الشافی فی شرح الکافی
ج ۴، ص ۱۶۳–۱۶۸، ش ۱۵۹۲
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۴، ص ۱۶۳–۱۶۸، ش ۱۵۹۲
۱۵۹۲. الشافی فی شرح الکافی
(عربی)
از: خلیل بن غازی رازی قزوینی، ابو المظفر (۱۰۸۹ ق)
شرح مزجی مفصلی بر الکافی ثقة الإسلام کلینی است که به دستور خلیفه سلطان حسینی مرعشی نگاشته است. شارح شرح کتاب التوحید را در آخر ماه ذی حجه ۱۰۵۷ ق در مکه و شرح فروع را تا آخر کتاب الجنایز در روز یک شنبه ۲۳ رجب
۱۰۷۰ ق به پایان رسانده است. شرح فارسی ملا خلیل قزوینی بر الکافی موسوم به الصافی فی شرح الکافی در هند به چاپ رسیده است.
[الذریعة: ۵/۱۳ و ۲۷/۱۴؛ التراث العربی: ۲۲۳/۳]
آغاز: الحمد للّٰهعلی ما وفقنا للتمسک بالثقلین و لم یجعلنا من الذین نسوا عترة نبیهم.
نسخهها:
۱/۹۴۷۵. تهران، دانشگاه تهران: ۹۱۶، کتاب دوم، آغاز: بسمله الحمد للّٰهرب العالمین...
فیقول... خلیل بن، نسخ، جعفر بن غازی رازی، شوال ۱۰۵۸ ق، ۲۱۰ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۳۵۹/۵].
۲/۹۴۷۶. قم، مرعشی: ۴۸۵، جلد اول، نستعلیق، محمد ابراهیم رازی، اوایل ربیع الثانی ۱۰۶۳ ق، ۲۳۵ برگ [فهرست مرعشی: ۲۵/۱۳].
۳/۹۴۷۷. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۴۴۷، آغاز: الدهر ثم ببیانهم علیهم السلام یعرف، انجام: و علی الأخیر بمعنی الذنب، نسخ، قوام الدین امیر حسین جوهرستانی لنجانی، ۱۰ رمضان المبارک ۱۰۶۴ ق، ۲۷۹ برگ [فهرست مرکز احیاء:
۷ /مخطوط].
۴/۹۴۷۸. مشهد، آستان قدس رضوی: اهدایی رهبری ۹۰۲، کتاب العقل، محسن بن نظام الدین محمد قرشی، ۱۰۶۴ ق [فهرست اهدایی رهبری: ۱۴۱].
۵/۹۴۷۹. تهران، دانشکدۀ علوم قرآنی: ۷، جلد دوم و سوم، نستعلیق، بدون نام کاتب، جمادی الاول ۱۰۶۷ ق [مجلۀ وقف میراث جاویدان: ۱۳۰/۹].
۶/۹۴۸۰. تهران، ملی تهران: ۱۴۶۷ /ع، کتاب عقل و جهل و کتاب حجت، نسخ، محمد صالح بن محمد سعید حسینی، ۱۰۶۷ ق، ۲۹۳ برگ [فهرست ملی تهران: ۴۹۳/۹].
۷/۹۴۸۱. تهران، ملی تهران: ۱۸۹۶ /ع، شرح اصول کافی (حاشیه خلیله)، آغاز: فوجب القطع بأن العلم بعدم الإیمان مناف، نستعلیق، محمد حسین بن عبد المطلب حسینی جیلانی، ۱۰۷۰ ق، ۶۹ برگ [فهرست ملی تهران: ۵۴۷/۱۰].
۸/۹۴۸۲. تهران، مجلس سنا: ۲۱۶، توحید، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۰۷۶ ق، ۲۳۷ برگ [فهرست مجلس سنا: ۱۰۱/۱].
۹/۹۴۸۳. قم، گلپایگانی: ۲۳۷۶، کتاب ایمان و کفر، بدون نام کاتب، ۱۰۸۶ ق [فهرست
گلپایگانی، قدیم: ۲۴۱/۳].
۱۰/۹۴۸۴. مشهد، آستان قدس رضوی: اهدایی رهبری ۱۴۰۵، کتاب العقل و التوحید، بدون نام کاتب، ۱۰۸۷ ق [فهرست اهدایی رهبری: ۱۴۱].
۱۱/۹۴۸۵. تهران، دانشکدۀ الهیات: ۲۳۵ ج، کتاب الدعاء تا پایان العشرة از اصول کافی، نسخ و نستعلیق، بدون نام کاتب، ۲۵ ربیع الاول ۱۰۸۹ ق، ۲۸۲ برگ [فهرست الهیات تهران: ۵۶۵/۱].
۱۲/۹۴۸۶. تهران، ملی تهران: ۲۵۰۳ /ف، آغاز: بسمله الحمد للّٰهرب العالمین حمداً کثیراً و الصلاة...، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۰۹۰ ق، ۴۲۵ برگ [فهرست ملی تهران: ۴/۶].
۱۳/۹۴۸۷. تبریز، تربیت: ۱۰۸، کتاب العقل و الجهل، از آخر افتادگی دارد، علی اکبر، ۱۰۹۱ ق [فهرست کتابخانۀ تربیت: ۴۷].
۱۴/۹۴۸۸. قزوین، فحول قزوینی: بدون شماره، کتاب التوحید و العقل، از اول و آخر افتادگی دارد، محمد رضا تنکابنی، ۱۰۹۲ ق، عربی [مجلۀ تراثنا: ۷۶/۲].
۱۵/۹۴۸۹. رشت، فرهنگ: ۵۸ ج، کتاب العقل و التوحید، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۰۹۳ ق [فهرست فرهنگ رشت: ۵۶].
۱۶/۹۴۹۰. قم، مرعشی: ۶۰۰۳، کتاب التوحید، نسخ، بدون نام کاتب، ۲۶ محرم ۱۰۹۴ ق، ۱۳۹ برگ [فهرست مرعشی: ۶/۱۶].
۱۷/۹۴۹۱. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۶۲۶۷، جلد اول، آغاز: برابر نمونه، نسخ، علی رضا بن احمد طالقانی، ۲۰ شعبان ۱۰۹۴ ق، ۳۶۱ برگ [فهرست مجلس:
۲۶۴/۲۵].
۱۸/۹۴۹۲. تهران، ملی تهران: ۱۶۲۶ /ع، از کتاب طهارت تا کتاب الجنایز، آغاز: الحمد للّٰه رب العالمین حمداً کثیراً و الصلاة علی سید الاولین، نسخ، محمد کاظم بن محمد صادق عبد العظیمی، ۱۰۹۵ ق، ۱۸۲ برگ [فهرست ملی تهران: ۱۸۳/۱۰].
۱۹/۹۴۹۳. تهران، مجلس شورای اسلامی: مجموعه خویی ۱۳۳، کتاب التوحید، آغاز:
الحمد للّٰهرب العالمین... اما بعد فیقول... خلیل بن الغازی القزوینی قد شرعت فیشرح الکتاب التوحید، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۳۷۸ برگ [فهرست مجلس: ۱۴۲/۷].
۲۰/۹۴۹۴. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۵۷۷۶، کتاب الحجة، آغاز: الحمد للّٰهعلی
حجته البالغة... أما بعد فیقول، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، «۵۲۰ ص» ۲۶۰ برگ [فهرست مجلس: ۲۱۰/۱۷].
۲۱/۹۴۹۵. تهران، دانشگاه تهران: ۹۱۵، کتاب اول، آغاز: برابر نمونه، نسخ، جعفر بن غازی رازی، قرن ۱۱ ق، ۲۱۴ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۳۵۷/۵].
۲۲/۹۴۹۶. تهران، ملی تهران: ۱۲۹۴ /ع، ایمان و کفر - دعا، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۵۸۸ برگ [فهرست ملی تهران: ۲۸۰/۹].
۲۳/۹۴۹۷. مشهد، کاظم مدیر شانهچی: بدون شماره، باب توحید الصانع تا پایان حجت، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق [نشریۀ نسخههای خطی: ۵۹۷/۵].
۲۴/۹۴۹۸. قم، رضا استادی: بدون شماره، کتاب عقل و علم و بخشی از کتاب توحید، نسخ، جمال الدین، قرن ۱۱ ق، ۲۸۵ برگ [فهرست یکصد و شصت نسخه خطی:
۲۱].
۲۵/۹۴۹۹. قم، گلپایگانی: ۶۴۳۵/۳۲/۱۳۵، اصول (کتاب ایمان و کفر)، از آغاز افتادگی دارد، آغاز: الثانی و الخمسون باب الحیاء الثالث و الخمسون باب العفو الرابع و الخمسون باب کظم الغیظ... الباب الأول باب طینة المؤمن و الکافر فیه سبعة أحادیث، نسخ، محمد بن محمد علی بن لطف علی حسینی تبریزی، قبل از ۱۱۱۰ ق، در حاشیه تصحیح شده و نسخه بدل دارد، در آخر نسخه علامت بلاغ دارد و توسط کاتب مقابله شده است، ۲۶۴ برگ، ۲۹ سطر [فهرست گلپایگانی، رایانهای؛ فهرست گلپایگانی، جدید].
۲۶/۹۵۰۰. تهران، دانشکدۀ حقوق: ۴۸ - ج، نستعلیق، محمد تقی بن عبداللّٰه، ۱۱۱۱ ق، ۱۸۶ برگ [فهرست حقوق تهران: ۳۶۶].
۲۷/۹۵۰۱. قم، مرعشی: ۲۳۳۴، از آخر افتادگی دارد، آغاز: الحمد للّٰهرب العالمین... قد شرعت فی شرح کتاب التوحید من، نسخ، محمد قاسم بن نور اللّٰه حسینی طالقانی، ۸ صفر ۱۱۱۲ ق [فهرست مرعشی: ۳۱۳/۶].
۲۸/۹۵۰۲. شیراز، ملی فارس: ۵۹۳، نسخ، محمد باقر بن ملا علی رضا، ذی حجه ۱۱۱۷ ق، ۴۰۰ برگ [فهرست ملی فارس: ۱۸۲/۲].
۲۹/۹۵۰۳. زنجان، امام جمعه زنجان: بدون شماره، کتاب التوحید، محمود بن حیدر حسینی طالقانی، شنبه ۷ ذی حجه ۱۱۲۰ ق [دلیل المخطوطات: ۱۱۱].
۳۰/۹۵۰۴. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۱۴۳۹، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۱۹۷ برگ [فهرست آستان قدس: ۲۷۸/۱۴].
۳۱/۹۵۰۵. تهران، ملک: ۱۹۰۷، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۳۱۱ برگ [فهرست ملک: ۲۷۳/۱].
۳۲/۹۵۰۶. تهران، دانشکدۀ الهیات: ۲۱۳ ب، کتاب عقل، نسخ، بدون نام کاتب، سده ۱۱ و ۱۲ ق، ۱۴۵ برگ [فهرست الهیات تهران: ۵۶۴/۱].
۳۳/۹۵۰۷. قم، شیخ حیدر علی مؤید: ۱۶، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، ۴۵۶ برگ، ۱۹ سطر، ۱۲ * ۲۳ [فهرست مؤید: ۵۵۰/۳].
۳۴/۹۵۰۸. قم، مرعشی: ۱۰۷۴۱، جلد اول تا پایان کتاب العقل، نسخ، بدون نام کاتب، عصر مؤلف، ۲۱۰ برگ [فهرست مرعشی: ۱۷۵/۲۷].
۳۵/۹۵۰۹. قم، مرعشی: ۳۷۸۶، کتاب العقل، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۲۲۵ برگ [فهرست مرعشی: ۱۷۲/۱۰].
۳۶/۹۵۱۰. قم، مرعشی: ۶۰۰۲، کتاب العقل، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۱۳۴ برگ [فهرست مرعشی: ۵/۱۶].
۳۷/۹۵۱۱. قم، مرعشی: ۹۹۵۴، طهارت تا باب استبراء حائض، نسخ، بدون نام کاتب، نزدیک عصر مؤلف، ۹۶ برگ [فهرست مرعشی: ۲۳۰/۲۵].
۳۸/۹۵۱۲. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۷۱۴، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست الفبایی آستان قدس: ۳۱۷].
۳۹/۹۵۱۳. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۷۱۵، نسخ و نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست الفبایی آستان قدس: ۳۱۷].
۴۰/۹۵۱۴. قم، گلپایگانی: ۷۲۵۳/۳۷/۴۳، عنوان معرفی: شرح اصول کافی، عقل، از آغاز افتادگی دارد، آغاز: علی حق العبودیة... و مصابیح للظلام و مفاتیح لکلام... و دفعنا شاغبات المخالفین فی حواشی العدة أما بعد فقد فهمت یا أخی ما شکوت ما موصولة، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، با تصحیح و حواشی «شرح فارسی منه»، ۱۰۸ برگ، ۲۵ سطر [فهرست گلپایگانی، رایانهای؛ فهرست گلپایگانی، جدید].
۴۱/۹۵۱۵. قزوین، فحول قزوینی: بدون شماره، کتاب العقل، افتادگی دارد، بدون نام
کاتب، بدون تاریخ کتابت [مجلۀ تراثنا: ۷۶/۲].
۴۲/۹۵۱۶. یزد، وزیری: ۳۳۷۵، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۲۰۴ برگ [فهرست کتابخانۀ وزیری: ۱۶۳۲/۵].
۴۳/۹۵۱۷. مشهد، دانشکدۀ الهیات: ۱۷۲۹، از ابواب التوحید تا باب ۲۱ (الرد إلی الکتاب و السنة)، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت [فهرست الهیات مشهد: ۸۲۱/۳].
۴۴/۹۵۱۸. قم، مدرسۀ فیضیه: ۶۷۵، کتاب ایمان و کفر، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۳۰۵ برگ [فهرست مدرسۀ فیضیه: ۱۳۰/۱].
۴۵/۹۵۱۹. یزد، جواد مدرسی: بدون شماره، کتاب الطهارة، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، با مهری به تاریخ ۱۱۸۵ ق، ۱۲۵ برگ [میراث اسلامی ایران: ۴۴۱/۸].
۴۶/۹۵۲۰. قم، مدرسۀ حجازیها: ۴۶۱، نکاح و عقیقه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ش ۲۲۹ [مجلۀ نور علم: ۲۸۴/۵۲].