هدیة المحدثین هدیة المحصلین
ج ۱، ص ۱۰۳–۱۰۵، ش ۹۷
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۱، ص ۱۰۳–۱۰۵، ش ۹۷
۹۷. هدیة المحدثین (هدیة المحصلین)
(فارسی)
از: علی اکبر بن غلام علی خراسانی، مروج الاسلام (قرن ۱۴ ق)
رسالۀ مفصّلی است در درایه و اصول حدیث. مؤلف در این رساله قواعد علم حدیث را به درخواست یکی از اساتید در یک مقدمه و ده فصل و یک خاتمه بیان نموده و تألیف آن را در شب نوزدهم ربیع الاوّل ۱۳۴۸ در مشهد به پایان رسانیده است. سر فصلهای این رساله چنین است:
مقدمه: در تعریف و فایده و موضوع درایه و فضیلت علم حدیث.
فصل اوّل: در اقسام خبر از حیث صدق و کذب.
فصل دوم: در اخبار متواتر و آحاد.
فصل سوم: در تقسیم اخبار به پنج نوع.
فصل چهارم: در اقسام خبر واحد.
فصل پنجم: در کیفیت روایت حدیث.
فصل ششم: در ردّ و قبول حدیث.
فصل هفتم: در الفاظ مدح و ذم.
فصل هشتم: در طرق حمل حدیث.
فصل نهم: در آداب کتابت حدیث.
فصل دهم: در آداب محدث و طالب حدیث.
خاتمه: در مدح کتب اربعه.
چاپ: چاپ سنگی، تهران با نام «هدیة المحدثین»؛ چاپ سربی، تهران، مصطفوی، ۱۳۷۷ ق، رقعی، ۲۶۶ ص، با اضافات و فواید و تفصیلی با عنوان «هدیة المحصلین» و همراه با تقریظات شیخ علی اکبر نهاوندی و محمّد باقر بیرجندی و شیخ عباس قمی.
[مشار فارسی: ۲۰۵۳/۲؛ مصفی المقال: ۳۴۰؛ فهرست آستان قدس رضوی:
۶۸۷/۶]
آغاز: افضل خبر یحکیه الفضلاء واحسن حدیث یرویه العلما حمد اللّٰه... اما بعد بعرض اخوان دین.
نسخهها:
۱/۴۷۸. قم، مرعشی: ۷۱۹۲، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، حسین علی قاجار، ۲۲ رجب ۱۳۵۷ ق، ۵۱ برگ [فهرست مرعشی: ۳۲۹/۱۸].
۲/۴۷۹. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۳۵۷۶، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، «ص ۲-۲۴۳» ۱۷۱ برگ [فهرست مجلس: ۱۵۴۳/۱۰].
۱ هدیة المحصلین
از: علی اکبر بن غلام علی خراسانی، مروج الاسلام
ر. ک: هدیة المحدّثین.
* ^
_)