امشاسپندنامه
ج ۱۰، ص ۲۳۲–۲۳۳
فهرستواره کتابهای فارسی
ج ۱۰، ص ۲۳۲–۲۳۳
* امشاسپندنامه:
امشاسفندنامه. از دانشجوی زرتشتی، که به دستور وزیر «نوشیروان» سروده است: بمن گفت «دستور نوشیروان».
این سراینده با سرایندهی «صد در» منظوم (← هف) یعنی «ایرانشاه فرزند ملکشاه» درآمیخته است، زیرا این نام (ایرانشاه) چند بار به همراه نام وزیران دیگر در این کار آمده است.
نخست به نثر بوده و سپس به نظم درآمده است. گزارشی شاعرانه است از وظایف ۳۱ امشاسپند (نه چنانکه خود او در مقدمه و خاتمه گفته است ۳۳) که عبارتند از: ۱ - بهمن، ۲ - اردی بهشت، ۳ - شهریور، ۴ - سفندارمزد، ۵ - خرداد، ۶ - مرداد، ۷ - دی باذر، ۸ - آذر، ۹ - آبان،
۱۰ - خورشید، ۱۱ - ماه، ۱۲ - تیر، ۱۳ - گوشرنگ، ۱۴ - دی بمهر، ۱۵ - مهر، ۱۶ - سروش، ۱۷ - رشن، ۱۸ - فروردین، ۱۹ - درهرام، ۲۰ - رام، ۲۱ - باد، ۲۲ - دی بدین، ۲۳ - دین، ۲۴ - اَرْدْ (در آغاز فصل «ارشوانگ»)، ۲۵ - اشتاد، ۲۶ - آسمان، ۲۷ - ذامیاد، ۲۸ - مانتره، ۲۹ - انارام، ۳۰ - هوم، ۳۱ - برز.
که در دین زرتشتی به هفت فرشتهی ارجمند و مقرّب گفته میشود: ۱ - بهمن، ۲ - اردیبهشت، ۳ - شهریور، ۴ - اسپندارمذ، ۵ - خرداد، ۶ - امرداد.
در آغاز پیدایش آیین زرتشت در رأس این شش سپنتامینو، قرار داشت، به جای او «اهورامزدا» را قرار دادند و گاه نیز «سروش» را [معین].
آغاز:
بنام خداوند روزی رسان که هست آگه اندر دل بندگان
مشترک ۷۹۸/۹ سرآغاز.
اته ۱۵۲۱/۱ ش ۲۸۲۲، بیتا، همانجا ش ۲۸۲۳، بیتا.
موزهی سالار ۳۵/۸ ش ۳۴۹۳.