مدخل فهرستگان نسخه‌های خطی حدیث و علوم حدیث شیعه

شواهد الإسلام

ج ۴، ص ۴۷۸–۴۷۹، ش ۱۹۸۱

فهرستگان نسخه‌های خطی حدیث و علوم حدیث شیعه

ج ۴، ص ۴۷۸–۴۷۹، ش ۱۹۸۱
۱۹۸۱. شواهد الإسلام (عربی و فارسی) از: محمد رفیع بن فرج گیلانی مشهدی (ملا رفیعا) (بعد از ۱۱۰۶ ق) شرحی است بر برخی روایات به فارسی و عربی که مؤلف به عنوان شواهدی برای بیان حقانیت اسلام تألیف نموده است. احادیثی که وی شرح نموده چنین است: توحید مفضل و حدیث اهلیلجه که ابتدا متن عربی آنها را ذکر و با عنوان «قوله - قوله» شرح کرده است؛ وصیت امام موسی بن جعفر علیهما السلام به هشام بن حکم؛ قنوت امام کاظم علیه السلام و قنوت امام محمدتقی علیه السلام و قنوت امام علی النقی علیه السلام؛ زیارت جامعه و حقیقت وجود صاحب الامر علیه السلام. مؤلف در خاتمۀ کتاب شرح حال تعدادی از بزرگان شیعه را در صدر اسلام و بعد از ان از کتب معتبره و اغلب از مجالس المؤمنین آورده و پس از آن تعدادی از علمای معاصر خود را فقط نام برده است. این کتاب در برخی مصادر و کتابشناسی‌ها (فهرست مرعشی: ۳۸۵/۴ و ۲۵۸/۹،
فهرست مجلس: ۳۷۱/۵، یکصد و شصت نسخه خطی: ۲۵ و فهرست مدرسۀ فیضیه: ۱۷۲/۱) با حاشیة الکافی اثرِ رفیع الدین محمد بن حیدر حسینی نائینی طباطبایی مشهور به ملا رفیعا (م ۱۰۸۲ ق) خلط شده و تعدادی از نسخه‌های حاشیه کافی در مصادر مذکور به نام شواهد الاسلام معرفی شده است - در حالی که از شواهد تاکنون تنها یک نسخه شناسایی شده است. این اشتباه از ذریعه بدان مصادر راه یافته زیرا در ذریعه در ذیل شواهد الاسلام آغاز کتاب حاشیة الکافی نقل شده است. شایان ذکر است که مؤلف در شواهد الاسلام از اثر دیگر خود بنام حاشیة الکافی یاد می‌کند که جز حاشیة الکافی ملا رفیعا نائینی است و در این فهرستگان با عنوان شرح الکافی نسخه‌ای از آن معرفی شده است. [الذریعة: ۲۴۲/۱۴ و ۱۸۲/۶ و ۹۶/۱۳؛ فهرست مجلس ۴۷۶/۲۶] آغاز نسخه: بین القبر و المنبر و أنا مفکر فی ما خص اللّٰه به سیدنا محمد صلی علیه و آله من الشرف الفضائل. انجام: چنانکه در باب مجوس فرموده‌اند سنّوا بهم سنة اهل الکتاب. الحمد للّٰه الذی هدانا للاسلام و جعلنا من الموفین بعهده الینا و میثاقه الذی واثقنا به و لم یجعلنا من الضالین بیوم الدین. نسخه‌ها: ۱۰۹۵۷. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۷۹۹۱، از اول افتادگی دارد، آغاز و انجام: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، عربی و فارسی، ۲۲۱ برگ [فهرست مجلس: ۴۷۶/۲۶].

گزارش اشکال یا پیشنهاد