ترجمه دعای صباح به نظم و نثر شرح دعای صباح
ج ۸، ص ۴۷۷–۴۸۰، ش ۳۶۶۶
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۸، ص ۴۷۷–۴۸۰، ش ۳۶۶۶
۳۶۶۶. ترجمه دعای صباح به نظم و نثر (شرح دعای صباح)
(فارسی و عربی)
از: محمد حسینی نیریزی ذهبی شیرازی، قطب الدین (سید محمد قطب) (م ۱۱۷۳ ق)
ترجمه نظم و نثری است از دعای صباح که از حضرت علی علیه السلام، نقل شده است.
در این رساله هر فراز دعا ابتدا در یک سطر به نثر به فارسی ترجمه و پس از آن در دو بیت معنای آن به نظم بیان شده است. قطب الدین نیریزی شرح دیگری نیز به عربی بر همین دعا دارد.
آغاز: اللهم یا من دلع لسان الصباح بنطق تبلجه و سرح قطع اللیل المظلم... آفرینش گردون گردان را در اندازه های آراستگی آن.
آغاز:
ای اسم تو حادث شده از ذات قدیم مذکور در ابتدای قرآن کریم
خود را به نشان تو نماییم نشان ای آن که تو اللهی و رحمان و رحیم
یا من دلع لسان الصباح بنطق تبلجه:
ای رقص کنان چو ذره بهرت خورشید مهر تو ضیا بخش دل اهل امید
تاریک نشینان شب حرمان را لطفت به زبان صبح در داده نوید
آغاز: نوارنی ترین صبحی چون صفای مرآت که در هر بامداد از خامۀ زبان اهل اشتیاق بر صحیفۀ آفاق در آید.
انجام: بر خواجه و آقای ما محمد وآل او که پاکانند.
ای ارحم راحمان از آن رحمت خاص بفرست سوی سید سادات و خواص
هر دم بادا زما درود و صلوات بر احمد و آل او به صدق و اخلاص
نسخهها:
۱/۲۲۷۱۳ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۴۸۸۹، آغاز: برابر آغاز مقدمه، نسخ و نستعلیق، حسن بن محمد حسینی، ۱۲۰۳ ق، «۱۸ پ - ۳۱ ر» ۱۴ برگ [فهرست مجلس: ۳۳/۱۴].
۲/۲۲۷۱۴ - تهران، دانشگاه تهران: ۷۴۹۹، آغاز: برابر آغاز مقدمه، نسخ و شکسته نستعلیق، عبد الله بن ابی الحسن، ۱۲۳۸ ق، رساله هفتم مجموعه، «صفحه ۱۰۵ - ۱۲۶» ۱۱ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۵۹۴/۱۶].
۳/۲۲۷۱۵ - تهران، سلطنتی (کاخ گلستان): ۲۰۳۲، آغاز: برابر آغاز مقدمه، نستعلیق، چنگیز قاجار، ۱۲۶۲ ق، ۱۱ سطر، «۷۸ صفحه» ۳۹ برگ [فهرست سلطنتی، دینی:
۱۴۳].
۴/۲۲۷۱۶ - تهران، سلطنتی (کاخ گلستان): ۴۲، آغاز: برابر آغاز مقدمه، نستعلیق، چنگیز قاجار، ۱۲۶۲ ق، ۱۱ سطر، ۷۸ برگ [فهرست سلطنتی، دینی: ۶۷۴].
۵/۲۲۷۱۷ - چالوس، مدرسه امام صادق علیه السلام: ۴۳۶، آغاز: برابر آغاز مقدمه، نسخ و نستعلیق، محمد نبی بن عبد العلی دینایی نوری اوزرودی، ۱۲۶۶ ق، با حواشی، رساله دوم مجموعه، ۸ برگ، ۱۶ سطر [فهرست مدرسه امام صادق علیه السلام].
۶/۲۲۷۱۸ - قم، مسجد اعظم: ۳۴۰۱، آغاز: ای صبح به حمد تو دل افروز شده * از فیض تو روشن شده تا روز شده، انجام: برابر نمونه، نسخ عالی و نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، ۱۰ برگ، ۲۰ سطر [فهرست مسجد اعظم، جدید].
۷/۲۲۷۱۹ - تهران، دانشگاه تهران: ۸۶، آغاز: برابر نمونه، نسخ و شکسته نستعلیق، بدون نام کاتب، رجب ۱۳۰۸ ق، در فهرست به میرزا زین العابدین خوشنویس محلاتی نسبت داده شده است که ظاهرا کاتب نسخه باشد، ۱۱ برگ [فهرست دانشگاه تهران:
۳۸/۱].
۸/۲۲۷۲۰ - قم، مرعشی: ۴۷۰۲، آغاز: برابر نمونه، نسخ معرب و نستعلیق، آقا هاشم، ۱۱ ذی حجه ۱۳۱۵ ق، دعاها نسخ معرب و ترجمه ها نستعلیق، ۱۵ برگ [فهرست مرعشی: ۲۸۸/۱۲].
۹/۲۲۷۲۱ - قم، مرعشی: ۴۰۹۲، آغاز: برابر آغاز مقدمه، نستعلیق، محمد رضا بن محمد کاظم مازندرانی، بدون تاریخ کتابت، رساله سوم مجموعه، ۱۱ برگ، ۱۷ * ۱۰ [فهرست مرعشی: ۱۰۹/۱۱].
۱۰/۲۲۷۲۲ - مشهد، آستان قدس رضوی: ۸۸۹۳، آغاز: برابر آغاز ترجمه منظوم، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ترجمه منظوم در حاشیه و ترجمه منثور زیر نویس و در حواشی آیات مخصوص برای قضاء حوائج در هفته ایام، در فهرست نام مؤلف نیامده است، ۵ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۹۹/۱۵].
۱۱/۲۲۷۲۳ - تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۲۳۴۷، عنوان معرفی: ترجمه وشرح دعای صباح، آغاز: برابر آغاز مقدمه، انجام: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله دوم مجموعه، «۲۲ پ - ۳۶ پ» ۱۵ برگ [فهرست مجلس:
۳۰۵/۳۵].
۱۲/۲۲۷۲۴ - قم، گلپایگانی: ۲۰۳۳/۱۱/۱۳۳، آغاز: هذا الدعاء المسمی بدعاء الصباح روی عن مولانا و سیدنا أمیر المؤمنین صلوات الله علیه... این است دعایی که مسمی است به دعایی که در صبح خوانده شود روایت شده است، انجام: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله دوم مجموعه، ۱۰ برگ، ۱۵ سطر، ۱۴ * ۲۱ [فهرست گلپایگانی، جدید].
۱۳/۲۲۷۲۵ - قم، گلپایگانی: ۴۲۵۹/۲۱/۱۷۹، آغاز: ای آنکه ز بهر خاطر اهل نظر * افروخته این گنبد اعلی منظر، انجام: برابر نمونه، شکسته نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله پنجم مجموعه، ۱۰ برگ، ۱۵-۱۷ سطر، ۱۰ * ۱۷ [فهرست گلپایگانی، رایانه ای؛ فهرست گلپایگانی، جدید؛ فهرست گلپایگانی، قدیم: ۲۳۸/۲].
۱۴/۲۲۷۲۶ - تهران، سلطنتی (کاخ گلستان): ۱۴۷۴، آغاز: برابر نمونه، نسخ و نستعلیق و رقاع، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، در فهرست نام مؤلف نیامده است، «۲۰ صفحه» ۱۰ برگ [فهرست سلطنتی، دینی: ۹۱۵].
۱۵/۲۲۷۲۷ - قم، آستان معصومیه (س): ۲۷۴، آغاز: برابر آغاز مقدمه، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، دعاها نسخ معرب، رساله دوم مجموعه، ۱۱ برگ [فهرست آستان معصومیه (س): ۲۷۰/۱].
۱۶/۲۲۷۲۸ - قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۱۰۴۵، آغاز: برابر آغاز مقدمه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۸ برگ [فهرست مؤید: ۵۶/۳].