صبح وطن

صبح وطن. نواب محمد غوث خان بهادر جنگ متخلص به اعظم (د ۱۸۵۶/۱۲۷۲ م) فرزند روشن الدوله نواب محمد منور خان بهادر، که پدر و خودش هر دو صوبه‌دار کرناتک بوده‌اند. و از هموست «گلزار اعظم» (هف) نگاشته‌ی ۱۸۴۱/۱۲۵۷ م. زندگی‌نامه‌ی ۹۱ تن از سرایندگان کرناتک (هند) هم‌روزگار نگارنده را دارد. و از هریک یازده غزل و برخی کمتر و حتی چند بیت نمونه از کار آنان آورده است، به ترتیب الفبایی از «اعظم» که خود نگارنده است تا «یاد» مولوی خواجه حمید الدّین. در حقیقت دنباله و تصحیح‌شده‌ی تذکره‌ی «گلدسته‌ی کرناتک» غلام علی رایق (هف) است. در دیباچه می‌گوید: هنگامی که «گلدسته‌ی کرناتک» به دستم رسید احوال برخی از سخن‌سنجان را چون گل بی‌بو یافتم... ازاین‌رو به گزیدن آن پرداختم، و کسانی که

پس از مرگ رایق بدین راه آمده بر آن افزودم و به نام «صبح وطن» نامیدم. به کوشش محمد حسین راقم، که خود یکی از کسان آن تذکره بود، در مدراس ۱۸۴۲/۱۲۹۲ م، ۲۲۵ ص چاپ شده است. آغاز: خدا در انتظار حمد ما نیست محمد چشم بر راه ثنا نیست. اما بعد، پر از لوث محمد غوث کان اللّه له عکس‌پذیر. مشترک ۱۲۹۸/۸ «دیوان اعظم» و نام دو تذکره‌اش: صبح وطن، گلزار اعظم، همان‌جا ۷۷۲/۱۱ «صبح وطن» (۲ نسخه)؛ تاریخ تذکره ۷۵۷/۱؛ استوری ۸۹۸، ۱۱۱۷؛ تذکره‌نویسی ۵۴۵ و نام ۴ کارش؛ فرهنگ‌نویسی ۴۷؛ هند و پاکستان ۲۱۰/۵؛ مشار ۱۲۴۹/۱ «تذکره...» آسیاتیک سوسایتی، چاپی ۷۰. آصفیه، هندلیست ۳۲۲/۱؛ اسپرنگر، اوده ۱۷۲؛ حیدرآباد ۵۳۱؛ لکهنو، ندوه ۷۰۶ «تذکره...»؛ موزه‌ی سالار ۵۷۳/۲؛ نوشاهی، انجمن ۲۰۹ (۲ نسخه).