فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۳، ص ۴۷۶

۴۷۶ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۳
کتابت شده؛ ۶گ (۵۷پ-۶۲) [ف: ۱ - ۲۸] ۲۹. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۴۶۹/۸ آغاز: بابی چند در معرفت اسطرلاب باب اول: در ارتفاع گرفتن آفتاب چون خواهد که ارتفاع شمس گیرد اسطرلاب از دست راست در آویزد و پهلو چپ بر شمس کند؛ انجام: باقی که از زیر پای مانده بود که یک گزبودسی و شش گز قسمت بیرون آمد اصل چوب که شش است از سی و شش نقصان کردیم باقی سی بماند و این درازی چاه است و الله اعلم. ده باب بسیار مختصر است در شناخت اسطرلاب: ۱. ارتفاع گرفتن آفتاب، ۲. طالع وقت ندانستن به روز، ۳. بدانستن که چند ساعت از روز گذشته است، ۴. بدانستن قوس النهار، ۵. ساعات زمانیه بدانستن، ۶. بدانستن طالع وقت، ۷. غایت ارتفاع کوکب، ۸. بدانستن طالع سال آینده، ۹. بدانستن طالع تحویل مولود، ۱۰. پیمودن چاه و چیزی که دور بود؛ خط: نسخ، بی‌کا، بی‌تا؛ جلد: مقوایی با روکش ابر و باد و سرطبل‌دار، ۳گ (۵۷ر-۵۹ر)، اندازه: ۱۴/۵×۲۴/۵سم [ف: ۲۰ - ۴۷] ۳۰. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۴۹۲/۱۳ آغاز: الحمدلله رب العالمین ... بدان که این رساله‌ای است در بیان اعمال دستور اسطرلاب و اعمال اسطرلاب از وری دستور مشتمل بر دو باب؛ انجام: و اما باید ربعی ازام که مطلوبست رسم خطوط ظل برد موازی ربعی از دستور باشد که مخطط به خطوط ظل است و به طریق سابق مسطره را بر اقسام ظل و مرکز منطبق ساخته خطوط ظل برگشته. رساله مختصری است در اسطرلاب و کیفیت عمل با آن در دو باب بدین عناوین: ۱. در بیان ساختن دستور عمده که جهت رسم مدارات ثلاثه و مقنطرات و سموت و دوایر مطرح الشعاع می‌باشد که آن را دستور صفایح گویند، ۲. در بیان کیفیت صفت دستور خطوط ظل و قسمت ام و کیفیت رسم خطوط ظل از روی دستور؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، برخی از برگ‌ها افتادگی دارد که جای آنها کاغذ سفید گذاشته‌اند؛ جلد: تیماج قهوه‌ای ضربی ترنج و سرترنج دار ضربی عطف ترمیمی، ۳گ (۱۷۷پ-۱۷۹پ)، اندازه: ۱۸×۲۳/۵سم [ف: ۲۰-۷۳] ● اسطرلاب آفاقی / اسطرلاب / فارسی ostorlāb-e āfāqī تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۰۹۲/۲ آغاز: رساله در معرفت اصطرلاب آفاقی. بسمله. و به ثقتی. چون ابتدا کنی بطالع گرفتن اسطرلاب آفاقی؛ انجام: ولکن طالع بر خط (تمت). خط: نستعلیق، کا: محمد یوسف بن محمد حسین طالقانی، بی‌تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج حنایی، ۲گ (۲۶پ-۲۷پ)، ۱۶ سطر (۶×۱۱)، اندازه: ۱۰×۱۷سم [ف: ۸ - ۷۱۷] ● الاسطرلاب الاکری / اسطرلاب / عربی al-usṭurlāb-ul ukarī برای ملک اشرف در ۲۴ «باب» تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۱۸۵/۵ آغاز: الحمدلله الذی شرف بطاعته الاملاک و صرف بقدرته الافلاک و نور بنور وجهه؛ انجام: و الثانية من اجزاء دائرة معدل النهار فهو مطالع تلک الاقسام فی البلد فهذا ما امکن ارادة ... و من الله اسئل نفحة القبول و بلوغ الامل و السئول و هو حسبنا خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۱؛ در برگ ۷۱ر تا ۷۲ر دانستن وقایع فرقه ماضیه و شناختن امم سالفه از باب تدابیر و سال تاریخ از ابتدای دور فلکی تا ۱۰۰۳ هجری و جلوس عباس شاه به فارسی نزدیک به یک برگ، و استخراج مدعی در یک صفحه به فارسی، و استخراج اسماء مأنوسه از حروف اسم شریف ا س م ع ی ل، و دانستن مراتب اعداد هندسه، و مطالبی در خواص اذکار و رسوم و جدولی در دانستن غره هر ماه از خواجه طوسی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز مقوایی، ۶گ (۶۲ر-۶۷ر)، ۱۷ سطر (۹×۱۷)، اندازه: ۱۶×۲۶سم [ف: ۱۴۱] ● اسطرلاب زورقی / اسطرلاب / فارسی ostorlāb-e zowraqī جعفر اسطرلابی ja‘far-e ostorlābī در معرفت عمل به اسطرلاب زورقی است مشتمل بر ده «فصل» و «خاتمه» و مؤلف آن ظاهراً جعفر اسطرلابی است. در مقدمه آمده است که: «چون کتابی [که] در این باب به مطالعه رسیده باشد ندیده و از ذهن جامد و فکر خامد خود استنباط این ضوابط کرده، اگر به نظر افاض عصر ملحوظ گردد و زللی یا خللی یابند اغماض و اصلاح مأمولست». آغاز: حمد و ثناء بی شمار بادشاهی را که سزاوار حمد و ثناست، و درود بسیار بر پیغمبری که خاتم رسل و انبیاست انجام: بعد ازان از خط نصف النهار بمقدار انحراف بشماریم، آنجا که سبری شوذ موی تیز زورق آنجا بریم که آن خط از ان بیرون روذ، راست قبله باشد تم الکتاب مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۵۴۶/۱ آغاز و انجام: برابر خط: نسخ خفی، بی‌کا، تا: نیمه اول قرن ۹؛ مجدول، مذهب، دارای دو سرلوح؛ کاغذ: حنایی، جلد: چرمی، ۱۰ص (۱-۱۰)، ۱۷ سطر (۵×۱۰/۳)، اندازه: ۹/۱×۱۵/۵سم [ف: ۸ - ۳۱۱] ● اسطرلاب زورقی / اسطرلاب / فارسی ostorlāb-e zowraqī
۴۷۶

گزارش اشکال یا پیشنهاد