خالصی حاج شیخ مهدی
ج ۲، ص ۱۱۶–۱۱۷
ریحانة الادب
ج ۲، ص ۱۱۶–۱۱۷
خالصی حاج شیخ مهدی
- خالصیّ الاصل، کاظمیّ المسکن، خراسانی المدفن، از افاضل قرن حاضر چهاردهم هجرت میباشد بلکه
[۱] - خالصی- منسوب است بخالص و آن ناحیه بزرگی است در سمت شرقی بغداد بطرف باروی شهر.
از اکابر علمای اسلامیّه و فقهای دینیّه بشمار میرود که در امر بمعروف و نهی از منکر و ترویج علوم دینیّه و قیام بوظائف اسلامیّه جدّی وافی داشت، در محلّه جدید از بلده کاظمین مدرسه بزرگی بنا نهاد و بمدرسه الزهراءاش نامید، کتابهای بسیاری برای طلّاب علوم دینیّه وقف نمود، محض بجهت ترویج احکام اسلامیّه چندین مرتبه با حکومت بغداد علم مخالفت برافراشت و از اینرو، ساعت شش و نیم از شب سهشنبه دهم ذی القعدة هزار و سیصد و چهل و یک هجرت باقتضای بعضی علل سیاسی، جمعی از علمای شیعه مقیم عراق عرب، از طرف دولت عراق بایران نفی گردیدند و بعضی دیگر نیز که از آنجمله صاحب ترجمه (خالصی) بحجاز تبعید شدند. خالصی پس از ادای وظائف حجّ و زیارت حضرت رسالت و ائمّه بقیع علیهم السلام برحسب درخواست دولت قوی شوکت ایران به بندر بوشهر رفت بعد عزیمت اسپهان داده و در همه آنها محلّ عنایت دولت و احترامات فائقه ملّت گردید، سپس ملاقات بعضی از اکابر و طراز اوّل علمای نجف را که در آن اوان بقم آمده بودند تصمیم داده و بدان بلده طیّبه رفت و از آنجا بمشهد مقدّس رضوی عزیمت نموده و در آنجا اقامت گزید و بتألیف و تصنیف و تمشیت امور قضائی و دیگر وظائف دینیّه پرداخت و از تألیفات او است:
۱- تداخل الاغسال ۲- تلخیص رسائل شیخ مرتضی انصاری ۳- حاشیه بر الفیه شهید ۴- الدراری اللامعات ۵- شرح کفایة الاصول آخوند ملا کاظم خراسانی ۶- القواعد الفقهیة ۷- المنحة الالهیة. خالصی روز دوازدهم رمضان ۱۳۴۳ ه قمری (غشمج) در آن ارض اقدس وفات یافت و هم در آنجا مدفون گردید.
(ص ۱۷ ج ۴ دریعه و ۱۲۲ ج ۲ عه)
خالطیه- فرقهایست از معتزله که اتباع احمد بن خالط، از تلامذه نظام میباشند، پارهای عقائد مختلفه بعقائد استاد مذکور خود افزودهاند، چنانچه به تناسخ معتقد بوده و گویند حساب روز قیامت در دست حضرت مسیح است و ادلّه رؤیت الهی را نیز حمل برؤیت عقل فعال مینمایند.