شرح مشیخة من لا یحضره الفقیه
ج ۱، ص ۳۲۹–۳۳۱، ش ۳۲۰
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۱، ص ۳۲۹–۳۳۱، ش ۳۲۰
۳۲۰. شرح مشیخة من لا یحضره الفقیه
(عربی)
از: محمّد تقی بن مقصود علی اصفهانی، مجلسی اوّل (۱۰۷۰ ق)
مؤلف پس از فراغت از شرح عربی خود بر کتاب من لا یحضره الفقیه شیخ صدوق، موسوم به روضة المتقین، در رسالۀ حاضر، مشیخۀ آن را شرح نموده است. مجلسی در آغاز این شرح، گفتار کوتاهی در معنای «صحیح» در اصطلاح محدّثان قدیم آورده و پس از آن، مشیخه را به ترتیب اسامی شرح نموده و شرح
حال تعدادی از استادان خود (مانند ملّا عبد اللّٰه شوشتری و شیخ بهایی) را بر آن افزوده است. او در پایان در بخش مفصّلی به گروهی از راویانی میپردازد که صدوق از آنها یاد نکرده است. او در این بخش، راویان را از عصر شیخ طوسی تا امام علی (ع) به دوازده طبقه تقسیم نموده و هر طبقه را به ترتیب حروف، تنظیم کرده است. این کتاب به تاریخ ۱۰۶۳ ق، پایان یافته و در ماه رجب ۱۰۶۴ پاکنویس شده است. در الذریعة (ج ۱۱، ص ۲۹۰) عنوان شده که مادّه تاریخ تألیف این کتاب، «الروضة البهیة» است.
چاپ: قم، ۱۳۹۹ ق، به عنوان جلد چهاردهم روضة المتقین.
[الذریعة: ۶۶/۱۴]
آغاز: الحمد للّٰهرب العالمین... وبعده فیقول احوج المفتاقین (المحتاجین) الی ربه الغنی محمّد تقی بن علی الملقب بمجلسی انه لما وفق اللّٰه تبارک و تعالی لاتمام الشرح علی کتاب من لایحضره الفقیه اردت ان اوضح الفهرست الذی اضافه رئیس المحدثین.
انجام: و المرجو من اللّٰه تعالی ان یوفقنی لشرح باقی الکتب مفصلا بحیث یقرب من فهم المبتدئین انه ولی ذلک و القادر علیه.
نسخهها:
۱/۱۵۹۲. قم، مرعشی: ۱۰۳۰۶، نسخ، محمّد مقیم بن محمّد باقر اصفهانی، سهشنبه ۷ رجب ۱۰۷۴ ق، ۲۴۵ برگ، ۲۲ سطر، ۲۵ * ۱۳ [فهرست مرعشی: ۲۴۵/۲۶].
۲/۱۵۹۳. مشهد، آستان قدس رضوی: ۷۷۷۶، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۰۸۹ ق، دو بار مقابله شده یک بار آقا هادی بن ملا صالح مازندرانی با نسخه اصل در ۱۰۸۹ ق و بار دوم یحیی بن محمّد شفیع اصفهانی در ۱۳۱۹ ق مقابله کردند، ۱۷۰ برگ [فهرست آستان قدس: ۶۱۴/۶].
۳/۱۵۹۴. قم، مرعشی: عکس ۸۴۸، تعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، عکس از نسخۀ کتابخانۀ مرحوم حاج میرزا ابوطالب سیدی قمی تهیه شده است، ۱۵۲ برگ [فهرست عکسی مرعشی: ۳۲۵/۲].
۴/۱۵۹۵. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۴۵۲۶، از اوّل افتادگی دارد، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، ۷۳ برگ [فهرست مجلس: ۱۹۰/۱۲].
۵/۱۵۹۶. قم، مرعشی: ۴۵۷۳، بدون نام کاتب، ۲۳ ذی قعده ۱۲۲۲ ق، ۷۷ برگ [فهرست مرعشی: ۱۴۷/۱۲].
۶/۱۵۹۷. قم، مرعشی: ۱۵۳۶، آغاز: برابر نمونه، انجام: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، پنجشنبه ۲۲ رمضان المبارک ۱۲۴۵ ق، ۱۴۱ برگ، ۲۲ سطر، ۲۱ * ۱۵ [فهرست مرعشی: ۳۳۶/۴].
۷/۱۵۹۸. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۴۵۳۱، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، ۱۵۳ برگ [فهرست مجلس: ۲۰۲/۱۲].
۸/۱۵۹۹. تهران، دانشگاه تهران: ۵۰۸، آغاز: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، اواخر قرن ۱۳ ق، ۱۴۰ برگ، سابقه: کتابخانه مرعشی: عکس ۶۱ [فهرست دانشگاه تهران: ۶۰۵/۲؛ فهرست عکسی مرعشی: ۶۲/۱].
۹/۱۶۰۰. مشهد، آستان قدس رضوی: ۷۷۷۷، افتادگی دارد، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۱۲۰ برگ [فهرست آستان قدس: ۶۱۴/۶].