مدخل فهرستگان نسخه‌های خطی حدیث و علوم حدیث شیعه

الفوائد الغرویة عمدة المقال فی علمی الدرایة و الرجال

ج ۱، ص ۶۲–۶۴، ش ۶۶

فهرستگان نسخه‌های خطی حدیث و علوم حدیث شیعه

ج ۱، ص ۶۲–۶۴، ش ۶۶
۶۶. الفوائد الغرویة (عمدة المقال فی علمی الدرایة و الرجال) (عربی) از: سیّد ابو طالب بن ابی تراب حسینی مجتهد قائنی (۱۲۹۳ ق) رسالۀ مفصلّی است دربارۀ قواعد کلّی علم رجال و درایه و احوال بعضی از
راویان و علمای مشهور شیعه، شامل دو قسم، بدین ترتیب: قسم اوّل در رجال و شامل یک مقدمه و یازده فایده با این عنوان‌ها: در مقدمه تعریف علم رجال و موضوع و فایدۀ آن؛ فایدۀ اوّل، تاریخ میلاد و وفات حضرت پیامبر (ص) و امامان شیعه و و ذکر دانشمندانی که سخن آنها در علم رجال مرجع است، با ذکر سرگذشت و تألیفات آنان، اوّلین شخص محمّد بن عمر کشّی و آخرین آنها ابو علی صاحب منتهی المقال است؛ فایدۀ دوم در بیان رموز اختصاری متداول در کتب رجال؛ فایدۀ سوم در روش تألیف و استفاده از کتب رجال و توضیح برخی از نکات در رجال و حدیث؛ فایدۀ چهارم در شرح پاره‌ای از اصطلاحات علم رجال؛ فایدۀ پنجم در تحقیق دربارۀ پنج راوی (سکّونی، سهل بن زیاد آدمی، ابراهیم بن هاشم کوفی، اسحاق بن عمّار و محمّد بن سنان)؛ فایدۀ ششم در تحقیق دربارۀ مؤلفان کتب اربعۀ متقدم و متأخّر؛ فایدۀ هفتم در بیان روش مؤلفان کتب مذکور در نقل حدیث؛ فایدۀ هشتم در مصطلحات فیض کاشانی در وافی؛ فایدۀ نهم در نشانی‌هایی که مجلسی در بحار به کار برده؛ فایدۀ دهم در ضبط اسماء و القابی که نادرست خوانده شده‌اند؛ فایدۀ یازدهم در فرق شیعه و مسلمان و تفسیر و عنوان هایی مانند ابواب اربعه از اثنا عشریه. قسم دوم: در علم درایه، دارای چند فایده و یک خاتمه با این عنوان‌ها: در سنّت و خبر، در طریق حمل حدیث، در اجازه، در اهلیّت حمل حدیث. در خاتمه نیز در بارۀ اصول شیعی و مجامیع اخبار امامی بحث شده است. تألیف این رساله در نجف اشرف و در سال ۱۲۶۸ ق پایان یافته است. شیخ محمّد باقر بیرجندی قاینی، که شاگرد مؤلف بوده، شرح مفصّلی براین کتاب نوشته و آن را العوائد القرویة فی شرح الفوائد الغرویة نام نهاده که قبل از این، معرّفی گردید.
آغاز: الحمد للّٰه‌الذی هدانا الی تمیز صحیح الاقوال بدرایة احوال الرجال... وبعد فهذه عمدة المقال فی علمی الدرایة و الرجال. انجام: و قد تقدم احوال المحمّدین الستة و بیان کتبهم، فتذکر، فهذه جملة موجزة فی بیان مطالب علمی الرجال و الدرایة. نسخه‌ها: ۱/۲۵۸. تهران، مجلس شورای اسلامی: مجموعه خویی ۱۲، آغاز: برابر نمونه، انجام: برابر نمونه، محمّد علی اصفهانی، ۱۲۷۳ ق، رسالۀ اوّل مجموعه، در فهرست این کتاب‌خانه نام مؤلف» شیخ محمّد تهرانی «ذکر شده است، «ص ۱-۲۲۴» ۱۱۲ برگ [فهرست مجلس: ۲۰۴/۷]. ۲/۲۵۹. تهران، ملک: ۳۴۸۶، آغاز: برابر نمونه، نسخ، عبد الرزاق قاینی، ۱۲۷۴ ق، ۱۲۸ برگ [فهرست ملک: ۴۰۷/۱]. ۳/۲۶۰. تهران، دانشگاه تهران: ۳۳۲۴، عنوان معرّفی: الفوائد الغرویة، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، جمادی الثانی ۱۲۹۲ ق، رسالۀ اوّل مجموعه، «۱-۲۰۶» ۲۰۶ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۲۳۰۹/۱۱]. ۴/۲۶۱. قم، مرعشی: ۳۴۰۷، عنوان معرّفی: عمدة المقال فی علمی الدرایة و الرجال، آغاز: برابر نمونه، انجام: برابر نمونه، نسخ، محمّد حسین بن ابی تراب بیرجندی قائنی، ۹ ربیع الثانی ۱۳۳۰ ق، رسالۀ دوم مجموعه، «۱۰۸ پ - ۱۶۸ ر» ۶۱ برگ [فهرست مرعشی: ۱۹۱/۹].

گزارش اشکال یا پیشنهاد