قمری
sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)
گفتاری است از صدرالدین محمد شیرازی با عنوان «برهان عرشی علی توحید الواجب».
تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: ۱۰۰۲۹/۱۶
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ مصحح؛ جلد: تیماج جگری، ۱ص (۷۴)، اندازه: ۱۲×۱۷سم [ف: ۳۲ - ۳۷]
● توحید الواجب = خواص الواجب / فلسفه / عربی
tawḥīd-ul wājib = xawāṣṣ-ul wājib
ملا شمسا، شمس الدین محمد، ۱۰۱۶ - ۱۰۹۸ ؟ قمری
mollā šamsā, šams-od-dīn mohammad (1608 - 1687)
ملا شمسا در بیشتر رسالهها که در مسئله توحید نگاشته تصریحاً و تلویحاً از شبهه ابن کمونه یاد کرده اما این رساله را مستقلاً در حل شبهه ابن کمونه نگاشته است.
آغاز: بسمله اعلم ان من خواص الواجب جل شانه الا يكون له ماهية كلية و تعين وتشخيص زايد على الماهية الكليه كما ان الحقايق المحصله من الممكنات لها ماهية كليه ...
انجام: و من تامل فيما ذكرنا ... يظهر له ان شبهة ابن كمونه مع شهرتها ... و كانه اظهرها لاصحاب القيل و القال و جنود شيطان الخيال
[دنا ۴۰۳/۳]
۱. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: ۲۲/۴
خط: نستعلیق، کا: عماد الدین حسینی، تا: قرن ۱۱ [نشریه: ۷ - ۲۲۲]
۲. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: ۲۲/۵
با رساله بالا متفاوت است؛ خط: نستعلیق، کا: عماد الدین حسینی، تا: قرن ۱۱ [نشریه: ۷ - ۲۲۲]
۳. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: ۲۲/۶
با رسالههای بالا متفاوت است؛ خط: نستعلیق، کا: عماد الدین حسینی، تا: قرن ۱۱ [نشریه: ۷ - ۲۲۲]
۴. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۱۶۷۱/۵
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: پستهای، جلد: میشن درون مغزی قهوهای، ۵گ (۱۱۱ر-۱۱۵ر)، ۱۹ سطر [ف: ۵ - ۳۲۸]
۵. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: ۱۷۰۱/۱۴
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق،بیکا،تا: ۱۰۷۶ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهر، جلد: تیماج قرمز، ۶ص(۴۳۶-۴۴۱)، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۰×۱۷سم [ف: ۹ - ۲۴۴]
۶. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۳۸۸/۴
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بیکا، بیتا؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج مشکی، ۶گ (۲۶-۳۱)، ۱۵ سطر (۷/۵×۱۵) [ف: ۱ - ۳۱۸]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۱۵۰/۴-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: ۱ - ۶۴۷]
● توحید واجب الوجود = مفهوم واجب شبهه ابن کمون / فلسفه / عربی
tawḥīd-u wājib-il wujūd = mafhūm-e vājeb-e šobhe-ye ebn-e kamūn
تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح، ۱۰۴۰ - ۱۱۲۴ ؟ قمری
tonekābonī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-fattāḥ (1631 - 1712)
سال تألیف: ۱۱۰۳ق
ناظر به گفتههای ملاصدرای شیرازی در حاشیهاش بر بخش الهیات کتاب الشفاء و ملا شمسا در برخی آثارش و رد سخنان آنها در پاسخ به شبهه ابن کمونه است؛ و نیز به نظر ابن کمونه مبنی بر اینکه چون عدم زایده وجوب وجود بر ذات خداوند تبارک و تعالی ثابت شد، تعدد موجب تألف هر یک از آن دو میشود در ما به الاشتراک که واجب الوجود است و موجب تمایز یکی از دیگری میشود که تعدد تحقق پذیرد و چون تألیف منافی واجبیت است در نتیجه شبهه ابن کمونه وارد نیست. مؤلف بیشتر به نظریه ابن کمونه میپردازد و در ضمن مبحث به دلائل ملا عبدالرزاق لاهیجی در گوهر مراد نیز اشاراتی دارد.
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين ... اما بعد فقد قال الفاضل المحقق مولانا صدرالدين محمد الشيرازي في حاشيته على الهيات الشفا و العالم الربانی مولانا شمس الدين محمد الجيلاني فی بعض رسائله ...
انجام: فی دفع شبهة مشهورة و تقوية دلائل في الكتب مذكورة قد فرغ من تحريره في اواخر شهر ذى الحجة الحرام من شهور سنة ۱۱۰۳ ثلث و مأته و الف مؤلفه ... محمد بن عبدالفتاح التنكابنى غفرالله ذنوبهما و ستر عيوبهما.
[دنا ۴۰۴/۳ (۹ نسخه)]
۱. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: ۵۹۲/۲
خط: نسخ، کا: محمد اسمعیل بن عبدالنبی نصیری، تا: قرن ۱۲؛ جلد: تیماج مشکی، ۴گ (۳پ-۶ر)، قطع: خشتی [نشریه: ۲ - ۱۲۵]
۲. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۸۸/۴
آغاز و انجام: برابر
خط: تعلیق، کا: محمد بن حبیب گیلانی، تا: پنجشنبه نزدیک به پایان محرم ۱۱۰۴ق [ف: ۳ - ۲۱۳]
۳. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۸۸۹/۱۱
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: نورالدین محمد شفیع، تا: ۱۱۲۱ق، جا: اصفهان خاتون آباد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، ۴ص (۱۶۰-