‌های منزوی 275/1؛ مشار فارسی 1433/1؛ فهرستواره منزوی 2893/4 و 276؛ مکتبة امیرالمؤمنین 163/1؛ دنا 342/3 (102 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

107 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
832 ت بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 290 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
5885 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 178 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
5479 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 252 شناسنامه ←
4
ثقة الاسلام
تبریز
بدون شماره بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
3480 بی‌کاتب شوال 1027ق شکسته نستعلیق 194 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
5477 بی‌کاتب 15 شعبان 1063ق نستعلیق 267 شناسنامه ←
7
گلپایگانی
قم
5537-27/207 محمد قلی جمعه 17 ذیقعده 1083ق نسخ 274 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
7526 بی‌کاتب 2 جمادی الاول 1086ق نستعلیق 184 شناسنامه ←
9
مفتاح
تهران
388 بی‌کاتب 9 جمادی الثانی 1091ق نستعلیق - شناسنامه ←
10
سپهسالار
تهران
637/1 بی‌کاتب 1095ق - 171 شناسنامه ←
11
گوهرشاد
مشهد
577 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
12
ملی
تهران
2616 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 70 شناسنامه ←
13
وزیری
یزد
1296/1 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 137 شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
2514/1-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
15
دانشگاه
تهران
3675 (گویا از) محمد صادق منجم قرن 11 و 12، گویا از محمد صادق منجم که حاشیه‌ای در آن دارد نسخ 147 شناسنامه ←
16
ادبیات
تهران
254 - ج بی‌کاتب قرن 12 نسخ 276 شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
10554 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 245 شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
5687 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 202 شناسنامه ←
19
الهیات
تهران
130 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 214 شناسنامه ←
20
ملی
تهران
2823 بی‌کاتب محتملاً قرن 12 نستعلیق 181 شناسنامه ←
21
مسجد اعظم
قم
2064/1 بی‌کاتب قرن 12 شکسته نستعلیق 117 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
9009 محمد شفیع بن ملامحمد باقر نیشابوری شعبان 1102ق نسخ 181 شناسنامه ←
23
مجلس
تهران
6113 آقا محمد پسر مولا صالح مازندرانی 1104ق نستعلیق 471 شناسنامه ←
24
الهیات
مشهد
763 عبدالله بن نعمت الله عاملی جمعه 7 رجب 1120ق نسخ 156 شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
6838 بی‌کاتب پنج‌شنبه اواخر شعبان 1122ق نستعلیق 180 شناسنامه ←
26
سپهسالار
تهران
638 بی‌کاتب چهارشنبه نزدیک پایان ذیحجه 1126ق شکسته نستعلیق 216 شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
6258 محمد 1134ق نسخ 263 شناسنامه ←
28
مرعشی
قم
11135 عبد العلی 1139ق نستعلیق 195 شناسنامه ←
29
گلپایگانی
قم
3059-16/69 حسین بن محمد علی منجم 16 ربیع الثانی 1140ق نستعلیق، شکسته 141 شناسنامه ←
30
دانشگاه
تهران
3812 خلیل بن حاج محمد بن خلیل استانبولی منجم ثانی دولت عثمانی 25 ربیع الثانی 1153ق نستعلیق 236 شناسنامه ←