خالی از تطویل ترتیب بر مقدمه وچند باب وخاتمه که فقیر حقیر قلیل التحصیل ... اسحق نجم بن یوسف الطبيب الگيلاني؛
انجام: وخالی السیر خاصه که از نحس منصرف باشد هیچ کاری را نشاید والله اعلم بالصواب
از اول تا آخر؛ خط: شکسته، نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۱گ، ۱۰سطر، اندازه: ۱۰/۵×۱۴/۵سم [ف: ۸-۴۴۳۳]
۱۸. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۸۸
آغاز: برابر؛ انجام: و میان دو نحس و طریقه محرقه و خالی اسیر خاصه که از نحس منصرف بود ...
نسخه اصل: کتابخانه موزیه طوپقاپی سرای، استانبول، ش ۱۴۱۲؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوایی، ۸گ، ۲۰سطر، اندازه: ۱۱×۱۶سم [ف: ۴-۱۶۲]
۱۹. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: ۶۵۳/۸
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ ناقص، قطع: ربعی [نشریه: ۷-۲۵۱]
۲۰. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۱۳۶۷/۱۰
آغاز: بدانکه آنچه درتقویم آرند یا به حساب جمل است یا به حروف آخر چیزها. اما آنچه به حساب جمل نوشته میشود علامات ایام هفته؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: گالینگور، ۶گ، اندازه: ۱۱×۱۶سم [ف مخ: ۵-۲۰۵۸]
۲۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۹۳۲۳/۷
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام (در فصل ۴ باب ۱ افتاده)؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، ۹گ(۱۰۹ر-۱۱۷پ)، ۱۴سطر (۱۹×۷)، اندازه: ۱۳×۱۹سم [ف: ۱۷-۳۴۸]
● معرفت تقویم = بیست فصل / تقویم / فارسی
ma‘refat-e taqvīm = bīst fasl
نصیر اصفهانی، محمد بن عبدالله، - ۱۱۹۱ قمری
nasīr-e esfahānī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 1777)
اهدا به: کریمخان زند (۱۱۶۳-۱۱۹۳ق)
تاریخ تألیف: ۱۱۸۲ق
رسالهای کوتاه درمعرفت انواع تقویمهای فارسی، جلالی وعربی ودرمعرفت کواکب سیارههای هفتگانه؛ در یک «مقدمه» وبیست «فصل» ویک «خاتمه»: مقدمه: تعلق به اهل حساب دارد وآن اعداد جمل باشد؛ فصل ۱. ایام هفته وتعریف آن؛ ۲. تاریخ عربی وتعریف آن؛ ۳. بیان تاریخ رومی و تعریف آن؛ ۴. بیان تاریخ فارسی وتعریف آن؛ ۵. بیان تاریخ جلالی وتعریف آن؛ ۶. معرفت کواکب سیاره سبعه؛ ۷. معرفت بروج واجزای آن؛ ۸. معرفت راس ذنب وعرض ماه؛ ۹. ساعات شبانه روزی؛ ۱۰. احوال بروج؛ ۱۱. نظر وتناظر؛ ۱۲. منازل قمر؛ ۱۳. خانههای کواکب؛ ۱۴. شرف هبوط کواکب؛ ۱۵. ارباب مثلثات؛ ۱۶. حدود کواکب؛ ۱۷. بیان اوج و حضیض کواکب؛ ۱۸. بیان نظرهای کواکب؛ ۱۹. منسوبات کواکب؛ ۲۰. درآنچه قبل از اوراق دوازدهگانه تقویم بیاورند؛ خاتمه: دربیان مجملی از اختیارات.نام مؤلف در الذریعه و مرعشی نیامده است لکن در فهرستواره کتابهای فارسی و فهرست کتابخانه وزیری یزد به محمد نصیر مذکور که جد فرصت شیرازی است نسبت داده شده است.
آغاز: اعداد و شکر و سپاس و ثنای بی قیاس برآن پادشاهی سزاست که این قبه فلک دوار فانوس وار را از شموع کواکب ثوابت و سیار منور و مزین گردانید که انا زینا السماء الدنیا.
انجام: حال مه مسعود باید حال بیت وصاحبش حال طالع صاحبش بیت الغرض صاحب غرض و هرکه را در معرفت تقویم بیش از این حاجت افتد رجوع به بیست باب بیرجندی نمایند که مطلب حاصلست
چاپ: ایران، اصفهان، انتشارات مرکز تحقیقات رایانهای حوزه علمیه اصفهان، ۱۳۹۰ش، تصحیح و تحقیق محمد همایونی، حروفی، ۱، وزیری، ۳۶ ص، ضمن میراث حوزه اصفهان، دفتر هفتم، صص ۲۸۷-۳۲۲
[فهرستواره منزوی ۳۰۴۹/۴؛ نسخههای منزوی ۲۴۸/۱ (۴ نسخه)؛ الذریعه ۲۵۲/۲۱ بدون مؤلف؛ تراثنا ۴۳/۴ «معرفت التقويم»]
۱. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۲۷۱/۲
آغاز: (در دیباچه افتاده): ... و شمار مبرهن حوادث؛ انجام: مستقیم باشد و چون نقصان شود کوکب ...
خط: شکسته نستعلیق خوش، بیکا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ ۴گ (۳۷ر-۴۰پ) [ف: ۱-۲۳۴]
۲. تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۱۹۷/۷
آغاز و انجام: برابر
در مقدمه و ۲۰ فصل و خاتمه؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ جلد: تیماج، ۱۷گ (۱۴۸پ-۱۶۴پ)، اندازه: ۱۴×۲۲سم [ف: - ۱۸۰]
۳. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۸۳۵/۲
بیکا، تا: قرن ۱۳؛ جلد: تیماج، ۲۳گ (۲۰پ-۴۴پ)، ابعاد متن: ۶×۱۰، قطع: بغلی [ف: ۱۷-۲۳۳]
۴. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۲۸۳۵/۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ ۲۸گ، ۱۲سطر، اندازه: ۱۱×۱۶سم [ف مخ: ۱-۲۹۵]
۵. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: ۲۷۵/۳
آغاز و انجام: برابر
تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: شنبه ۴ رمضان ۱۲۱۶ق؛ ۵۲گ (۷۲پ-۱۲۳ر)، اندازه: ۱۱×۱۷سم [ف: ۱-۲۷۲]
۶. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۲۳۶۷/۳
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالعلی، تا: شعبان ۱۲۱۸ق؛ اهدایی: وزیری؛