عمارات عالی درجات که اول به قم آمدند، در ذکر باره بلده قم و انهار و باغات و مستغلات و مساجد و مدارس در دروازه قم و محلات شهر، در ذکر اصناف بازار قم و مالیات قدیم و جدید، در ذکر دهات و مزارع.
آغاز: بعد بسمله و حمد. و بعد چون رأی بیضا ضیای امنای دولت قاهره و اولیای سلطنت باهره بر تألیف و تصنیف کتاب مرآت البلدان فی احوالات بلاد الایران ... قرار گرفته بود که در شهری بصیری و چیزی از اهل ولایت باشد احوالات آن ولایت را بقدر قوه دانش خود بنگارد و اتمام این عمل را در دارالایمان قم از بندگان ... میرزا سید مهدی حکمران این ولایت خواسته ... بعهده این بنده گذارده ...
چاپ: به کوشش حسین مدرسی طباطبائی، فرهنگ ایران زمین، مجلد ۲۲، ۱۳۵۶ش، ۱۷-۶۶
[دنا ۷۰۴/۲؛ فهرستواره منزوی ۸۶۳/۲]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۳۳۴
آغاز: برابر؛ انجام: دیگر کوه و برادران است که دو کوه لمعی هم است ... انشاء الله بنظر بینش قبول ارباب دانش شود حرره و صنفه چاکر جان نثار دربار معدلت مدار محمد تقی بیک ولد حسین علی بیک قمی میرآب قنات ناصری ...
خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم تفرشی، تا: محرم ۱۲۹۵ق؛ کاغذ: رنگارنگ، جلد: ساغری سبز، ۱۰۲گ، ۹سطر (۷×۱۲)، اندازه: ۱۱×۱۸سم [سنا: ف: ۲-۲۲۵]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۵۴عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۱-۴۰۳]
تاریخ دارالمؤمنین قم ← تاریخ قم (ترجمه)
تاریخ داغستان ← گلستان ارم
● تاریخ دانشمندان گمنام / تراجم / فارسی
tārīx-e dānešmandān-e gomnām
امام جمعه خوئی، محمد امین بن یحیی، -۱۳۶۷ ؟ قمری
emām jomʿe xū'ī, mohammad amīn ebn-e yahyā (-1948)
زندگینامه ۳۴ تن از علما و دانشمندان و مفاخر علمی و ادبی خوی میباشد که در استدراک بر کتاب «دانشمندان آذربایجان» تألیف «محمد علی تربیت» نگاشته شده است و ضمن آن از تاریخ و جغرافیای منطقه خوی نیز سخن به میان آمده است. این کتاب برای پژوهشگران تاریخ خوی اثر بدیع و در خور توجه میباشد. مؤلف، در مقدمه آن گوید: «زحمتی که نگارنده برای تألیف این وجیزه برخود هموار کردهام خیلی بیش از آن ست که قطر این وجیزه آن را نشان میدهد.»
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۲۷۴/۱
آغاز: چندی پیش یک شبی در دربند شمیران در کنار بوستان حلقه از دوستان در هوای صاف و مهتاب؛ انجام: ابو عمران مظفر بن الحسین بن المهند السلماسی الخوئی
خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۴؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی خطدار، ۳۶گ (۱-۳۶)، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۹×۱۴سم [ف: ۳۱-۱۱۹]
● تاریخ دانی / تاریخ / فارسی
tārīx-dānī
قراچه داغی، محمد علی بن احمد، -۱۳۱۰ قمری
qarāče-dāqī, mohammad ʿalī ebn-e ahmad (-1893)
در چگونگی پیدایش تاریخ امری رمضانی و تاریخ هجری و تاریخ سلطانی است و پیروی از شاهان مخصوصاً شاه عصر خود، ناصرالدین شاه قاجار را لازم میداند.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۸۴/۱۵
آغاز: الحمدلله الفرد البدیع الملک المنیع ذی العرش الرفیع الذی دل علی احدیة ذاته بواحدیة صفاته؛ انجام: از فروغ عارضش خرم بهار ملک باد باغ گیتی تا بود خرم زفصل نوبهار
خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن احمد قراچه داغی، تا: سهشنبه ۲۶ شعبان ۱۲۸۴ق؛ جلد: تیماج مشکی، ۴گ (۱۳۵ر-۱۳۸پ)، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۱×۱۸سم [ف: ۳-۸۱]
تاریخ دخانیه ← دخانیه
تاریخ الدخانیه ← تاریخ تنباکو
● تاریخ دکن / تاریخ / فارسی
tārīx-e dakan
تنها بخشی از یک کتاب تاریخ است. با سربند: باب سیم در احوال نواب آصف الدوله امیر الممالک صلابت جنگ. مشتمل بر سه فصل: ۱. در احوال مشمول رحمت الله از ابتدا تا ارتقا به معارج جاه با تمکین بر مسند ریاست و آنچه بعد از آن تا رحلت؛ ۲. در بیان واقعهای که بعد از فوت امیرالامرا فیروز جنگ، در عهد امیر الممالک آصف الدوله به معرض وقوع در آمد ... . در آن از ۱۲ محرم ۱۱۶۵ق یاد شده که بایستی پس از این تاریخ نگاشته شده باشد.
[فهرستواره ۱۱۷۵/۲-۱۱۷۶]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۲۳۱/۱-عکسی
نسخه اصل: گنج بخش، ش ۷۸۴۸ (گنج ۲۰۳۰/۴)؛ خط: نستعلیق شکسته آمیز، بیکا، تا: قرن ۱۲؛ ۱۶گ (۱-۱۶) [عکسی ف: ۲-۵۳]