تاریخ راقمی ← تاریخ راقم
● تاریخ راه آهن / تاریخ / فارسی
tārīx-e rāh-āhan
بارن نرمان، ق۱۳ قمری
bāron normān (-19c)
مترجم: میرزا هارتون مترجم ق۱۳ قمری
ترجمهای است از میرزا هارتون مترجم از کتاب:
Historique des chemins de fer, application de chemins de fer
از بارون نورمان مهندس مخصوص دولت ایران.
تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: ۴۱ - ب
آغاز: تاریخ مخترعات راه آهن مشعر است بر تتبعات طرق و شوارعی که راه آهن کار کرده میشود؛ انجام: فارسی: خوشوقتی و خورسندی داریم
در نسخه ما متن فرانسه و ترجمه فارسی هر دو هست و نقشه هم دارد؛ خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: ۱۲۹۶ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مخمل قرمز، ۱۴ سطر (۱۴×۲۳)، اندازه: ۲۰×۳۲/۵سم [ف: ۱-۶۶]
تاریخ رستم ← داستانهای شاهنامه
● تاریخ رستم خان و عصر او / تاریخ / فارسی
tārīx-e rostam xān va ‘asr-e ū
بیجن، ق۱۲ قمری
bījan (-18c)
تاریخ تألیف: ۱۷ ربیع الاول ۱۱۸۱ق
تاریخ صفوی خان؛ به نام رستم خان پسر قراخان و پسرش سلیمان زمان سپهسالار و بیگلر بیگی آذربایجان، از آنچه بیجن (بیژن) از زبان خان شنیده بود. در ۳ «فصل» و «خاتمه». بیجن گویا همان نگارنده «تاریخ شاه اسماعیل» باشد.
[دنا ۷۰۶/۲؛ استوری ۳۱۸/۱ و ۳۰۴ و ۱۲۷۹؛ فهرستواره منزوی ۸۶۵/۲]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۹۲۷-ف
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ موزه بریتانیا ۷۶۵۵Add.؛ در ص ع عبارت «کتاب جلوس شاه صفی» و نام «محمد رحیم بک» با تاریخ ۴ رمضان ۱۱۸۸ و تاریخ ۷ ذیقعده ۱۱۸۸، همچنین عبارت «آقاجعفر خراسانی خانه اش به شماعی خانه حضرت پیوسته» و «سپه سالاری رستم خان ۱۷ شعبان ۱۰۴۰ و شهادت او ۱۰۵۱» [فیلمها ف: ۲-۲۸۳]
● تاریخ الرسل و الملوک / تاریخ / عربی
tārīx-ur rusul wa-l mulūk
طبری، محمد بن جریر، ۲۲۴؟-۳۱۰ قمری
tabarī, mohammad ebn-e jarīr (840-923)
نمونه: ثم دخلت سنة ثلث و ثلثين فی هذه السنة كانت عزاه معاويه حصن المراء من ارض الروم بناحيه ملطبة و فيها كانت غزاه عبدالله بن سعد.
چاپ: قاهره، دار المعارف، ۱۹۶۰، اعاد نشره: محمد ابوالفضل ابراهیم،
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۵۰۳-ف
آغاز: بسمله ذکر قصة صاحب شعیامین ملوک بنی اسرائیل و سنحاریب ... ذكر من كان على ثغر العرب من ملوک الحيرة عمر بن هند ... يتلوه فی الذی بعد ذکر نسب رسول الله و ذکر بعض اخبار آبائه و اجداده «با عبارت» قال ابوجعفر در جای جای آن؛ بیکا، بیتا [فیلمها ف: ۳-۱۶۳]
تاریخ رشیدی ← تاریخ محمدی
● تاریخ رشیدی (ترجمه) / تاریخ ایران / فارسی
tārīx-e rashidi (t.)
گورکان، محمد حیدر بن محمد، ۹۰۵-۹۵۸ قمری
gūrkān, mohammad heydar ebn-e mohammad (1500-1551)
مترجم: سرتیپ ، میرزا احمد خان-۱۳۱۵ قمری
اهدا به: عبدالرشید خان پسر ابوالفتح سلطان سعید خان
تاریخ مغولستان و کاشغر است از روزگار تغلق تیمور (۷۴۸-۷۶۴ق) تا بابر (۹۳۳-۹۳۷ق). در اصل «بابرنامه» است که آن را تحریر تازه کرده و بر آن افزوده. زندگینامه دانشمندان و سرایندگان و موسیقیدانان و مذهبان را نیز دارد. بر اساس آنچه در آغاز نسخه شماره ۸۰۴۳ مجلس شورا آمده اصل این کتاب به فارسی و بعضاً ترکی بوده که توسط مستر الیاس با همکاری مستر راس به انگلیسی ترجمه و منتشر شده و به جهت کمی نسخه، مجدداً با دستور ظل السلطان توسط میرزا احمد خان سرتیپ از انگلیسی به فارسی ترجمه میشود. نسخههای داخل ایران اکثراً ترجمه از انگلیسی است.
آغاز: دیباچه مترجم: بسمله و به نستعین-بعد الحمد و الصلوة، این کتاب مستطاب ابتدا به لسان فارسی و ترکی نگاشته شده بواسطه مرور دهور نسخه آن بکلی در صفحات ایران و ترکستان معدوم و مفقود الاثر میشود. سپس از روی یک نسخه که در کتاب خانه دولتی انگلیس ضبط بود مستر الیاس، جنرال قونسول دولت معظم الیها، مقیم خراسان و سیستان از دولت متبوعه خود تحصیل اجازه نموده به معاونت و دستیاری مستر دنیزن راس که از دانشمندان معروف است آن را از زبان فارسی بزبان انگلیسی ترجمه مینماید و در سال ۱۸۹۵ میلادی بحلیه طبع میرسد.