ریحانة الادب، ج ۱، ص ۴۳

۴۳ ریحانة الادب ج ۱
ادامه‌ی «آخوندزاده میرزا فتحعلی ابن میرزا تقی ابن حاجی احمد» از ص ۴۲
الفبای حاضر و محاسن الفبای اختراعی خود تألیف کرد و این رسم تازه را نخست بواسطه میرزا حسین خان کنسول ایران در تفلیس بنظر اولیای دولت ایران رسانید سپس یک جلد دیگر از آن رسم جدید را در سال ۱۲۸۰ ه به استانبول برده و پیشنهادی در این باب به فؤاد پاشا صدراعظم دولت عثمانی تقدیم کرد ولی اقدامات او در اثر عدم تمایل سفارت ایرانی در دربار عثمانی عقیم ماند و بدون اخذ نتیجه به قفقاز برگشته و قصیده‌ای در حدود هشتاد بیت راجع به این مسافرت خود گفت که از ابیات آن است:که ناگاه یک مردک زردچهربه جام مرادم برآمیخت زهرمرا دشمن دین و دولت نمودبه پیش وزیران ورا راه بودشنید آسمان از زمین ناله‌ام‌از او هیچ شد رنج ده ساله‌ام‌به ناچار برگشتم از خاک روم‌که ماندن در آنجا مرا بود شوم‌باری این فکر جدید آخوندزاده را میرزا ملکم خان و میرزا یوسف خان تبریزی (مستشار الدوله) و میرزا حسین خان نایب اول وزارت امور خارجه و جمعی از مشاهیر تعقیب و رساله‌هائی نوشته و هریک الفبائی را اختراع کرده‌اند ولی هیچ‌یک از ایشان اصلاح کامل نواقص موجوده را نتوانسته و بدفع اشکالات متصوره موفق نیامده است و هنوز تا این عصر حاضر ما هیچ‌کدام از آن الفباهای اختراعی ایشان صورت مرغوبی بر خود نگرفته و مقبولیّت عامه پیدا نکرده است. نگارنده گوید که این خط حاضر ما اخصر و احسن و اجمل خطوط متداوله بوده و رفع بعضی از نواقص آن اگر باشد بطوری که مستلزم تسهیل تعلیم و تربیت و تصحیح قرائت ما بشود هزاران مرتبه بهتر از تغییر کلی آن است که دارای مفاسد بی‌شمار و بنظر حقیقت ریشه برانداز اسلامیت و ایرانیت میباشد فاثمه اکبر من نفعه‌ و مقام مقتضی بسط مدعا نمیباشد. باری آخوندزاده در سال ۱۲۹۵ ه در حدود ۶۹ سالگی در تفلیس درگذشت.
آخوند نصرا یا آخوند نصیرا ملا نصر اللّه همدانی
معروف بهمین عنوان عالمی است فاضل و جلیل و فقیه جامع از شاگردان میرداماد متوفی در ۱۰۴۲ ه و دیگر اکابر وقت بوده و در مدرسه همدان تدریس می‌کرده و شاگردان فاضل او بسیار و تألیفات‌
۴۳

گزارش اشکال یا پیشنهاد