● تذکره خطاطان / تراجم / فارسی
tazkere-ye xattātān
مجهول المؤلف (احتمالا قرن ۱۲). شرح حال منظوم خطاطان و خوشنویسان است. مؤلف حضرت آدم (ع) را نخستین خوشنویس معرفی کرده و تا عصر خودش ادامه میدهد.
تهران؛ مرکز فرهنگی خراسان؛ شماره نسخه: ۸۳عکسی
کا: محمد حسین بن حسن بن سعید علوی، تا: ۵ جمادی الثانی ۱۲۰۵ق؛ ۲۳۶ص [جنگ: ۱-۴۵۲]
تذکرة الخطاطین ← احوال خطاطین
● تذکرة الخطاطین = امتحان الفضلاء / تراجم / فارسی
tazkerat-ol xattātīn = emtehān-ol fozalā
سنگلاخ خراسانی، محمد علی، ۱۱۸۴-۱۲۹۴قمری
sanglāx xorāsānī, mohammad ‘alī (1771-1877)
در دو مجلد: مجلد یکم در یک «دیباچه» و چهار «بخش»: بخش ۱) احوال قدمای خطاطان، ۲) سیاحتنامه او در چهار «فصل» و یک «خاتمه»، ۳) زندگینامه شاگردان سنگلاخ، از یکی از شاگردانش، ۴) خوشنویسان کشور عثمانی؛ مجلد دوم: در سه «بخش»: ۱) خوشنویسان نستعلیق، ۲) رساله منظوم «صراط السطور» سلطان علی مشهدی و «مداد الخطوط» میر علی هروی، ۳) خوشنویسان نسخ. (احمد منزوی)
چاپ: تبریز، جلد اول در ۱۲۹۱ق، و جلد دوم در ۱۲۹۵ق [دنا ۱۰۶۵/۲؛ فهرستواره منزوی ۲۰۱۷/۳]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۱۴۱-ف
نسخه اصل: مونیخ ۴۲۹؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا، برای محمد علی خدیو مصر (۱۸۰۵-۱۸۴۸) و پسرش ابراهیم پاشا؛ در پایان آمده است «راقمه سنگلاخ رستم دستان، که او گرفت جهان را به ضرب تیغ و سنان» [ف: ۳-۱۳۷]
● تذکرة الخطاطین = تذکره خوشنویسان / تراجم / فارسی
tazkerat-ol xattātīn = tazkere-ye xošnevīsān
ملک المورخین، هدایة الله بن محمد تقی، -۱۳۲۲قمری
malek-ol-movarrexīn, hedāyat-ol-lāh ebn-e mohammad taqī (- 1904)
به دستور: میرزا یوسف مستوفی الممالک
زندگینامه خوشنویسان است کوتاه و فهرستواره و حدود ۲۵۰ تن خوشنویس را دربر دارد. با دیباچهای درباره انواع خط و مبتکران خطها، از پس از اسلام تا آغاز قرن ۱۴ق. (احمد منزوی)
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی اشرف الانبیاء و المرسلین و افضل الخلفاء المهتدین محمد و علی و آلهما الطیبین الطاهرین.
انجام: در ذلاقت قلم و طلاقت بیان مشارالیه نویسندگان است.
چاپ: پنجاب، جلد ۹، شماره ۴/۲ و جلد ۱۰ شماره ۱، ۵-۱۹۶۴م، ۱-۱۰۲، به اهتمام محمد باقر
[دنا ۱۰۶۶/۲؛ فهرستواره منزوی ۲۰۶۸/۳]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۶۰۳
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: محتملاً نویسنده، تا: ۱۳۲۰ق، جا: تهران؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مخمل قرمز، ۹۳گ، ۱۱ سطر (۸×۱۶)، اندازه: ۱۴×۲۲سم [ف: ۲-۱۱۱]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۷۹۸-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: ۱-۴۶]
تذكرة الخواتين ← نقل مجلس
تذکره خواص اشیاء ← خواص و منافع اشیاء
● تذكرة الخواص فی تحقیق الاختصاص / حدیث / عربی
taḏkirat-ul xawāṣ fī taḥqīq-il ixtiṣāṣ
رشتی اصفهانی، محسن بن محمد رفیع، ق۱۳ قمری
raštī esfahānī, mohsen ebn-e mohammad rafī‘ (- 19c)
مناظره هشام بن الحکم در مجلس هارون الرشید با گروهی از دانشمندان مذاهب در اثبات امامت امیرالمؤمنین (ع).
آغاز: بسمله، احمده و اصلی علی احمده ص و بعد فیقول العبد الجانی ابن الحاج شیخ محمد رفیع الجیلانی محمد محسن الاصفهانی حدث الفضل عن ابیه قال اجتمع اصحاب الحدیث
انجام: والحمد لله علی ما اولی اهل الحق من النصر و الظفر و الحمد لله
[دنا ۱۰۶۶/۲]
۱. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۹۸۶/۵-۶/۷۶
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالکریم بن معصوم قزوینی، تا: چهارشنبه دهه اول ذیحجه ۱۲۴۴ق؛ افتادگی: وسط؛ دست خط مؤلف در اول و آخر نسخه؛ ۱۱گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۵×۲۱سم [ف: ۲-۸۱۹]
۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۳۱۴۳/۵
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالجواد بن لطفعلی قزوینی، تا: ۱۵ محرم ۱۲۸۰ق، جا: قزوین؛ مصحح به خط مؤلف؛ جلد: تیماج قهوهای،