فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۳۰، ص ۷۶۷

۷۶۷ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۳۰
آغاز نسخه تغییر یافت؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: شنبه ۴ جمادی الثانی ۱۰۸۴ق؛ جلد: گالینگور، ۸گ (۳۳پ-۴۰پ)، ۱۰سطر، اندازه: ۹/۵×۱۶سم [ف: ۳۱-۱۰۰] ۲. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۹۱۹۶/۵ آغاز: برابر؛ انجام: و دیگر بدانکه نظم هر معمایی که مناسب صاحب آن نام بود تا پسندیده آید. هذه النسخة المسماة بمفتاح الاسامی. در معما در یک مقدمه و شانزده اصل و یک خاتمه؛ خط: نسخ، کا: عبدالرحمان بن ابراهیم بن یوسف بن احمد، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج، ۲۴سطر (۱۳×۲۰)، اندازه: ۱۳×۱۵سم [ف: ۱۷-۳۱۶] ۳. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: ۴۷۹/۴ آغاز: برابر؛ انجام: اصل هشتم در آنکه تجنیس و تصحیف و نقش و صورت ... تذکر: نام کتاب به استناد نسخه دانشگاه تغییر یافت: «رسالة بين فيها كيفية انشاء اللغز و المعما»؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: چرم، ۴گ (۵۷پ-۶۰پ)، اندازه: ۱۵×۲۱سم [مؤید: ۱-۳۸۷] ● مفتاح الاستخراج = مصباح الاستخراج / جفر / فارسی meftāh-ol estexrāj = mesbāh-ol estexrāj اکبرآبادی، محمد منعم بن منور، ق۱۱قمری akbar-ābādī, mohammad mon‘em ebn-e monavvar(-17c) اهداء به: اورنگ زیب(۱۰۶۸-۱۱۱۸ق) در قواعد استخراج مضمرات به طریق علم حروف و جفر جامع با جدول‌هایی برای مسائل آن، در یک «مقدمه» و پنج «باب» هر کدام دارای پنج «فصل» و «خاتمه»: مقدمه: در برخی از اوضاع این فن؛ باب ۱.طبایع حروف و حروف البروج؛ ۲. صوامت و نور الحق و زبر و بینات؛ ۳. طرح و انساب و احکام استخراج؛ ۴. بعضی از مشکلات مرصد آبی و استخراج آن؛ ۵. بعضی قواعد جفر جامع؛ خاتمه در بیان برخی از احوالات خویش. در آن از فیثاغورس و ارسطو و محیی الدین اعرابی و شیخ سعدالدین محمود و شیخ ابوالعباس بونی و شیخ ابوالحسن شاذلی و «مشایخ مغاربه» یاد گردیده است. در دیباچه می‌گوید که اورنگ زیب نزد پدرم جفر آموخت و به من دستور داده شد که این نامه را بنویسم. آغاز: بسمله و به نستعین. الحمدلله رب العالمین ... اما بعد چنین گوید احقر العباد محمد منعم بن شیخ معین اکبرآبادی که در زمان حیات میمنت آیات پادشاه غفران پناه. انجام: و به انسانیکه قبل از این ذکر شده آنچه مابینها است جواب گوید. ۱. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۸۴۰/۱ آغاز: برابر خط: نستعلیق پخته، بی‌کا، تا: قرن ۱۲؛ ۶۹گ (۱پ-۶۹پ) [ف: ۲-۲۳۸] ۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۹۲۰۷ آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بی‌کا، تا: ۱۲۱۸ق [الفبائی: -۵۲۴] ۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۰۰۰ آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق هندی، کا: گرشن نرائن بن میر جلال کایست سری، تا: یک‌شنبه ۲۹ رجب ۱۲۲۴ق، جا: اکبر آباد؛ جلد: گالینگور، ۸۴گ، ۱۷سطر، اندازه: ۱۴×۲۱سم [ف: ۲۵-۲۶۰] ۴. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۱۵۲-ف نسخه اصل: مونیخ ۳۹۳؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: ۱۲۷۲ق [فیلمها ف: ۳-۱۳۸] ۵. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۶۶/۷ آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: یزدی حائری، محمد باقر بن مرتضی، تا: پنج‌شنبه ۱ جمادی الاول ۱۲۷۷ق؛ ۳۹گ (۱۱۳پ-۱۵۱ر) [ف: ۴-۱۰۰۸] ۶. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۲۶۲۸/۲ آغاز: برابر؛ انجام: جمیع عقودات را همچنان از جفر جامع حاصل کرده زمام ساخته تکسیر کند تم. خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ جلد: تیماج مذهب، ۲۷گ (۷۸ر-۱۰۴ر)، اندازه: ۱۶×۲۴/۵سم [ف: ۳۶-۱۹۳] ۷. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۷۸۲۴ بی‌کا، بی‌تا [د.ث. مجلس] ● مفتاح الاستخراج = استخراج زیج جدید محمد شاهی / هیئت / فارسی meftāh-ol estexrāj = estexrāj-e zīj-e jadīd-e mohammad šāhī بهاین گورناراین، ق۱۳ قمری bahāyn gūrnārāyn(- 19c) اهداء به: سلطان ابوالفتح محمد صفوی تاریخ تألیف: ۱۲۲۶ق این رساله شامل چند مثال در استخراج زیج جدید سعید محمدشاهی است: مثال ۱. در قاعده اوساط و اوساط آفتاب مطابق زیج راجه جیسینگ؛ ۲. استخراج اوساط آفتاب مطابق زیج مهارت خان؛ ۳. اوساط به تاریخ مذکور از زیج میرزا الغ بیگ، سپس تقویم آفتاب در زیج‌های سه گانه فوق با ذکر مثال و بعد از آن اوساط و تقویم کواکب خمسه (زحل، مشتری، مریخ، زهره و عطارد) مطابق زیج‌های سه گانه فوق محاسبه و دستور هر یک در جداولی ثبت شده. مؤلف در تمام مثال‌های
۷۶۷

گزارش اشکال یا پیشنهاد