بیگ» وی باشد که در «کشف الظنون» (۹۶۶/۲) معرفی شده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۴۶۱/۱
آغاز: الحمدلله رب العالمین .... و بعد فهذه نبذة وجيزة و الفاظ غريزة فی الکلام علی التاریخ العبرانی المشهور بتاريخ الخليقة و زعم احبار اليهود انه تاريخ آدم المستخرج من التورات؛ انجام: و رأس السنة دائما تشرى شفط صوم یوم اثنین یکون فیما بین عاشره الى خامس عشرة و فی ثالث عشرينه صوم یوم الرجفه بطرقه و الله اعلم بالصواب.
خط: نسخ، کا: محمد باقر بن محمد حسین (حسن) منجم حسینی اصفهانی، تا: قرن ۱۳؛ مجدول، دارای اشکال هندسی، محشی؛ کاغذ: الوان، جلد: تیماج مشکی، ۱۳گ (۲پ-۱۴ر)، اندازه: ۱۴×۲۱/۵سم [ف: ۲۰-۴۰]
● تاریخ عبرة لمن اعتبر / تاریخ ایران / فارسی
tārīx-u ‘ibra li-man i‘tabar
انارکی کرمانی، میرزا کریم، ق۱۴ قمری
anārakī kermānī, mīrzā karīm (-20c)
در وقایع درگیری دو طائفه شیخیه و بالاسریه در سال ۱۳۱۵ق در همدان، مؤلف در آن سال در آن جا بوده و مشاهدات خود را گزارش کرده است: «و سبب این فتنه و فساد و جمیع واقعات را بدون کم یا زیاد من اوله الی اخره به طرز روزنامه و تاریخ به قدری که از روی بصیرت و یقین چه خود دیده و چه از بیغرضان هر طایفه اهم از حضرات شیخیه و بالا سریه تا رجال دولت و رؤسای ملت و اهل جماعت و سنت و محققان یهود و ارامنه و دیگر عاکفان بلکه مدتی مدید تجسس و تحقیق نموده». مشتمل بر چهار «مقدمه» و شش «واقعه» و یک «خاتمه» و برخی از حکایات مناسب بعضی از حالات و اتفاقات، بدین ترتیب: مقدمه ۱. بیان سبب و اشخاصی که اسباب وقوع این فتنه و فساد گشتند؛ مقدمه ۲. شرح حالات و خیالات و گفتار و کردار ملا عبدالله بروجردی و اتباعش؛ مقدمه ۳. شرح حال بعضی اشخاص که از خود سلسله شیخیه خورده سبب این فتنه و هنگامه عظیمه گشتند؛ مقدمه ۴. شرح حال و گفتار شررانگیز و فتنه خیز سید محمد عباسی و سید فاضل واراذل در همدان و اشرار؛ واقعات ۱. روز سهشنبه غره شهر شوال و عید فطر سنه ۱۳۱۵ در همدان میان شیخیه و بالاسریه؛ واقعات ۲. در واردات روز چهارشنبه دویم شهر شوال سنه ۱۳۱۵ بعد از حرکت حاجی میرزا محمد باقر از همدان؛ واقعات ۳. قتل و شهادت جمعی از حضرات شیخیه بر دست اراذل و اشرار همدان به فتوی سید محمد عباسی و بعضی مفتیان بی ایمان؛ واقعات ۴. واردات روز پنجشنبه سیم شهر شوال سنه ۱۳۱۵ و گرفتاری جمعی از شیخیه به دست اشرار پلید برای تجدید مسلمانی و شرح حال بعضی که در فرار گرفتار بوده اند؛ واقعات ۵. شرح مأموریت زین العابدین خان حسام الملک به اخذ اشرار و استرداد اموال حضرات شیخیه و اخراج ساداة بنی عباس و حاجی میرزا مهدی و جمعی خدانشناس دیگر و طغیان گروه ستمگر به دولت و توپ بستن به همدان و گرفتاری اشرار بر دست مأمورین دولت قدر توامان و بیان واردات چندی که در آن اوقات برای جماعة حضرات شیخیه مظلومه از بعضی جهات روی داد؛ واقعات ۶. شرح دادخواهی شیخیه در دار الخلافه به دولت علیه و مقرر نمودن اسامی دولت جمعی را به حکومت و استعفای همگی ازین خدمت و تحکم حتمی اعلی حضرت شاهنشاهی حکمرانی جناب مظفر الملک را به همدان و فی الجمله شرحی از رفتار آنجناب در آن سامان و سرگذشت حضرات شیخیه اخر الامر در مجلس دیوانخانه عدلیه و ثبوت مظلومیت ایشان در حضور جمعی از امنای دولت جلالت توامان دولت ایران؛ خاتمه: در شرح بعضی از حالات حاجی میرزا محمدباقر بعد از حرکتش از همدان تا ورودش به طهران و مراسلاتش برای امنای دولت و رؤسای ملت اسلام و ایمان و عزیمتش به قریه جندق و ملحق گشتنش به دوستان آن سامان و فی الجمله شرحی از مولد و موطن و نسب و حسب و روزگار پررنج و تعب آن جناب از زمان ولادتش تا هنگام رحلتش اعلی الله مقامه و فهرست برخی از کتب و رسائلش که به دست آمده بعد از غارت همدان. نویسنده کتاب پیش از تألیف مدتی به «سیر و سفر» در «اغلب بلدان ایران» پی سپرد و طی چند سال به عتبات عالیات و مشهد و دارالخلافه و پس از آن در ۱۳۱۵ق به همدان سفر کرد. در پایان هر بخش عبارت: «ذلک عبرة لمن اعتبر» تکرار شده است. (حکیم)
آغاز: حمد و ستایش یزدان پاکی را سزاست که احد واحد است در ذات و صفات و افعال و عبادات ...
چاپ: اخیرا توسط شیخیه در مشهد و تهران چاپ شده است
[دنا ۷۲۳/۲؛ فهرستواره منزوی ۱۰۲۸/۲ از محمد کریم خان کرمانی (۱۲۲۵-۱۲۸۸ق) دانسته که خطاست بلکه از انارکی کرمانی شاگرد اوست؛ مشار فارسی ۱۱۰۱/۱ (در این دو متبع نام مؤلف به اشتباه محمد کریم بن ابراهیم کرمانی(۱۲۲۵-۱۲۸۸ق) ثبت شده است)]
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۴۸۳۵
آغاز: برابر؛ انجام: ... رساله در جواب سؤالات متفرقه ملا زین العابدین کرمانی از پاره تهمتها که از معاندین شنیده جمله
خط: شکسته نستعلیق عالی، کاتب=مؤلف، تا: قرن ۱۴؛ جلد: تیماج زرشکی، ۱۴۹گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۳×۲۱/۸سم [ف: ۴۱-۲۳۶]
۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۸۸۶
آغاز: برابر؛ آغاز بخش افزوده: «چون بعضی از اکابر ذوالمجد و المفاخر بنده قاصر را امر فرمود که فی الجمله شرحی از مولد و موطن و نسب و حسب جناب حاجی میرزا محمدباقر و بعضی حالات آن جناب را»؛ انجام: و ختم این سخن است و سلام من