فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۵، ص ۵۶

۵۶ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۵
القاب و عناوین سلاطین و علماء و امرا و وزارء، و نامی از مؤلف مذکور نیست و چون بعضی نکات غریبه داشت ذکر مجملی از آن خالی از مزه نیست. مؤلف در مقدمه چند فائده را یادآوری می‌نماید که کاتب و منشی همواره باید متذکر شده و معمول دارد و می‌نویسد: «کاتب نباید در اول نامه کلمه‌ای نویسد که اول آن کلمه یکی از این شش حرف باشد ت ش غ لا کک م و می‌گوید علت را چنین یافته اند که ت از حروف تفرقه و ش از شآمت و کک از کدورت و غ از غرامت و م از ملالت می‌باشد و اگر بر توالی این حروف در اول سطرها واقع شود هیچ مطلوبی از آن‌مکتوب حاصل نشود و اگر برای حجت قرضی نوشته شده باشد هرگز آن دین ادا نشود»؛ بی‌کا، تا: ۱۲۱۲ق [ف: ۱۷۴] ۴. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۲۲۵۰/۱ آغاز: عریضه‌ای است که به وزیر می‌نویسند؛ انجام: بهوای استطلاع. کا: یحیی الحسینی، تا: ۱۲۸۶ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: قطبی زاده خباز؛ جلد: مقوایی با کاغذ مشکی عطف تیماج قرمز درون کاغذ سفید، ۲۲گ (۲۲-۱)، اندازه: ۱۱×۱۶/۵سم [ف: ۴-۱۲۱۸] ۵. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۰۹۶/۲ آغاز: الحمد لله رب العالمین حمد ثابت است مر الله را که صفت الله این است رب عالمیان است و الصلاة و السلام علی رسوله محمد و آله نسخه اصل: کتابخانه گنج بخش-پاکستان ۴۰۷. دارای مکتوبات و عریضه‌هایی است که در موضوعات اخلاقی، ادبی، عرفانی و دینی به کار آیند، بدون نام بردن از اشخاص؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالله بیک کابلی بخاری نژاد، تا: ۱۳۴۰ق؛ ۹۷ص (۴۸-۱۴۴) [عکسی ف: ۶-۱۲۱] ۶. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۸۷۴۵ آغاز: همی رها و خود مسعود و عاقبت محمود عالیجناب قدس القاب حقایق ماب فروع العارفین؛ انجام: انحرافی که در مزاج پدید آمده بود عظیم محزون و بغایت متالم گشته ... خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ افتادگی: آغاز وانجام [رایانه] ● انشا به ملا علی / نامه‌نگاری / فارسی enšā be mollā ‘alī قاری لاهیجی، خلیل qārī lāhījī, xalīl تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۹۷۵/۸۷ آغاز: بر متفحصان حقایق حال این بنده صادق البال خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: ترمه، رویه میشن قهوه‌ای یک‌لا، ۲گ (۱۵۵ر-۱۵۶پ)، ۲۲ سطر، اندازه: ۱۳×۲۴/۴سم [ف: ۷-۱۰۲] ● انشای دولت رای / ادبیات / فارسی enšā-ye dowlat ray دولت رای بن عزت رای، -۱۲۴۶ قمری dowlat ray ebn-e ‘ezzat ray (- 1831) این کتاب که نسخه‌ای است از کتاب کم نسخه «انشای دولت رای» از دولت رای، مؤلف «مرآت دولت عباسی» (در تاریخ خاندان بهاولپور) که طبق ارجاعات استاد منزوی، چندین بار چاپ شده است. وی در فهرست مشترک پاکستان از این کتاب تنها یک نسخه در بهاول نگر پاکستان معرفی کرده است. این مجموعه، منشآتی ادبی است با تشبیهات و استعارات ادیبانه که در هر رقعه با خطاب‌های «دوست من»، «اعتضادا»، «مهربانا»، «صاحبا»، «برادر عزیز القدر» و همانند آنها آغاز می‌شود. آغاز این نسخه با نسخه پاکستان یکسان است. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۱۸۶ آغاز: بسمله، عرضداشت بنده بندگی رای منشی دولت رای بجناب خداوند بی کیف و کم، خدایگان وجود و عدم، سریر آرای اقلیم بی چونی و زینت افزای دیهیم بی نمونی، انجام: چون در ضلع فرید آباد قضاقان [کذا] میدوند امید چند ... (؟) بنابر حفاظت راه همراه کرد ... (؟) دریناب دریغ توجه نفرمایند زیاده جمعیت بکام باد. [رقم: ] تمت. تمام شد کار من ... نسخه رقعات منشیه / منیر (؟) دولت رای که ... (؟) را در تحریر عبارت دلچسب بکار آید راقم الحروف فقیر حقیر بنده سوداگر که ... .متوطن قصبه بهلو / هلدو (؟) ضلع مظفرنگر ملازم سرکار ذوی الا ... برارمنیس سرمور مالدوندر هبار ... صاحب بهادر وانی ... ملاحظه حضور اخلاق. ... [یک سطر ناخوانا] سبیه کام کرناپنا تقدیر کی حواله نزدیک عارفون کی تدبیر ... تحریر بتاریخ متی جیئه سدی تیرودسی سنه ۱۹۱۵ [میلادی] بمقام حاصن بلنده نابثه تحریر یافت. خط: نستعلیق هندی، بی‌کا، تا: ۱۳۳۳ق؛ مجدول؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی ساده و جدید، ۲۷گ، ۱۳ سطر، اندازه: ۱۵/۵×۲۱/۵سم [ف: ۲۷/۱-۴۴۵] ● انشای روشن کلام / نامه‌نگاری / فارسی enšā-ye rowšan kalām بیغم، بهوپت رای، -۱۱۳۲ قمری bīqam, behūpat ray (- 1720) انشای روشن کلام مجموعه‌ای از نامه‌ها و عرایض است که به سبک منشیان نگاشته شده است و به خواسته نواب رعد اندازخان توسط منشی وی در چهار فصل جمع‌آوری گردیده است. نسخه از آن در مخطوطات شیرانی بوده و در فهرست آنجا معرفی شده است البته فهرست‌نگار مؤلف کتاب را نشناخته است و در فهرست مشترک پاکستان نیز مؤلف آن شناسایی نشده است.
۵۶

گزارش اشکال یا پیشنهاد