شرح دیوان أمیر المؤمنین علیه السلام
ج ۴، ص ۳۹۸–۴۰۰، ش ۱۹۰۳
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۴، ص ۳۹۸–۴۰۰، ش ۱۹۰۳
۱۹۰۳. شرح دیوان أمیر المؤمنین علیه السلام
(فارسی)
از: حسین بن اسماعیل حسینی، میر (قرن ۱۰ ق)
شرح دیگری است بر دیوان امام علی علیه السلام. مؤلف به «حسینی» تخلص میکند و در
این شرح از کتابهای: محیی الدین عربی، سهروردی، احیاء العلوم غزالی، اخلاق ناصری، و از اشعار: مولوی، حافظ، قاسم انوار و جامی نقل نموده است. وی پیش از شروع به شرح دیوان به عنوان مقدمه، حدیث حقیقت کمیل و حدیث «أنا النقطة التی تحت الباء» را شرح کرده است. وی پس از آن یک یا چند بیت را نقل کرده و به ترجمۀ فارسی آن پرداخته و پس از آن همان معنی و مراد بیت را در یک رباعی فارسی انشا نموده و در ذیل آن، با عنوان «اشراق» به شرح عرفانی آن بیت یا بیتها پرداخته است. او در این شرح بسیاری از ابیات خود را نیز آورده است.
[منزوی: ۳۴۶۸/۵]
آغاز: الحمد للّٰهالذی هدانا طریق حقیقة کل شیء کل هو... رباعیه:
پیدا و نهان و غایب و حاضر اوست طغرای نشان مظهر و ظاهر اوست
زآن جسم که در چشم تو است ار نگری بینی به یقین که اول و آخر اوست
نسخهها:
۱/۱۰۵۱۴. قم، مرعشی: ۹۴۱۱، عنوان معرفی: شرح حدیث حقیقت، از آخر افتادگی دارد، آغاز: برابر نمونه، نسخ، احمد، قرن ۱۰ ق، رسالۀ دوم مجموعه، «۲۸۱ پ ۳۳۷ پ» ۵۷ برگ [فهرست مرعشی: ۱۸۴/۲۴].
۲/۱۰۵۱۵. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۱۱۱۴، آغاز: ما من دابة إلا هو آخذ بناصیتها إن ربی علی صراط مستقیم... اما بعد بنده کمترین، نستعلیق، یار محمد سرندی، ۱۰۲۷ ق، ۱۰۱ + \ ۸۳ برگ [فهرست مجلس: ۳۶۱/۳].
۳/۱۰۵۱۶. قم، مرعشی: ۹۷۹۷، عنوان معرفی: شرح حدیث حقیقت، آغاز برابر نمونه، نستعلیق، شیخ محمد، ۲۷ رجب ۱۰۸۹ ق، ۸۴ برگ [فهرست مرعشی: ۱۲۸/۲۵].
۴/۱۰۵۱۷. قم، سید مهدی لاجوردی: بدون شماره، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، شیخ محمد، ۲۷ رجب ۱۰۸۹ ق [آشنایی با چند نسخه خطی: ۱۱۵].
۵/۱۰۵۱۸. تهران، مجلس شورای اسلامی: مجموعۀ طباطبایی ۲۰۶، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، در آغاز شرح حدیث کمیل و حدیث «أنا النقطة
التی تحت الباء» را آورده، رسالۀ دهم مجموعه، «۹۱ پ - ۲۲۰» ۳۰ برگ [فهرست مجلس: ۷۵/۲۲].