● الوجيزة فى معرفة التقويم = معرفة التقويم / تقويم / فارسی
al-wajīza fī ma‘rifat-it taqwīm = ma‘rifat-ut taqwīm
شریف خاتون آبادی، احمد بن محمد مهدی، - ۱۱۵۵ قمری
šarīf xātūn-ābādī, aḥmad ebn-e moḥammad mahdī( - 1742)
نویسنده در دیباجه گوید که قبلاً رسالهای به عربی در این خصوص نگاشتم و برخی از او التماس کردند به فارسی و واضح و مناسب چیزی در زمینه بنویسد و او ملتمس ایشان را اجابت کرد. این رساله را شامل یک «مقدمه» و ده «فصل» است: مقدمه: در حساب جمل؛ ۱. در معرفت آنچه پیش از شروع در جداول تقویم دانستنی است؛ ۲. در معرفت کیفیت وضع جداول تقویم؛ ۳. در معرفت ایام هفته و تواریخ مشهوره مفصلا؛ ۵. در معرفت بروج و انتقلات و تحویل و عکس کواکب و رجعت و استقامت آنها؛ ۶. (در متن فصل پنجم) در معرفت مزاجات قمر و نظرات و اتصالات کواکب؛ ۷. در معرفت شرف و هبوط کواکب و حلات قمر؛ ۸ در معرفت زوایدی که در تقویم میآورند؛ ۹. در معرفت بعضی از احوال بروج و کواکب؛ ۱۰. در معرفت اختیارات.
آغاز: بسمله. و به نستعین. الحمدلله الذی جعل الشمس ضیاء و القمر نورا ... و بعد چنین گوید ... احمد بن محمد مهدی الشریف الاصفهانی الخاتون آبادی که این مختصریست مفید در معرفت تقویم و منتخبی است جدید از رساله کثیر الفائده که این حقیر نوشته بودم در ایام قدیم. در ضمن ده فصل
انجام: یا آفتاب بر درجه کف الخضب باشند که مخل دانند بدعا - ختم شد این رساله کثیر الفایده
چاپ: ایران، سنگی، ۱۳۰۹، جیبی
[الذريعة ۲۵۰/۲۱ و ۷۵/۲۵ و ۴۵/۲۵؛ فهرستواره منزوی ۲۹۱۲/۴ و ۳۰۵۰/۴؛ دنا ۱۰: ۱۰۲۷-۱۰۲۸ (۲۳ نسخه)]
۱. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: ۵۵۵
آغاز: برابر
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: ۲۶ ربیع الاول ۱۱۲۶ق، جا: کربلاباغ مشهور به خیمه گاه؛ مصحح، محشی با نشان «منه عفی عنه»، شاید خط مؤلف؛ مهر: «عبده عبدالباقی بن محمد حسین الحسنی الحسینی ۱۱۷۹» (بیضوی)، «اقل خلق الله الحسینی» (بیضوی کوچک)، ۲۰گ، اندازه: ۱۴×۲۰سم [ف: ۳-۸۱]
۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۲۴۳
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: ۱۱۲۶ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، ۱۲۴ص، ۱۰سطر، اندازه: ۱۰×۱۵سم [ف: ۱۹-۲۱۳]
۳. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۱۶۲۱/۷
در هشت فصل، در فهرست با عنوان «حل التقويم» آمده که احتمالا همین معرفة التقويم باشد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: با تاریخ ۱۰۸۰ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن [ف: ۵-۳۱۰]
۴. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: ۶۰/۲ - د
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد علی، تا: ۱۱۲۳ق؛ محشی با نشانه «منه عفی عنه» و «منه» و «منه عفی عنه بخطه» و «منه سلمه الله تعالی»؛ ۵۰گ (۵۵ر-۱۰۴ر) [ف: -۶۳]
۵. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۸۰۳/۵
خط: نسخ، کا: محمد بن محمد حسین دهقی، تا: دوشنبه ۱۹ محرم ۱۱۸۷ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، ۷گ (۹۰پ-۹۶پ)، ۱۷سطر، اندازه: ۱۱/۵×۲۱/۵سم [ف: ۲۰-۲۶۹]
۶. دزفول؛ نبوی، سید محمد؛ شماره نسخه: بدون شماره
بیکا، تا: قرن ۱۳ [مخطوطات دزفول: -۲۲]
۷. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: ۷۷۱/۸
خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد صادق بن محمد باقر، تا: رجب ۱۲۰۳ق، جا: مسجد جدید عباسی، ۲۹گ (۱۰۲پ-۱۳۰ر)، اندازه: ۱۵×۲۰/۵سم [ف: ۳-۱۱۵]
۸. تهران؛ مؤسسه مطالعات اسلامی؛ شماره نسخه: ۱۱۲/۲
آغاز: بسم ... الحمدلله ... این رسالهای است در باب ساختن بعضی آلات بجهت معرفت ساعات و غیر آن؛ انجام: منقول از کتاب [ ... ] ضبط احوال الکواکب [ ... ] فی یوم الثلثا رابع شهر ربیع الثانی سنه ۱۲۲۰ [ ... ]
خط: نسخ ریز، بیکا، تا: ربیع الثانی ۱۲۲۰ق؛ جلد: میشن، ۵گ (۸پ-۱۲پ)، ۳۰سطر (۷×۱۳/۵)، اندازه: ۱۱×۱۷سم [ف: -۸۹]
۹. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۴۲۳۹/۲
آغاز: برابر؛ انجام: و تغییرات فصول سال و خسوف و کسوف که در هر ماهی رو میدهد در کنار حاشیه آنماه مینویسند.
تذکر: نام مؤلف با تطبیق آغاز نسخه بدست آمد؛ خط: نستعلیق، کا: علی نقی ابن سید اسمعیل، تا: رمضان ۱۲۲۹ق؛ جلد: میشن، ۱۰گ (۸۵-۹۴)، ۱۷-۲۱سطر، اندازه: ۱۱×۱۸سم [ف: ۱۲-۳۶۵]
۱۰. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: ۵۸۶/۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمعه ۲۵ شعبان ۱۲۳۲ق؛ جلد: تیماج، ۷۹ص (۸۲-۱۶۰)، اندازه: ۱۵×۲۱سم [ف: ۲-۲۳۳]
۱۱. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: ۱۱۵۷/۲
خط: نسخ، کا: علی بن محمد تقی همدانی، تا: ۱۲۳۴ق؛ ۳۵گ (۵۹-۹۳ر)، اندازه: ۱۱×۱۵سم [نسخه پژوهی: ۳-۱۳۷]
۱۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض ۱۲۷۴۳
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۱۲۴۰ق [الفبائی: -۱۴۲]
۱۳. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۱۸۶۰/۱
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالرزاق بن آقا سید محمد افچهای، تا: ۱۲۶۰ق؛ جلد: تیماج، قطع: جیبی [چهار کتابخانه مشهد-ف: -۱۷۸]