درایة الحدیث
ج ۱، ص ۳۰–۳۱، ش ۲۸
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۱، ص ۳۰–۳۱، ش ۲۸
۲۸. درایة الحدیث
(عربی)
از: یکی از شاگردان صاحب قوانین (قرن ۱۳ ق)
این کتاب در فهرست کتابخانه ملی چنین معرفی شده است:
«تعلیقاتی است بر یک کتاب و مطالبی پراکنده دربارۀ حدیث و انواع آن که با جملۀ «قوله عطّر اللّٰه مرقده» آغاز شده و آن را به صورت حاشیه در آورده است؛ لیکن پس از آن به صورت رسالهای مستقل است که در آن از «شیخنا العلامة فی القوانین المحکمة» (میرزای قمی) نقل میکند و ایرادی را که صاحب کتاب حاشیه شده بر پدر او گرفته، نقل و آن را رد کرده است و از پدرش دفاع مینماید و در چند جا به کتاب کبیر خود حوالت میدهد. حاشیههای «منه دام ظلّه» دارد و سپس از پرسشی که طی نامهای از صاحب قوانین کرده و پاسخی را که دریافت کرده، یاد میکند. سپس از فرق «اصل» در چهارصد اصل با «تصنیف» را یاد میکند و در برگ ۱۱۳ از غلاة و مفوّضه و کافر بودن ایشان گفت و گو میکند. بعد از چهار صفحه که سفید مانده، چنین آمده است: «قوله: و هو کل خبر یقترن الیه قرینة یوجب العلم».
آغاز: قوله - عطر اللّٰه مرقده و شکر سعیه ان الاخبار علی ضربین ینبغی لنا بیان القرآن و الحدیث والخبر، الروایة (گ ۹۰ ر)... شیخنا العلامة فی القوانین المحکمة حیث قال (گ ۹۱ ر)... فائدة: قد قسم المتأخرون الحدیث الی الصحیح والحسن و الموثق و الضعیف و الصحیح علی ما فی الذکری (گ ۹۳ ر)... ونقل کلام والده الی قوله: خصوصا الاوّل المشهور (گ ۹۳ ر)... و اوردت دلایله فی الکتاب
الکبیر (گ ۹۶ ب)... تذنیب: قد ذکر ارباب علم الدرایة الحدیث اقسام اخر منها، المسند... ومنها المتصل... و منها المرفوع.
نسخهها:
۱۰۶. تهران، ملی تهران: ۲۲۸۴ / ع، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله سوم مجموعه، «۹۰ ر - ۱۱۷ پ» ۲۸ برگ [فهرست ملی تهران: ۷۱۳/۱۱].