فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۶، ص ۶۵۳

۶۵۳ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۶
چون تحصیل نسخه فارسی غیر ممکن بود لهذا بر حسب امر وارده سنیه بندگان حضرت مستطاب اشرف اسعد امجد ارفع والا شاهنشاه زاده اعظم افخم «ظل السلطان» روحنا فداه، این چاکر بی مقدار میرزا احمد خان سرتیپ، مترجم مخصوص سرکاری که از خانزادان آستان ملایک پاسبان است با عدم لیاقت و قابلیت، اقدام به ترجمه و تالیف نسخه انگلیسی نموده به لسان ساده فارسی نگارش کرد ترجمه متن: پس از حمد و ستایش حضرت رب العزه، بر رای منیر ارباب خرد و دانش مخفی و پوشیده نیست که یکی از علوم مهمه که تحصیل آن برای بنی نوع انسان فرض و لازمست همانا علم شریف تاریخ می‌باشد ... لهذا این اقل عبادالله محمد حیدر ابن محمد کورکان با قلت دانش و ... آغاز در فهرستواره منزوی: افتتاح تاریخ جهانداری و ابتدای نامه ظفر و بختیاری ... انجام: ترجمه متن: مولانا یوسف، خطیب کشمیر بملاحظه آنکه این مرتبه دوم بود که برای ما در کشمیر فتح و ظفر دست داده بود «فتح مکرر» را تاریخ این واقعه دانست. از خوانندگان محترم ملتمسیم که از نواقص و خطاهای مسطوره غمض عین فرموده بر نگارنده خورده نگیرند. تمت. چاپ: تاریخ رشیدی، محمد حیدر میرزا دوغلات، تصحیح دکتر عباسقلی غفاری فرد، میراث مکتوب، چاپ اول، ۱۳۸۴، ۱۰۸۰ص. [فهرستواره منزوی ۸۶۵/۲؛ استوری ۲۷۴/۱ و ۱۲۷۳؛ دنا ۷۰۷/۲] ۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۶۷۳ از میانه کتاب، نخستین عنوان «ذکر ملاقات سلطان سعیدخان با منصورخان بار دویم» بازپسین عنوان «ذکر توجه مؤلف کتاب از تبت به جانب بدخشان» در میانه آمده (۱۳ب) «فرار نمودن پدرم محمد حسین گورکان انارالله برهانه از پیش شاهی بیک خان به خراسان و تذکره چند» سرگذشت هنرمندان را دارد همانها که محمد شفیع در مجله مدرسه خاوری چاپ کرده است و میان برگ‌های ۱۵ و ۱۶ هم افتاده است؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: بخارایی، فاقد جلد، ۳۴گ، ۱۵ سطر (۷/۵×۱۵)، اندازه: ۱۲/۵×۲۰/۵سم [ف: ۱۷-۱۹۱] ۲. تهران؛ دانش‌سرای عالی-کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: ۳۳ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ قطع: ربعی [نشریه: ۵-۶۲۰] تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۲۱۸-ف نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: ۲-۱۰۲] ۳. تهران؛ مرکز فرهنگی خراسان؛ شماره نسخه: ۴۳عکسی جزء سوم کتاب، شامل گروهی از عرفا، ادبا، امرا و کلماتی از آنان؛ کا: بهاء الدین، تا: ۱۲۷۲ق؛ ۵۶گ [جنگ: ۱-۴۴۶] ۴. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: ۹۰۹ آغاز: برابر؛ انجام: فراونه به لغت قدیم مغول به معنای تیرانداز است و بمعنی شکم پرست هم آمده از توجیهات مهمه آنکه این طایفه هم اکنون وجود دارند خط: نسخ، کا: عنایت الله اصفهانی، تا: سه شنبه ۲۹ شعبان ۱۳۲۲ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، ۴۳۵ص، ۲۱ سطر (۱۳×۲۰)، اندازه: ۲۱×۲۸سم [ف: ۴۵] ۵. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۰۴۳/۱ آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، کا: سید احمد چالشتری، تا: پنج‌شنبه ۱۷ ذیقعده ۱۳۴۵ق، مطابق با ۲۸ برج ثور توشقان ئیل؛ ترجمه حاضر از روی ترجمه انگلیسی راس انجام شده که شرح آن را در «آغاز» نقل شده. پس از دیباچه مترجم، فهرست مندرجات آمده و پس از آن ترجمه مقدمه انگلیسی راس در حدود پنجاه برگ است و ارزش دارد که جدا نشر نشود. پس از آن، از برگ ۵۸ تا ۲۲۰ ترجمه فارسی متن از روی ترجمه انگلیسی است. بخش آخر، ترجمه لاحقه‌ای است از «راجرز»، دارای رکابه، در حواشی مطالبی با عنوان «مترجم گوید» آمده که به نظر می‌رسد آنها را بعداً افزوده است و این شاید نشانگر این باشد که نسخه در محیطی کتابت شده که مترجم نیز در آن حضور داشته و می‌توانسته بعداً این حواشی را بنگارد. نام کتاب در برگ دوم به خط همان کاتب چنین است: «مجلد تاریخ رشیدی در تعریف احوال مغولان آسیای وسطی»؛ جلد: مقوایی با روکش پارچه‌ای مخمل به رنگ بنفش سیر، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۰/۴×۲۷/۲سم [ف: ۲۷/۱-۸۴] ● تاریخ رضوی / تاریخ ایران / فارسی tārīx-e razavī میرعوض بن یوسف خان بن احمد، ق ۱۱ قمری mīr-‘avaz ebn-e yūsof xān ebn-e ahmad (-17c) تاریخ خاندان خود اوست به ترتیب سنواتی. نگارنده در دیباچه بلند خود آغاز می‌کند از زایش میرزا یوسف خان در ۹۳۰ق در مشهد خراسان، و این که در ۳۲ (چنین) در ۹۶۸ق (چنین) پدرش میرزا احمد درمی‌گذرد. در این هنگام زیستن وی در مشهد دشوار شده به قصبه «اخلوبد» (اخلوبد، دهی ست در راه مشهد-قوچان. معین) پناه می‌برد، دلتنگی رفع نشده به سفر هندوستان می‌پردازد و در ملتان که آن روز در حکومت قاسم خان نیشاپوری بود فرود می‌آید. در ۱۲ شعبان ۹۶۸ق به قریب دارالخلافه می‌رسد. اکبر به پیشواز او می‌فرستد و از آنجا فتوحات میرزا یوسف آغاز می‌گردد. نام نگارنده که تبار خود را به موسی مبرقع و حضرت جواد می‌رساند، در دیباچه آمده است. همانجا دو بار از کتاب به «شکرف نامه» تعبیر می‌کند ولی خود آن را صراحتاً «تاریخ رضوی» می‌نامد. در ص ۶۷۶ از درویش محمد امن آبادی (نک: قامع الامراض؛ طب اورنگ
۶۵۳

گزارش اشکال یا پیشنهاد