وحدت عالم و معلوم ← ایمنی از فنا
وحدت عالم و معلوم ← توحید
● وحدت ناطق / کلام و اعتقادات / فارسی
vahdat-e nāteq
کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم، ۱۲۲۵ - ۱۲۸۸ قمری
kermānī, mohammad karīm ebn-e ebrāhīm (1810-1871)
رساله پاسخ پرسش شیخ حسین مزیدی است در بیان معنی لزوم وحدت ناطق و لزوم رکن در عصر غیبت که مدعای فرقه شیخیه است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۵۷۲/۳
آغاز: بسمله. بعرض میرساند رقیمه کریمه که بیاد آوری حقیر ارسال داشته بودند؛ انجام: و لعنة الله على اعدائهم اجمعين.
خط: نستعلیق، کا: کاشانی لاجوردی، علی اکبر، تا: ۱۳۱۳ق؛ ۱۶۸ص (۱۵۰-۳۱۷)، ۱۵سطر(۶×۱۳)، اندازه: ۱۱×۱۸سم [ف: ۱۲-۲۵۸۸]
● وحدة الناطق / کلام و اعتقادات / عربی
waḥdat-un nāṭiq
کرمانی، محمد بن محمد کریم، ۱۲۶۳ - ۱۳۲۴ قمری
kermānī, mohammad ebn-e mohammad karīm (1847 - 1906)
رساله پاسخ پرسش شیخ حسین مزیدی است در بیان معنی لزوم وحدت ناطق و لزوم رکن در عصر غیبت که مدعای فرقه شیخیه است. (مهدی ولایی)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۶۵۷
آغاز: الحمدلله و سلام علی عباده الذین اصطفی؛ انجام: و قد ذکرت سابقا ان مقتضی الحکمة ذلک و یکفی هذاالقدر من البیان انشاء الله الحمدلله اولا و اخرا
خط: نسخ، بیکا، تا: رجب۱۲۹۹ق؛ واقف: نائینی؛ ۶۰گ، اندازه: ۱۶×۲۲سم [ف: ۴-۱۵۲]
وحدة الواجب ← اثبات وحدة الواجب
وحدة واجب الوجود ← اثبات الواحد الحقیقی
● وحدت واجب الوجود / عرفان و تصوف / فارسی
vahdat-e vājeb-ol vojūd
غافل سلماسی، پرویز بن فرج الله، - ۱۳۳۶ قمری
qāfel-e salmāsī, parvīz ebn-e faraj-ol-lāh( - 1918)
رساله کوتاه عرفانی است درپاسخ به سؤالی که درباره وحدت واجب الوجود به مشرب واعتقاد عرفاء بالله از مؤلف شده بود.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۱۰۰/۳-۱/۱۰۰
آغاز: بسمله وبه نستعین سؤال وحدت واجب الوجود را بمراتب و اعتقاد عرفاء بالله بیان فرمائید. جواب اعلم اعزک الله تعالی من حیث الدنیا والدین؛ انجام: قائلند بوحدت وجود خواه درحق باشد وخوه درخلق هذا کفره صراح بر صاحبان این اعتقاد هروی صدهزار لعنت باد
خط: نسخ، کا: صداقیانی، یوسف بن اسدالله، تا: ۹ محرم ۱۳۱۹ق؛ ۴گ، ۱۴سطر، اندازه: ۱۳×۲۰/۵سم [ف: ۴-۲۰۸۴]
● وحدت و توحید و اتحاد / کلام و اعتقادات / فارسی
vahdat va towhīd va ettehād
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، ۵۹۷ - ۶۷۲ قمری
naṣīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274)
رسالهای کوتاه و به فارسی است در فرق میان وحدت و توحید و اتحاد. بحثی فلسفی و ظریف که وحدت را فراتر از اتحاد مینشاند و اتحاد را به یکی شدن معنی میکند که شائبه کثرت دارد و چنین شائبهای را در وحدت نمیبیند. توحید را یکی گفتن و یکی کردن دانسته و آن را اول شرط ایمان تلقی کرده که نظر از کثرت بریده و همه را یکی داند و یکی بیند. او در این مرحله ما سوی الله را حجاب دانسته و نظر بغیر الله را شرک مطلق؛ اما اتحاد را یکی شدن داند که هرگاه یگانگی مطلق در ضمیر راسخ شود و عنایتی به دوئیت نباشد به اتحاد رسیده است. با این تفاصیل توحید را مرحله اول و اتحاد را مرحله دوم و وحدت را مرحله سوم دانسته است و توضیح بیشتر را راجع به توحید و اتحاد دارد ولی در وحدت فقط آن را فراتر از اتحاد دانسته و چندان توضیح نمیدهد. چنین رسالهای نه در ضمن فوائد او دیده شده و نه کسی به چنین نامی به او نسبت داده و مدرس رضوی هم یاد نکرده است و تنها یک نسخه از آن در مجلس است. تعابیر و ظرافت سخن او بیشباهت به کارهای خواجه نیست یا این که قسمتی از تألیف اوست و یا ترجمهای از برخی آثارش و یا پاسخ پرسشی کوتاه بوده است.
آغاز: از خواجه نصیر طوسی پرسیدند که فرق چیست میان وحدت و توحید و ایجاد؟ گفت. وحدت یگانگیست و آن بالای اتحادست چه اتحاد که معنیش یکی شدن است بوی کثرت آید.
انجام: آنست که همه او را ببینند و چون بنور تجلی حق بینا شوند غیر او نیابند آنجا بیننده و دیده و بینش نباشد تمت.
[فهرستواره منزوی ۲۰۲/۶]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۲۸۵۹/۱۱
آغاز و انجام: برابر
بیکا، تا: قرن ۱۱؛ ۱ص (۸۸)، اندازه: ۸×۱۸سم [ف: ۱۰-۱۸۹]