● اوسعیت شکل مستدیر / ریاضیات / عربی
owsaʻīyat-e šekl-e mostadīr
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۶۳۳
خط: نستعلیق، کا: عیدی محمد دزفولی، تا: ۱۲۸۶ق [الفبائی: ۷۶]
اوصاف اجلاف و رندان ← اوصاف الاوباش
● اوصاف استانبول / جغرافیا / ترکی
ovsāf-e estānbūl
لطیفی، لطف الله بن عبدالله، - ۹۹۰ قمری
latīfī, lotf-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1582)
شرح و تعریفی است از اوضاع اجتماعی و جغرافیایی طبیعی و انسانی شهر استانبول، مؤلف در سی سالگی خود، در سال ۹۴۷ق از این شهر دیدن نموده و مشاهدات خود را از اماکن تجارت و ... در این کتاب گزارش نموده است. این کتاب فاقد فصول و ابواب بوده، و فهرست موضوعات آن چنین است: صفت بزازستان، صفت امتعه متنوعه، در بیان کثرت انواع ملت، صفت عیاران و مکاید طراران، صفت سرای عامره، صفت سرای آبگینه، صفت روضه علیا و حدیقه سرای جنت آرا، صفت باغچه سرای عامره، صفت دیوان فلک انوار و سده نشان، صفت اوصاف جوامع و صوامع، صفت جامع ایاصوفیه، صفت مدارس، صفت عمارت عامره سلطان محمد، صفت اهل ریا، صفت وسعت بیوت و قصور، صفت زینت خانه و تزینات کاشانه، صفت عجایز با شوهران عاجز، احوال نامرادان است، صفت تحت القلعه، صفت لعبت بازان تحت القلعه، صفت اطعمة تحت القلعه، اوصاف این شهر مزبور و بیان حدود و دستور نامحصور، صفت دریای در یار و بحرین گوهر نثار، صفت بلده غلطه، صفت طوبخانه، اوصاف بقعه حضرت ابی ایوب انصاری، صفت مخدرات شهر مزبور، احوال خود مؤلف.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۳۷۲۳
آغاز: تبارک و تحسین و سپاس و افرین اول رافع چرخ برین و باسط بساط زمینه که بنای بنای کائنات و معمار معموره ممکنات در؛ انجام: اخوان عرفانی مقید و مایل قیلوب جا ×× نمینم و روان حزینم ایچون دعا التماس. و استدعا اتدم شأن کرم نشانلر ندن مأمول و مسئولدر که ابواب الطافی مفتوح و ثنای خیر دعایی مبذول بیورلر، بیت ...
خط: نسخ، کا: سید محمد مدعو به هاشمی زاده، بیتا؛ در آخر نسخه آمده: «ابراهیم ... ۱۱۴۵»؛ مهر: «احمد الله علی نعمائه» (مضلع)؛ جلد: تیماج قهوهای ترنج مذهب مجدول، ۵۳گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۹×۱۹سم [ف: ۳۷-۲۵۰]
● اوصاف الاشراف / عرفان و تصوف، اخلاق / فارسی
ovsāf-ol ašrāf
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، ۵۹۷-۶۷۲ قمری
nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
(۱۲۰۱-۱۲۷۴)
اهدا به: محمد بن بهاء الدین محمد جوینی
رساله مختصری است در بیان سیره اولیا و روش اهل بینش مطابق با قاعده سالکان طریقت و طالبان حقیقت و بر مبنای قوانین عقلی و دقائق فطری و عملی. این رساله از متون موجز در سیر و سلوک و نمونه عالی از نثر پارسی است که پس از کتاب «اخلاق ناصری» نگاشته است. کتاب دارای شش «باب» است: ۱. مبدا حرکت، دارای شش «فصل»: اول. ایمان، دوم. ثبات، سوم. نیت، چهارم. صدق، پنجم. انابت، ششم. اخلاص؛ ۲. ازاله علایق و قطع موانع سیر و سلوک، در شش فصل: اول. توبه، دوم. زهد، سوم. فقر، چهارم. ریاضت، پنجم. محاسبت و مراقبت، ششم. تقوی؛ ۳. سیر و سلوک و طلب کمال و احوال سالک، در شش فصل: اول. خلوت، دوم. تفکر، سوم. خوف و حزن، چهارم. رجاء، پنجم. صبر، ششم. شکر؛ ۴. ذکر احوالی که مقارن با سلوک حادث میشود، شامل شش فصل: اول. ارادت، دوم. شوق، سوم. محبت، چهارم. معرفت، پنجم. یقین، ششم. سکون؛ ۵. ذکر احوال اهل وصول، در شش فصل: اول. توکل، دوم. رضا، سوم. تسلیم، چهارم. توحید، پنجم. اتحاد، ششم. وحدت؛ ۶. فنا.
آغاز: سپاس بی قیاس بار خدائی را که بسبب آن که هیچ عقلی را قوت اطلاع برحقیقت او نیست و هیچ دانش را وسع احاطت بکنه معرفت او نه هر عبارت که در لغت او ایراد کنند و هر بیان که در صنعت او ... و بعد محرر این رساله و مقرر این مقاله محمد بن محمد بن حسن الطوسی را بعد از تحریر کتابی که موسومست باخلاص ناصری و مشتمل ... از سبب شواغل بی اندازه و موانع بی فایده میسر نمیشد و اخراج آنچه در ضمیر بود از قوت بفعل دست نمیداد ...
انجام: فنا به این معنی هم نباشد هرچه در نطق آید و هرچه در وهم آید و هرچه عقل به آن رسد جمله منتفی شود الیه یرجع الامر کله این است آنچه خواستیم که درین مختصر ایراد کنیم و این جا سخن منقطع شد و السلام علی من اتبع الهدی
چاپ: به اهتمام سید مهدی شمس الدین، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ چهارم، ۱۳۷۷ش، ۱۰۸ صفحه؛ در تبریز، برلن و طهران چاپ شده و بهترین طبع آن چاپ عکسی است به تصحیح مرحوم حاج سید نصرالله تقوی. نه چاپ متن فارسی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بی ناشر، ۱۳۲۰ق، رقعی (در انجام اخلاق ناصری)
[دنا ۳۱۰/۲ -۳۱۴ (۱۷۷ نسخه)؛ الذریعة ۴۷۷/۲ و ۱۸۶۶/۲؛ احوال و آثار خواجه از مدرس رضوی ۲۵۹-۲۶۰؛ مشار فارسی ۶۰۱/۱ نشانی ۸ چاپ؛