نسخهها:
۱۹۳۷۹. قم، مرعشی: ۵۶۵۴، آغاز: برابر نمونه، نسخ، علی بن محمد کرمانی (مؤذن)، ۱۲۸۴ ق، رساله دوم مجموعه، «۱۰۷ پ ۱۹۲ پ» ۸۶ برگ [فهرست مرعشی:
۵۱/۱۵].
۳۱۲۸. شرح حدیث ما ترددت فی شیء أنا فاعله
(فارسی)
از: عبد الخالق بن عبد الرحیم یزدی، ملا (م ۱۲۶۸ ق)
حدیث قدسی «ما ترددت فی شیء کترددی فی قبض روح عبدی المؤمن» در مصادر حدیثی شیعه و عامه به سندهای متعدد و واژه های گوناگون، نقل شده است. از آن رو که مضمون این حدیث به صفات خداوند بر می گردد و اثبات تردد در صفات حضرتش با قدم و تجرد محض ناسازگار است، شارحان احادیث به شرح و تبیین آن همت گماشته اند. از جمله ملا عبد الخالق یزدی از شاگردان شریف العلما و شیخ احمد احسایی رساله ای مستقل در شرح این حدیث نگاشته است. شارح در پی آن است که روشن سازد چگونه «تردد» که از صفات مخلوق است به خالق متعال نسبت داده شده است. وی پس از آن که اشکال را توضیح داده، سه وجه برای دفع اشکال ذکر کرده است: یکی آن که حدیث بر معنای مجاز حمل شود و مراد از تردد، بیان عظمت مؤمن نزد خداوند باشد؛ دیگر آن که تردد از صفات فعلیه باشد نه صفت ذات؛ سوم آن که تردد، فعل مؤمن است و این فعل به جهت شرف مؤمن به خداوند نسبت داده شده است. نویسنده بجز بیان اشکال و پاسخ آن، برخی مطالب جنبی را نیز مطرح نموده و پاسخ داده است از قبیل اسباب تردد و چگونگی رفع این تردد
چاپ: مجلۀ علوم حدیث فارسی، ش ۳ (۱۳۶۷ ش)، ص ۷۶-۹۱، با تصحیح مهدی مهریزی.
آغاز: الحمد للّٰهرب العالمین... چنین گوید بنده مذنب واثق ابن عبد الرحیم.
انجام: و در ترجمه این حدیث شریف جای سخنان بسیار است لکن به همین قدر اختصار شد به جهت ضیق مجال و تبلبل بال اسئل اللّٰه الحشر مع النبی و الآل علیهم الصلواة و السلام....