خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۳؛ با سرلوح، مجدول مذهب؛ مهر: ناصر الدین شاه؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج قرمز، ۱۳گ، ۱۱ سطر (۷/۵×۱۱/۵)، اندازه: ۱۱×۱۷/۵سم [ف: ۷ - ۳۵]
● التوحيد = الرسالة التوحيدية / فلسفه / عربی
at-tawḥīd = r.-ut tawḥīdīya
زنوزی، علی بن عبدالله، ۱۲۳۴ - ۱۳۰۷ قمری
zonūzī, ‘alī ebn-e ‘abd-ol-lāh (1819 - 1890)
رساله مختصری است در مسائل توحید و اثبات صانع تعالی به روش فلسفی و ظاهراً بخشی از تعلیقات اوست بر اسفار صدر المتالهین بر مسئله توحید. وی این مسئله را سزاوار تفصیل بیشتر دیده و به آن پرداخته است. این رساله با نام «التوحید» یا «التوحیدیه» در برخی از فهارس و مآخذ معرفی شده است. نسخهای از آن در آستان قدس است با عنوان توحیدیه و با دیباچهای که بعداً بر آن افزودهاند. دارای این عناوین است: مسئله تفریعیه و فلسفه تحقیقیه ثمرة توحيديه في كلمة تفريعيه تفرع انتقادی و تحصیل انکشافی و مانند اینهاست.
آغاز: الحمد لله الذی جعل العقل و المعقولات شراباً لروح من خلع سرابيل الشهوات، و تخلى من هموم الجسمانيات
انجام: و الى هذا التطبيق يشير اشارة اجماليه قول القائل. حق جان جهانیست و جهان جمله بدن ×× اصناف ملائکه حواس این تن / افلاک و عناصر و موالید اعضا ×× توحید همین است و دگرها همه فن. ونا هیک فی ذلک تصاعيف ما بيناه فاحسن تدبيرها كلها الحمد لله الذى هدانا لهذا و ما كنا لنهتدى لولا ان هدانا الله
چاپ: در مجموعه مصنفات حکیم موسس آقا علی مدرس طهرانی (تهران، انتشارات اطلاعات: ۱۳۷۸)، جلد دوم، به تصحیح محسن کدیور
۱. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: ۱۱۹۹/۴-طباطبائی
آغاز: اعلم یا اخا الحقيقه ان مسئلة التوحيد هذه من غوامض المسائل الالهيه و المقاصد الربوبيه قل من وصل اليها حق الوصول ... فلنفصل القول فيها حسبما يناسب تلک التعليقات تذکر یا اخا الحقيقه ان الاعدام بما هى اعدام کالمعدومات ... في صرافة الليس المطلق و محوضة البطلان الصرف فلا يحكم عليها؛ انجام: برابر
بیکا، تا: ۱۲۹۲ق، ۱۲گ (۶۹-۸۱) [ف: ۲۳ - ۷۰۸]
۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۵۸۸/۵
آغاز: و اعلم يا اخا الحقيقة أن مسألة التوحيد هذه من غوامض المسائل الالهية و المقاصد الربوبية؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: دوشنبه از جمادی الثانی ۱۲۹۴ق؛ جلد: مقوایی عطف پارچه، ۱۷گ (۱۲۶ر-۱۴۲پ)، اندازه: ۱۱×۱۸سم [ف: ۱۴ - ۳۵۴]
۳. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۹۷۴۵
آغاز: اعلم یا اخا الحقيقة ان مسالة التوحيد هذه من غوامض المسائل؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: سید احمد صفائی خوانساری، بیتا؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج، ۷ص، ۱۸ سطر، قطع: جیبی [اهدائی ف: ۲۸۱]
● التوحید / فلسفه / عربی
at-tawḥīd
تهرانی نجفی، هادی بن محمد امین، - ۱۳۲۱ قمری
tehrānī najafī, hādī ebn-e mohammad amīn (- 1903)
رسالهای فلسفی است در بیان اتحاد وجود و ماهیت وبطلان اصالت آنها این رساله در فهرست مرعشی به نام «حق الیقین فی معرفة رب العالمین» معرفی شده و غیر از رساله «تحقیق الماهية و الوجود» است.
آغاز: بسمله الحمدلله الذى دل على ذاته بذاته ... و بعد فيقول خادم الملة و الدین محمد هادی بن محمدامین ... ان اقصى منية الکملين هو الترقى فى درجات اليقين ... ان الوجود لابدله عما يخرجه عن الابهام ...
[الذريعة ۴۸۴/۴ «التوحید»؛ مکتبة امیرالمؤمنین ۵۵۰/۲]
۱. خوی؛ ملا علی خوئی (شریف)؛ شماره نسخه: ۱۷/۱
آغاز: برابر؛ انجام: وحمل جوهر على الجسم وجزئيته بتقدم وتاخر وهذا آخر ما وصل الينا من تحريرات..
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج سرخ، ۱۴گ (۱-۱۴)، ۱۴گ، ۲۶ سطر، اندازه: ۱۸×۲۴سم [اوراق عتیق: ۱ - ۱۲۶]
۲. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: ۱۲۲/۱
آغاز: برابر؛ انجام: ان هناک وجودین وهذا معنى الحلول وهو عبارة اخرى عما اشرنا اليه من انه نحو وجود المعروض
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوهای، ۳۹گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۵/۵×۲۰سم [ف مخ: ۱ - ۱۴۳]
● توحید / کلام و اعتقادات / فارسی
towhīd
اسفندیاری، عبدالکریم، ق ۱۴ قمری
esfandīyārī, ‘abd-ol-karīm (- 20c)
سال تألیف: ۱۳۵۸ق
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض۱۵۰۷۱
آغاز: آیا حضرت ابراهیم به وحدانیت خدا یقین داشت؛ انجام: و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته عبدالکریم اسفندیاری.
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا [ الفبائی ف: - ۶۳۰]
● التوحید / کلام و اعتقادات / عربی
at-tawḥīd
ترشیزی، عبدالوهاب بن احمد، ق ۱۴ قمری