حدیث به جمیع ابواب و فصول فروع... به ترجمه این حدیث هدایت تأسیس پرداخته... به نام عین العیون مسمی گردانید».
شیوۀ این شرح چنین است که نخست چند سطر از حدیث را میآورد و با علامت «ش» - که نشان شرح است - آن را شرح میکند.
آغاز: تبجیل سپاس تقدس اساس تقدیس ثنای تسبیح و تهلیل انبیا.
نسخهها:
۱۱۹۵۲. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۲۷۷۴، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ سوم مجموعه، «صفحه ۲۳-۱۰۶» ۴۲ برگ [فهرست مجلس:
۲۱۵/۹].
۲۱۱۴. عینیة الوجود (دائرة الوجود، شرح حدیث من عرف نفسه عرف ربه)
(عربی)
از: عبد اللّٰه بن مسعود حسینی بلیانی، اوحد الدین (م ۶۸۶ ق)
شرحی عرفانی بر حدیث «من عرف نفسه فقد عرف ربه» است. بلیانی به شیوۀ عارفان به شرح حدیث میپردازد و بر وحدت حقیقت وجود و نفی وجود از کل اشیا تأکید میکند و در پایان دربارۀ حقیقت عشق و اختلاف آن با شوق، سخن میگوید و رساله را با رسم دایرۀ «طریق السیر فی الوجود» به پایان میبرد.
آغاز: الحمد للّٰهالذی لم یکن قبل وحدانیته قبل إلا و القبل هو.
نسخهها:
۱/۱۱۹۵۳. تهران، ملک: ۵۴۷، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۰۴۹ ق، رسالۀ هفتم مجموعه، «صفحه ۱۹۸-۲۳۱» ۱۷ برگ [فهرست ملک: ۶۷/۵].
۲/۱۱۹۵۴. قم، مرعشی: ۶۸۶۹، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، رجب علی، ۱۰۸۴ ق، رسالۀ دوم مجموعه، «۴۸ پ - ۵۹ پ» ۱۲ برگ [فهرست مرعشی: ۶۲/۱۸].
۳/۱۱۹۵۵. تهران، عبد العظیم قریب گرکانی: ۱۸۸، نستعلیق، بدون نام کاتب، ۱۲۵۷ ق، رسالۀ هشتم مجموعه [نشریۀ نسخههای خطی: ۶۴۸/۵].
۴/۱۱۹۵۶. تهران، مجلس شورای اسلامی: مجموعه طباطبایی ۵۷۶، نستعلیق، بدون نام