؟ صدرالعلماء کردستانی، محمد جسیم، ق۱۳ قمری
sadr-ol-‘olamā’ kordestānī, mohammad jasīm (- 19c)
نویسنده میگوید: قوم در مسأله «وحدت» گفتهاند که وحدت یا وحدت در «ماهیت» است یا وحدت در «وجود» و چون اصالت در باب وجود است نه ماهیت، پس وحدت از آن وجود است. بعد او در ذیل این قول، شبهه ابن کمونه را نقل میکند و میگوید در این باب رسالهای تصنیف کرده و در آن رساله به تفصیل این شبهه را رد کرده است. او در اینجا اول شبهه را در مسأله علم الهی میآورد و در ذیل آن توضیحات مفصل میدهد و سپس شبهه را رد میکند و بعد به رد شبهه خود در باب دو «اله» (= دو خدا) میپردازد و عدم امکان آن را توضیح میدهد.
تهران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: ۳۸/۷
آغاز: بسمله یا رب بسمک ابتدى و بنور قدسک اهتدى؛ انجام: و نحمده تعالى حمد الذاکرین و نصلی نسلم على رسوله المصطفى و آله نجوم الهدى و السلام على تابعی الحق و أنا الفقیر المطلق. محمد جسیم فی سنه ۱۲۷۴.
خط: نسخ خوش، کا: محمد جسیم، تا: ۱۲۷۴ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، رویه کاغذی الوان، ۴ ص، (۲۶-۲۹) ۱۵ سطر (۸/۵×۱۵/۵)، اندازه: ۱۵/۵×۲۱/۵سم [ف: - ۲۱۵]
● توحید / کلام و اعتقادات / فارسی
towhīd
طالقانی، محمد جواد بن محمد طاهر، ق۱۳ قمری
tāleqānī, mohammad javād ebn-e mohammad tāher (- 19c)
گفتار بسیار کوتاهی است درباره توحید در چهار «مقام»: توحید ذات، توحید صفات، توحید افعال، توحید عبادت.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۲۲۷۰/۴
آغاز: بدانکه لازم است هر بنده ای را که توحید کند خداوند خود را در چهار مقام؛ انجام: بدین دو کلمه اکتفا شد امید که خداوند توفیق کرامت فرماید.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: چهارشنبه ۸ ذیعقده ۱۲۶۲ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، ۱گ (۶۴ر-۶۵پ)، اندازه: ۱۱×۱۸/۵سم [ف: ۶ - ۲۵۵]
● التوحید / کلام و اعتقادات / عربی
at-tawḥīd
مراغی، حسن بن عبدالرحیم، - ۱۳۰۰ قمری
marāqī, ḥasan ebn-e ‘abd-or-rahīm (- 1883)
سال تألیف: ۱۲۷۳ق
رسالهای در توحید با استفاده از آیات کتابی و آفاقی و انفسی و آیات بزرگ الهی که مراد ائمه طاهرین علیهم السلام اند. نیم اول این رساله را مؤلف نوشته بود و پس از سی سال به سال ۱۲۷۳ آن را تمام کرد.
چاپ: مطبوع در سال ۱۳۱۹ هجری
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۸۴/۱۲
آغاز: احمده حمد أوليائه و أصفه وصف اصفيائه و اصلی علی أشرف أنبيائه و اكمل أوصيائه و سائر حججه؛ انجام: و للوجه حقيقة حق اليقين جعلنا الله و اياك من الراسخين في العلم بحق محمد و آله الطاهرين.
خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن احمد قراچه داغی، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، ۷گ (۱۱۲ر-۱۱۸پ)، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۱×۱۸سم [ف: ۳ - ۸۰]
● التوحید / کلام و اعتقادات / عربی
at-tawḥīd
معتمد الاسلام کردستانی، محمد، ق۱۳ قمری
mo‘tamed-ol-eslām-e kordestānī, mohammad (- 19c)
در این رساله به شبهه ابن کمونه پاسخ داده شده است
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۱۰۹۷/۵
آغاز: علی طریق اصالة المهية؛ انجام: چنین با رخ گل بلبل اندر گفتگو است.
خط: نسخ، کا: شیخ محمد معتمد الاسلام کردستانی، تا: ۱۲۸۷ق؛ افتادگی: آغاز؛ مذیل است به تقریظ علماء کردستان آن روزگار: ملا لطف الله شیخ الاسلام و شیخ محمد فخرالعلماء و شیخ یوسف مدرس و ملا محمد صالح فخرالعلماء ثانی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با روکش کاغذ مشکی، اندازه: ۱۵/۵×۲۲سم [ف: ۱۱ - ۳۵۷]
● التوحید / عرفان و تصوف / عربی
at-tawḥīd
ملا عبدالله ترک، ق۱۳ قمری
mollā ‘abd-ol-lāh-e tork (- 19c)
نویسنده که از عارفان زمان است در این رساله به مباحث توحید پرداخته و در نهایت عشق و علاقه و از روی کمال صداقت و غور در صفات سلبیه و ثبوتیه و کمالات جمالیه الهی وارد میشود. او چون به اقوال بزرگان عارف پیشه نظیر محیی الدین عربی واقف است کلماتی از آنان نقل میکند.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۵
آغاز: انی عبد الله اتانی الکتاب و جعل لی لسان صدق فی ابراز الحقائق؛ انجام: من دعا کردم و جبرئیل آمین گفت که این دعائیست که فرض است ...