خلاصة الکلام تألیف علی ابراهیم خلیل خان بنارسی متخلص به خلیل در ۱۱۹۸ ه ق
شامل تراجم هفتاد و هفت تن از مثنوی‌سرایان و ذکر منتخباتی مفصل از مثنویهای حماسی یا پندی یا عرفانی بترتیب الفبا از اسدی طوسی تا هلالی استرآبادی که در ۱۱۹۸ کامل شده است.
آغاز: «تعالی اللّه ما قاصرفهمان کوته‌بیان را چه یارا که زبان بحمد و ثنای متکلم بی‌زبان توانیم گشود، و ذات بی‌نشان مبدع کون و مکان را که بفهم و ادراک و عبارت درنگنجد دانیم ستود».
در سبب تألیف و بیان مآخذ چنین می‌گوید: «... ابجدخوان لوح تعلیم اضعف - العباد علی ابراهیم همواره خیال در خاطر می‌بست که احوال و افکار این طایفه را نگاشتۀ کلک بیان گرداند، و بدین‌وسیلۀ جلیله از دفترخانۀ روزگار برات هستی جاوید بنام خود ستاند، تا آنکه در سنۀ سیزدهم از عهد خلافت پادشاه اسلام... شاه عالم پادشاه غازی آهنگ ترتیب این تذکره پیش گرفت، و بانتخاب اشعار همت برگماشت، مخفی نماند که مقصود از تألیف تذکرۀ شعرا نمایش سلیقۀ انتخاب و ایراد اشعار گزیدۀ اولو الالباب است، وگرنه احوال و اوصاف این زمره را ورق‌ورق نگاشتن، نه از محسنات شیوۀ بیان خواهد بود نه از ضروریات، چه بفحوای کل اناء یترشح بما فیه، کلام شاعر بر اندازۀ فطرت و استعدادش دلیل مبرهن تواند بود، آری صاحب تألیف را حفظ ناموس اخبار گذشتگان و حاضران این‌قدر لازمست که در مولد و منشأ و اصل و نسل و سال وفات و مدفن ایشان از جادۀ تحقیق انحراف نکند و از غائلۀ جانبداری و غرض‌اندیشی زشت را بخوبی و خوب را بزشتی واننماید.
بهر حال حقیر مؤلف در مراعات شرایط مذکوره تا مقدور مجوز تقصیر نشده و بهنگام تألیف بسیاری از تذکره‌های قدیم و جدید مثل تذکرۀ دولتشاه و خلاصة - الاشعار و زبدة الافکار و مآثر رحیمی و تذکرۀ طاهر نصرآبادی و تقی اوحدی و ناظم