تاریخ تذکره‌های فارسی، ج ۱، ص ۲۲۳

۲۲۳ تاریخ تذکره‌های فارسی ج ۱
ادامه‌ی «تذکرۀ خسروی» از ص ۲۲۱
مرا بیگانه‌وارم از در خویشکه این بیگانه روزی آشنا بود
تذکرة الخواتین
در شرح حال مشاهیر نسوان عالم که متضمن تراجم شاعرات فارسی‌زبان نیز هست. چاپ سنگی بمبئی بسال ۱۳۰۶ ه‍ ق بخط میرزا مهدی شیرازی در ۱۷۸ صفحه بقطع ۲۵ * ۱۷، ناشر محمد بن محمد رفیع ملقب به ملک‌الکتاب شیرازی است که سراسر آن را از خیرات حسان، ترجمه و تألیف محمد حسن خان مراغی (اعتماد السلطنه)، اقتباس کرده و تألیف آن را بخود بسته است. در تذکرة الخواتین قسمتی از تراجم خیرات حسان حذف شده و روی‌هم شامل ذکر ۲۳۷ تن از زنان است که با آمنۀ بنت وهب آغاز و به یاسمن بو ختم می‌شود. آغاز کتاب همان آغاز خیرات حسان است با همان براعت استهلال، با این تفاوت که در خیرات حسان بعد از بیت:«زن از فضل محسود عالم بودچه مردی بود کز زنی کم بود»مرقومست که: «العبد الآبق الباغی محمد حسن بن علی المراغی الشهیر باعتماد السلطنه» و این عبارت از تذکرة الخواتین مخذوفست. چیزی که این کتابفروش امین! بر خیرات حسان افزوده است، هشت صفحه شرح حال ملکۀ ویکتوریاست، و ذکر خیری از شاه جهان بیگم رئیسۀ بهوپال که بنا بامر وی این کتاب را تألیف! کرده است، در خیرات حسان (ج ۲ ص ۲۰۳-۲۰۴) نیز شعر و شرح حال شاهجهان مسطورست. در خیرات حسان حروف نون شامل ۲۵ ترجمه است و در تذکرة الخواتین ۲ ترجمه، همچنین در خیرات حسان حرف م شامل ۵۸ ترجمه است و در تذکرة الخواتین ۸ ترجمه، و بدین جهتست که سه جلد تذکرۀ خیرات حسان بیک جلد تقلیل یافته
۲۲۳

گزارش اشکال یا پیشنهاد