الكلام في فهرس المقاصد جعلنا الله ... و قد اتفق لتاريخ اتمام الفهرست عدد حروف «اكمل المقاصد المهمة فهرسها» في جمادى الثانية سنة ۱۲۲۴ الف و مأتين و اربع و عشرین و الحمدالله على آلائه»؛ اهدایی: رهبری، شهریور ۱۳۸۷؛ جلد: مقوا، ۲۲۶گ، ۲۸ سطر، اندازه: ۱۷×۲۲سم [اهدائی رهبر: ۱۱-۴۸۷]
۵. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۵۸۸
آغاز: برابر
جلد اول؛ خط: نسخ، بیکا، تا: سهشنبه ۴ ذیقعده ۱۲۲۸ق؛ محشی از مؤلف؛ ۱۷۶گ، ۲۹سطر، اندازه: ۲۰×۳۰سم [ف: ۴-۴۴۵]
۶. قم؛ مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره
آغاز: الحمدلله رب العالمین ... أما بعد فانا لما رتبنا كتابنا هذا المسمى بـ المقاصد المهمة على خلاف الكتب المصنفة فانا قد قسمنا الأصول على قسمين
بیکا، تا: سهشنبه ۴ ذیقعده ۱۲۲۸ق، در عصر مؤلف [تراثنا: س۱۸ش۱و۲-۲۴۱]
۷. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۵۳۱۸
آغاز: بسملة، الحمدلله رب العالمين ... و بعد، فهذا هو المجلد الاول من القسم الثانى من المقاصد المهمة ... أما المقدمة: فاعلم ان بعض السادات مشايخنا قد عرف الدليل الشرعى بانه الموصل الى الحكم الشرعى، قال: و نعنى بالموصل ما لايتوقف في الإيصال على شيء آخر؛ انجام: ثم ان الذى يبالى ان تقديم ما يوافق الأصل في أحكام الطهارات و النجاسات و غيرها من أبواب ليس لمحض ترجيح الأصل على الظاهر بل لتسهيل الأمر و تيسيره على العباد فيما غلب فيه ابتلاؤهم ...
بخش دوم بوده و در دو جلد ترتیب یافته؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: حسین بن علی بلوکانی گلپایگانی، تا: ۱۲۳۸ق؛ مصحح، با عبارت «بلغ قبالاً بمحضر منی» مقابله شده، محشی با نشان «منه دام ظله العالی»؛ جلد: تیماج مذهب، ۴۰۸گ، ۲۷سطر، اندازه: ۲۲×۳۱سم [ف: ۳۹-۲۷]
● مقاصد النجاة / فقه / فارسی
maqāsed-on najāt
نجفی، محسن بن محمد، - ۱۲۷۱ قمری
najafī,mohsen ebn-e mohammad(- 1855)
یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: ۳۸۲
خط: نستعلیق، کا: آقا بزرگ بن امیر آقا بابا، تا: ۱۲۷۰ق؛ ۱۲۱گ، ۱۴سطر، اندازه: ۱۶×۲۱سم [ف: ۲-۸۶]
● مقاصد النحو / نحو / عربی
maqāṣid-un naḥw
قاضی حسینی، محمود بن علی اصغر، ق۱۳ قمری
qāzī hoseynī,mahmūd ebn-e ‘alī aṣqar(- 19c)
اهداء به: محمد شاه قاجار
حاوی یکدوره علم نحو و مشتمل بر مقدمهای است که در آن از معرفة حقیقت نحو و موضوع رعایت آن صحبت میکند و سپس در ابواب و فصول نحو وارد میشود تا باب تمییز و در آن باب کتاب به پایان میرود. نویسنده در نوشته خود ازبزرگان علم العربیه استفاده میکند و اسامی آنها را جای به جای میآورد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۰۴۹
آغاز: هو، بسمله، نحمدک اللهم یا من جعل فی مقاصدنا نوراً من انوار؛ انجام: لان اخرج سایر المسودات الى البیاض و الله المدعو لذلک انه اخیر مدعو و معین.
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۳؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مذهب، ۲۰۹گ، ۱۹سطر(۷/۵×۱۶/۵)، اندازه: ۱۵×۲۵/۵سم [ف: ۹-۴۷]
● المقاصد النحویة فی شرح شواهد شروح الالفية = شواهد الکبری = شواهد عینی / نحو / عربی
al-maqāṣid-un naḥwīya fī š.-i šawāhid-i šurūḥ-il alfīya = šawāhid-ul kubrā = šawāhid-u ‘aynī
بدرالعینی، محمود بن احمد، ۷۶۲ - ۸۵۵ قمری
badr-ol-‘eynī,mahmūd ebn-e ahmad (1361 - 1452)
تاریخ تألیف: ۲۲ رمضان ۸۱۶ق
شرح مبسوط اشعاری است که در چهار شرح الفیه ابن مالک به کار رفته و شاهد مثال برای آن مطلب آورده شده است. این شرحها عبارتند از: شرح ابن ناظم، شرح ابن قاسم، شرح ابن هشام، شرح ابن عقیل که به ترتیب برای هر کدام رمز «ظ»، «ق»، «ه»، «ع» انتخاب نموده است. خود او آن را به نام «فرائد القلائد فی مختصر شرح الشواهد (الشواهد الصغری)»مختصر کرده است و این یکی «الشواهد الکبری» نامیده میشود.
آغاز: ایاک نحمد یا من علمنا من العلوم مالم نعلم والهمنا ابراز المعانی بالنون و القلم ... وبعد فان العبد ... ابا محمود بن احمد العینی ... یقول لما رایت شد اهتمام محصلی النحو فی المدارک و غایة الفتهم بکتاب الفیة ابن مالک ...
انجام: نسأل الله تعالى ان یعصمنا عن الاباطیل ویهدینا الى سواء السبیل فان الفضل بید الله یؤتیه من یشاء والله ذوالفضل العظیم. وقد انجزته ید مؤلفه ... وهو على ذلک قدیر وبالاجابة جدیر.
چاپ: بولاق، درحاشیه خزانة الادب ولب لباب لسان العرب لعبد القادر البغدادی، ۱۲۹۹ق چاپ شده.
[کشف الظنون ۱۰۶۶/۲؛ معجم المطبوعات ۱۴۰۴]
شرح و حواشی:
۱- شرح خطبة فرائد القلائد؛ بدرالعینی، محمود بن احمد (۷۶۲-۸۵۵)
۲- فرائد القلائد فی مختصر شرح الشواهد = شواهد صغری = شواهد