۷۸. المختصر فی الدرایة
(عربی)
از: مهدی بن علی غریفی بحرانی (۱۳۴۳ ق)
رسالۀ مختصری است در سه جزء، با این عنوانها:
۱ - فی الدرایة و بعض مصطلحاته.
۲ - فی احوال مشایخ الاجازة.
۳ - فی احوال الائمّة (ع).
شیخ آقا بزرگ در مصفّی المقال عنوان نموده که نسخهای از این رساله را ملاحظه کرده است و همچنین عنوان نموده که مؤلّف، اجازۀ مفصّلی به آیة اللّٰه سیّد شهاب الدین مرعشی نجفی واجازۀ مفصّل دیگری به شیخ عیسی بن صالح خاقانی جزایری داده و آن را شوارع الروایة إلی مشایخ الدرایة نام نهاده است.
[مصفی المقال: ۴۷۳]
۱ مشترکات الرجال
از: فخر الدین بن محمّد علی طریحی رماحی نجفی
ر. ک: جامع المقال فی ما یتعلّق بأحوال الحدیث و الرجال.
۷۹. معرفة علوم الحدیث (اصول علم الحدیث)
(عربی)
از: محمّد بن عبد اللّٰه نیشابوری، ابو عبد اللّٰه (حاکم نیشابوری) (۴۰۵ ق)
اوّلین کتابی است که در اصول علم حدیث، تألیف گردیده و مؤلف آن از بزرگان شیعه است. چنانچه مرحوم سیّد حسن صدر در کتاب تأسیس الشیعة لعلوم الإسلام به تفصیل در این باره بحث نموده است.
مؤلف در این کتاب ۵۲ نوع از علوم حدیث را در ۵۲ بخش، بیان نموده که عنوان سر فصلهای آن چنین است:
۱ - عالی الاسناد، ۲ - العلم بالنازل، ۳ - صدق المحدث، ۴ - المسانید من الاسانید، ۵ - الموقوفات من الروایات، ۶ - الاسانید التی لا یذکر سندها من رسول اللّٰه (ص)، ۷ - الاصحاب علی مراتبهم، ۸ - المرسل، ۹ - المنقطع، ۱۰ - المسلسل،