بندی خاصی تدوین شده است.
آغاز: الحمدلله رب العالمین ... اما بعد بباید دانست که این رسالهای است مختصر در تجوید کلام مجید ربانی تا مبتدیان به آسانی فرا گیرند ...
انجام: و چون به باء برسد اخفا باید کرد و در نزد باقی حروف اظهار باید کرد.
همانند:
۱. کاشان؛ عاطفی، افشین؛ شماره نسخه: ۱۰۶/۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ نازیبا، بیکا، تا: اواخر قرن ۱۴؛ جلد: مقوایی،، ۶گ (۶۴ر-۶۹پ)، اندازه: ۱۲×۱۹سم [ف: ۹۵]
۲. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۸۲۲۰
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ متوسط، بیکا، بیتا؛ خریداری از عاطفی؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: مقوایی با روکش کاغذی صورتی، ۱۲گ، ۱۱ سطر (۷/۵×۱۴)، اندازه: ۱۱/۵×۱۸سم [رایانه]
● تجوید / تجوید / اردو
tajvīd
فوایدی است درباره تجوید و علوم قرآن همچون رموز سجاوندی و قلب و اوقاف سجاوندی، مد، اظهار، صفات حروف، سجدههای قرآن.
قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: ۸۲۰
آغاز: رموز اوقاف قرآن مجید مطلق آیت کی علامت هی اگر کوئی وقف کی اور علامت؛ انجام: بنابر مذهب اکثر کی ایک سوچوده سوره هین اورا نمین سیی پندره سور ون مین آیات سجده هین.
خط: نستعلیق، کا: اقبال خان عرف میان امانت علی خان، تا: ۱۳۲۹ق، جا: مرشد آباد بنگال؛ ۷۷گ، ۱۰ سطر، اندازه: ۱۱×۱۶/۵سم [ف مخ: ۱-۹۵]
● التجوید / علوم قرآن، تجوید / ترکی
at-tajvīd
غیر همانند:
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۲۶/۱ کر
آغاز: حرف هجا یکرمی طوقوز قسم مفخمه بر قسم من قنه بر قسم تفخیم معه اصله ال الترقیق بر قسمی ترقیق معه اصله التفخیم، مفخمه یدی خصه ضغط قظ بو حروف مفخمه دیرلر قرآن عظیم الشانده کلدیکی یرده تفخیم اوقومه سی واجب اولدوغی ایچون دلیل محمد ابن الجزری مقدمه سنده و حروف الاستعلاء فخم بیوردی؛ انجام: اما ترقیقک حد یقدر و اما تالیه شویله کرکدر که بر ترقیق حرف غایت ترقیق اتسه دل اجله بر ذره خربدر و هم عنایت ترتیل تجوید کامل اولور و بالله التوفيق
رسالهای در بیان قواعد تجوید و ترقیق و تفخیم است که با بهرهمندی از آثاری مشهور در تجوید همچون المقدمة الجزریة شمس الدین محمد بن محمد دمشقی جزری (- ۸۳۳ق) نگارش یافته است. به جهت افتادگی از آغاز نسخه، در مصادر و فهرستهای موجود (قابل دسترس) به آگاهیهای بیشتری درباره این اثر، دسترسی نیافتیم؛ خط: نسخ ترکی، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز؛ نوع نگارش و عدم انسجام خطوط و قلم خوردگیهای متن نشان میدهد که بایستی نسخه به خط مؤلف بوده باشد، در انجام برگ ۳ر یک نمودار در قالب دایره درباره مخرج ادای حروف در دهان و جایگاه زبان در هنگام ادای حروف، ترسیم گردیده؛ کاغذ: فرنگی نخودی ضخیم، جلد: مقوایی با روکش کاغذی کرم عطف تیماج، ۲گ (۱ر-۲پ)، ۱۸-۱۹سطر (۱۱/۵×۱۹)، اندازه: ۱۵×۲۱سم [ف: ۴۰/۲-۹۰]
۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۲۶/۹ کر
آغاز: بسملة الحمدلله الذى أمرنا إلى قراءة القرآن با التجوید و يسر إلينا ... بوندن صکره معلوم اولکه تجوید قرآن تعلم اره و عورته فرضدر زیرا حق تعالی بیورور و رتل القرآن ترتیلاً یعنی حبیبم قرآن اوقور کن اومکه حرف مخرجندن چقرمیاسن که وره معناه پوزله؛ انجام: تنوین و نون ساکن بو حرفلم اوغرسه ادغام اولنور بلاغنه ح خ ع غ هـ نون ساکن و تنوین بو حرفلن اوغرسه اظهار الونرلر؛ تمت
رسالهای مختصر در تجوید مشتمل بر مباحث ادغام، مد، تنوین، اظهار، قلب، مخارج حروف و سایر مباحث مطرح شده در علم تجوید است. از این اثر سه نسخه در دارالکتب قاهره به شمارههای «۱ اقراآت و التجوید طلعت»، «۶ قراآت ترکی طلعت» و «۱۲ مجامیع ترکی» و یکی نیز در کتابخانه ی دولتی (سلطنتی) برلین به شماره «۲/۹۷» موجود است؛ خط: نسخ ترکی، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ مصحح؛ چند تاریخ تولد و وفات مربوط به سال هی ۱۱۳۸، ۱۱۴۳، ۱۱۴۶، ۱۱۴۹، ۱۱۵۲، ۱۱۵۴ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، ۱۵گ (۹۲پ-۱۰۶ر)، ۱۵سطر، اندازه: ۹×۱۷/۵سم [ف: ۴۰/۲-۹۸]
۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۲۶/۱۰ کر
آغاز: الف و یا کسره دنصکره و واو ضمه دنصکره همزیه ملاقی اولسه لر مقدرا لرندن زیاده چکلورلر ... قجن حرف مدسکورنی مجاور ... مد اوچ قسمدر، بریسی ساکندن اصلی حرکتدر؛ انجام: بعد الكسره را لری مفتوحه اولان مثالده و رشک غیری قرا و صلده تفخیم ایلدیلر وقف ده ترقیق ایله دیلر بعد الیاءات گنه را لری مفتوحه
رسالهای در تجوید است که در چند باب نگارش یافته است. عناوین ابواب بازمانده این نسخه، چنین است: باب احکام النون الساكنة و التنوين، باب الراآت، که به جهت افتادگی از آغاز و