وصول الأخیار إلی اصول الأخبار
ج ۱، ص ۱۰۱–۱۰۳، ش ۹۶
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۱، ص ۱۰۱–۱۰۳، ش ۹۶
۹۶. وصول الأخیار إلی اصول الأخبار
(عربی)
از: حسین بن عبد الصمد حارثی عاملی، عزالدین (پدر شیخ بهایی) (۹۸۴ ق)
رسالۀ نسبتا مفصّلی است در قواعد علم حدیث و درایه شامل یک مقدمه در اهمّیت علم حدیث و برتری احادیث اهل بیت (ع) و اهمیّت آنها. پس از آن، چند «اصل» در تعریفات و تقسیمات و اصطلاحات احادیث و چگونگی شناخت راویان و جمع بین احادیث و جز اینها آمده است و در آخر، خاتمهای است دارای فواید متفرّقه.
چاپ: با تصحیح عبد اللطیف کوهکمری، قم، مجمع الذخائر الاسلامیه، ۲۰۱ ص. همچنین با تصحیح مجدد توسط سیّد محمّد رضا جلالی، در ضمن مجموعۀ «درایة الحدیث» در دست انتشار است.
[الذریعة: ۱۰۱/۲۵]
آغاز: الحمد للّٰهفاتح الاغلاق مانح الاعلاق مسبغ العطاء.
نسخهها:
۱/۴۶۳. تهران، دانشگاه تهران: ۱۰۴۴، آغاز: برابر نمونه، شریف بن بهاء الدین علی رامدی حسنی، جمعه ۱۷ شوال ۹۶۷ ق، در قزوین کتابت شده، رسالۀ اوّل مجموعه، این نسخه توسط کاتب بر حسین بن عبد الصمد حارث همدانی عاملی (پدر شیخ بهایی) قرائت شده است، «ص ۳-۷۳» ۳۶ برگ، سابقه: کتابخانه محقق طباطبایی: میکرو فیلم ۷۲ و ۷۳ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۷۵۰/۵؛ یادنامۀ محقق طباطبایی: ۱۴۴۹/۳ و ۱۵۰۴].
۲/۴۶۴. قم، گلپایگانی: ۳/۱۰۸، از اوّل و آخر افتادگی دارد، آغاز: ارتدوا علی ادبارهم فلا اراه یخلص منهم، انجام: ینبغی الاعتناء بضبط الملتبس من الاسماء، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۰ ق، با حواشی «منه سلمه اللّٰه»، ۷۱ برگ، ۱۵-۱۷ سطر، ۱۴/۵ * ۲۰/۵ [فهرست گلپایگانی، رایانهای؛ فهرست گلپایگانی، جدید].
۳/۴۶۵. قم، گلپایگانی: ۲/۱۹۶، آغاز: برابر نمونه، محمّد علی قزوینی، صفر ۱۰۰۷ ق، در آخر نسخه نوشتهای مبنی بر این که این نسخه از روی نسخهای که از روی نسخه مؤلف نوشته شده استنساخ شده و مقابله آن در ۱۸ رجب ۱۰۰۹ ق به اتمام رسیده است، رسالۀ ششم مجموعه، «۷۹ پ - ۱۳۷ ر» ۵۹ برگ، ۱۲ سطر [فهرست گلپایگانی، رایانهای؛ فهرست گلپایگانی، جدید].
۴/۴۶۶. مشهد، آستان قدس رضوی: ۹۸۸۹، نسخ، محمّد بسطامی، ۱۰۱۲ ق [فهرست الفبایی آستان قدس: ۶۰۴].
۵/۴۶۷. قم، گلپایگانی: ۲/۱۶۰، آغاز: برابر نمونه، نسخ، وجیه الدین بن اسماعیل بن عباس، سهشنبه ۱۵ شعبان ۱۰۳۰ ق، در آخر نسخه شماره احادیث کتب اربعه شیعه از صحیح و حسن و موثق و قوی و ضعیف آمده است، ۱۴۱ برگ، ۱۴ سطر، ۱۳ * ۱۹ سم [فهرست گلپایگانی، رایانهای؛ فهرست گلپایگانی، جدید: مخطوط].
۶/۴۶۸. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۹۸۶، از آغاز افتادگی دارد، آغاز: کلاب قد حملت به ایام التشریق فی منزل ابیه عبداللّٰه بمنی عند جمرة الوسطی، نسخ، محمّد علی بن مصطفی اصفهانی، یکشنبه ۱۹ رمضان المبارک ۱۰۳۵ ق، تصحیح شده، ۷۸ برگ، ۱۵ سطر، ۹ * ۲۰ سم [فهرست مرکز احیاء: ۸ / مخطوط].
۷/۴۶۹. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۶۹۸، آغاز: برابر نمونه، نستعلیق، محمّد محسن سلیمی، رجب ۱۰۵۸ ق، تصحیح شده، ۹۵ برگ، ۱۵ سطر، ۱۰ * ۱۶/۵ سم [فهرست مرکز احیاء: ۷ / مخطوط].
۸/۴۷۰. تهران، ملک: ۲۵۸۶، نسخ، فضل اللّٰه بن محمّد، ۱۰۶۶ ق، ۸۸ برگ [فهرست ملک: ۵۸۴/۱].
۹/۴۷۱. قم، مرعشی: ۷۴۴، آغاز: برابر نمونه، نسخ، حسین بن عبد السید بن خلیفة بن احمد، ربیع الاوّل ۱۰۷۲ ق، رسالۀ سوم مجموعه، «۶۱ پ - ۱۵۰ ر» ۹۰ برگ [فهرست مرعشی: ۳۴۵/۲].
۱۰/۴۷۲. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۳۵۶۶، آغاز: برابر نمونه، نسخ، سعد بن خزعل حویزی حلّی، ۱۰۹۶ ق، رسالۀ دوم مجموعه، «ص ۴-۱۰۹» ۵۳ برگ [فهرست مجلس: ۱۵۳۱/۱۰].
۱۱/۴۷۳. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۴۳۲، از انجام افتادگی دارد، انجام: وقیل لزید بن ارقم بای شیء کفرتم عثمان فقال بثلاث جعل المال، نسخ، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، تصحیح شده، رسالۀ دوم مجموعه، ۲۳ برگ، ۱۵ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۹ / مخطوط].
۱۲/۴۷۴. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۳۱۶۳، نسخ، جعفر بن محمّد صفی، ۱۲۱۸ ق، تصحیح شده و در برگ آخر علامت بلاغی از ابی الحسن بن علی ریز علی
لنجانی در ۲۴ ربیع الاوّل ۱۲۵۷ ق آمده است، دارای حواشی، رسالۀ دوم مجموعه، ۴۹ برگ، ۱۸ سطر [فهرست مرکز احیاء: ۸ / مخطوط].
۱۳/۴۷۵. مشهد، آستان قدس رضوی: ۷۶۷۷، نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، ۴۸ برگ [فهرست آستان قدس: ۶۳۱/۶].
۱۴/۴۷۶. تهران، مجلس شورای اسلامی: مجموعه طباطبایی ۸۵۴، آغاز: برابر نمونه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ سوم مجموعه، «۸۶-۱۵۹ پ» ۷۴ برگ [فهرست مجلس: ۱۳۹/۲۳].
۱۵/۴۷۷. تهران، دانشگاه تهران: ۳۵۹۸، نستعلیق، محمّد حسن بن محمّد حسین خاتون آبادی، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ چهارم مجموعه، «۱۱۸ پ - ۱۸۹ پ» ۷۲ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۴۲۴۱/۱۵].