جواهر الکلمات فی ما یتعلق بأحوال الرواة
ج ۱، ص ۲۴–۲۵، ش ۲۰
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۱، ص ۲۴–۲۵، ش ۲۰
۲۰. جواهر الکلمات فی ما یتعلق بأحوال الرواة
(عربی)
از: احمد بن محمّد مفید هزار جریبی (قرن ۱۳ ق)
قواعدیاست در شناختاحوال راویان حدیثو چگونگی تشخیص راوی مورد اعتماد یا غیر معتمد و دیگر قواعدی که در علم رجال بدان نیاز است. همچنین انواع خبر از جهت سند یا متن، به صورت استدلالی با نقل نظر علمای معروف و ردّ و ایراد بر آنها، در یک مقدمه و چند مقصد بیان شده است با این عنوانها:
مقدمه: در سه مطلب در تعریف و موضوع و فایدۀ علم رجال؛
مقصد اوّل: در تقسیم خبر واحد؛
مقصد دوم: در انواع تحمّل حدیث؛
مقصد سوم: در کفایت و عدم کفایت تعدیل عدل واحد؛
مقصد چهارم: در اختلاف علما در قبول تعدیل؛
مقصد پنجم: در اسباب مدح و ذم؛
تذنیب شامل چند مطلب.
[الذریعة: ۲۷۸/۵ ودرآن گوید که نسخۀ ناقصی از این کتاب در کربلا نزد سیّد محمّد تقی بن سیّد رضا طباطبائی موجود بوده وبعد ازآن مینویسد: «و ما تمکنت من رؤیة النسخة مع السعی البالغ سنین»؛ مصفی المقال: ۷۱]
آغاز: الحمد للّٰهالذی من علینا بالهدایة الی التمسکبولایة من یکون امام البریة.
انجام: و بالجملة یجب علی المجتهد استفراغ الوسع علی وجه الاجمال لئلا یشتبه علیه احوال بعون الملک المتعال.
نسخهها:
۱/۹۰. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۴۴، آغاز: برابر نمونه، انجام: برابر نمونه، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، ۴۲ برگ [فهرست مرکز احیاء: ۳۴۱/۱].
۲/۹۱. قم، رضا استادی: ۵، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۳ ق، شاید نسخه اصل باشد، این نسخه به کتابخانه آیة اللّٰه مرعشی نجفی منتقل شده است، ۲۳ برگ [فهرست یکصد و شصت نسخه خطّی: ۵۸].
۳/۹۲. قم، مرعشی: بدون شماره، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، فهرست نشده است.
۴/۹۳. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۳۳۰، آغاز: برابر نمونه، انجام: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رساله چهارم مجموعه، «۱۷۰ پ - ۲۱۸ پ» ۲۸ برگ، ۲۵ سطر، ۱۵ * ۲۱/۵ [فهرست مرکز احیاء: ۶ / مخطوط].