فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۳۲، ص ۶۷۷

۶۷۷ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۳۲
مختصر تحقیقی است در اوزان و مقادیر شرعی که در مسائل طهارت، صلات، زکات، خمس، فطره، کفاره، مهر السنه، جزیه، سرقت، دیه و غیر اینها به کار آید. در سه «مقدمه» و چهار «رکن»: مقدمه ۱)ذکر المقادیر المقدرة بحسب الوزن، مقدمه ۲) المقادیر المقدرة بحسب الکیل، مقدمه ۳) المقادیر المقدرة بحسب المساحة؛ رکن ۱. فیما یتعلق بالطهارة؛ رکن ۲. فیما یتعلق بالصلاة؛ رکن ۳.الخمس و الکفارة و مهر السنه؛ رکن ۴. الجزیة والسرقة و الدية. مؤلف از رساله ابن زکریا، ابن هبل، مفتاح الطب ابوالفرج، رساله سید احمد بن طاووس در فرسخ و ابوذکریا نووی و مقداریه قزوینی و مجلسی و شیخ بهائی یاد کرده است. آغاز: الحمدلله الذی لاتوزن صفاته العظام بمیزان العقول ... اما بعد فیقول اقل العباد عملا و اکثر هم زللا محمد بن حسن الطوسی هذه زبدة وجیزه و نخبة عزیزه موصلة الى تحقیق التقادیر (یاالمقادیر) الشرعیه المتعلقة بنبذة من مباحث الطهارة و الصلوة و الزكوة و الخمس و الفطرة ... و غیرها و ربما یستعمل فی الکتب الطبیه ... و سمیتها بمیزان الاوزان ... انجام: و کذا دیة ما سوى الحر المسلم من سارالامم هذا ما تیسر لى فى مضمار البیان و علیکم ایها الاخوان یا مثال قول الله الملک المنان و اقیمو الوزن بالقسط و لا تخسروا المیزان و قد تم بحمدالله کتاب المیزان و من الامور المستحسنه فی المقام ان الجملة الاخیرة مع حرف العطف تاریخ الاتمام و الحمدلله اولا و آخراً و ظاهراً و باطناً. ۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۷۳۱ آغاز: برابر؛ انجام: در الرکن الرابع افتاده: فى الجزية و السرقة و الدية و الفريضة الميراثية ... و تسعة و ثمانین تومانا. خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: انجام؛ اصل با افزوده‌های مؤلف؛ ۶۳گ، ۱۴سطر، اندازه: ۱۰/۲×۱۵/۱سم [ف: ۱-۵۵۸] ۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۱۰۹۸ آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۱۳؛ مصحح؛ ظهر ورق اول جمله «رسالة میزان الاوزان مالکها و مؤلفها»؛ مهر: «لا اله الا الله الملک الحق المبین عبده محمد» (مربع)؛ اهدایی: رهبری، خرداد ۱۳۷۳؛ جلد: تیماج، ۳۲گ، ۲۲سطر، اندازه: ۱۴/۵×۲۰/۵سم [اهدائی رهبر: ۳-۷۶۵] و [ف: ۲۰-۵۳۳] ۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۶۹۷/۳ آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: حسین بن علی محمد رشتی متطبب، تا: پنج‌شنبه سلخ رمضان۱۲۳۲ق؛ جلد: تیماج، ۵۵گ (۱۱۳پ-۱۶۷ر)، ۱۵سطر، اندازه: ۱۰/۵×۱۶سم [ف: ۵-۹۱] ۴. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۳۳۷۳ آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق شکسته، کا: عبدالعظیم حائری، تا: ۱۲۳۶ق؛ مصحح، با نسخه اصل مقابله شده، محشی مؤلف با نشان «منه دام ظله» یا «منه عفی عنه»؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۲۴ص، ۱۷سطر، اندازه: ۱۶×۲۱سم [ف: ۱۰-۱۲۲۲] ۵. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۳۷۶۸ خط: نستعلیق، کا: عبدالحسین فریدنی، تا: ۱۲۵۴ق؛ جلد: تیماجمنقش، ۱۴۵ص، ۱۵سطر، اندازه: ۱۰×۱۵سم [ف: ۱۰-۱۷۵۰] ۶. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۸۵۶/۲ خط: نسخ، کا: محمود بن محمد رضا بیدکلی، تا: ۱۲۹۲ق؛ ۶۷گ (۷۸پ-۱۴۴ر)، ۱۵سطر، اندازه: ۱۱×۱۷/۵سم [ف: ۱۸-۴۶] ● میزان البحار / عروض و قافیه / فارسی mīzān-ol behār وحیدی تبریزی، ق۹ قمری vahīdī tabrīzī(- 15c) وحیدی از رساله‌ای بدین نام در مقدمه رساله اعمال القوافی و قواعد المعمای خود نام برده است. ۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۱۸۸۱/۲ در فهرست بدون نام مؤلف است. بندی درباره بحر هزج و رجز تا می‌رسد به بحر مشاکل (۴/۵ ص) گویا میزان البحار؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: با تاریخ۱۲۴۸ق؛ ۱۵سطر [ف: ۵-۳۹۵] ۲. تهران؛ محتشمی، مسعود؛ شماره نسخه: ۷/۲ در فهرست بدون نام مؤلف است. در عروض؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ قطع: ربعی [نشریه: ۵-۶۷۳] ● میزان البلاغة و تبیان الرشاقة / بلاغت / عربی mīzān-ul balāġa wa tibyān-ur rašāqa این کتاب که بدین نام نامیده شده مختصری در معانی و بیان و بدیع می‌باشد و بسیار ادیبانه است، و بر یک «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه»ای تقسیم گردیده و هریک از ابواب نیز خاتمه‌ای دارد و تمام کتاب هزار بیت کتابت دارد. مؤلف درمقدمه خود را چنین معرفی کرده است: «فیقول العبد الودود للعلماء الربانیه ... المدعو با کبريانه الله عن الهمزاة الشیطانیه الخ» و در آخر کتاب تاریخ تألیف را چنین معین نموده است: «و اتفق الفراغ فی الرابع من الثانی من الرابع من الثانی من الرابع من الرابع من الثانی من الهجرة النبویه صلی الله علیه وآله خیر البریه بعد ما القانا ایادی القضا و حبائل الهوی ایاماً الى الهرات فلذا فلیقل: لو سئلوا عنکم متی قد صنفا انانیت فی الهر قد الفا». از مقدمه و آخر کتاب به خوبی معلوم می‌شود که مؤلف از علماء امامیه بوده و خود نام آن را «میزان البلاغه و تبیان الرشاقه» گذارده است.
۶۷۷

گزارش اشکال یا پیشنهاد