فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۳، ص ۴۶۲

۴۶۲ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۳
کتاب شد.» آغاز: بسمله و به نستعین، آفرین بر آفریننده چرخ برین برین هنجار که علم ساکنان انجام: و صورت استخراج دائره وقت العصر این است و بعد ازین جدول ظل اصابع [فهرستواره منزوی ۲۷۹۸/۴] ۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۸۷۲/۲ خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۱۱؛ دارای اشکال هندسی دقیق، مجدول، محشی؛ جلد: تیماج دورو، ۲۳گ (۳۱پ-۵۳ر)، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۵×۲۴سم [ف: ۲۰ - ۳۱۳] ۲. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۰۱۷/۲ آغاز و انجام: برابر کا: محمد بن محمد باقر مدعوبه سعید، تا: ۱۰۹۵ق؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: مقوایی، ۲۵گ (۷۴-۹۸)، ۱۶ سطر (۷/۵×۱۲)، اندازه: ۱۲×۱۹سم [ف: ۶ - ۷۹۲] ● الاسطرلاب / اسطرلاب / ترکی al-usṭurlāb موقت، مصطفی بن علی، - ۹۷۹ قمری movaqqet, mostafā ebn-e ‘alī (- 1572) دارای «مقدمه» و چهل و پنج «باب». مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۲۰۸۴/۲ آغاز: بسمله، الحمدلله الذی جعل اجل الات الاسطرلاب الموصولة فی جمیع الاوقات و الساعات؛ انجام: حمل و دائره افق. خط: نسخ، بی‌کا، بی‌تا؛ افتادگی: وسط و انجام؛ جلد: تیماج یک‌لا، مختلف السطر، اندازه: ۱۰/۵×۱۸/۲سم [ف: ۱۰ - ۱۵۰] ● اسطرلاب / اسطرلاب / فارسی ostorlāb (r. dar) شیخ بهائی، محمد بن حسین، ۹۵۳ - ۱۰۳۰ قمری šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۹۳۴/۱ خط: نسخ، بی‌کا، تا: نیمه دوم قرن ۱۱؛ قطع: جانمازی [میراث شهاب: س۹ش۲ - ۳۹] ● الاسطرلاب / اسطرلاب / عربی al-usṭurlāb حرانی، علی بن عیسی harānī, ‘alī-ye-bn-e ‘īsā رساله‌ای است در عمل به اسطرلاب و چگونگی استخراج مسائل نجومی با این آلت، در پنجاه و سه «باب» بسیار کوتاه، شامل: تعریف اجزاء الاسطرلاب و اسمائها و وضعها و فوائدها و كيفية العمل بالاسطرلاب و معرفة البروج الشمالية و الجنوبية و خطوط الساعات و مدارات الكواكب و عروضها. آغاز: الحمدلله العلى شانه القدیم برهانه الازلی سلطانه الذی عجزت العقول عن ادراک کیفیته و صفاته وكلت الألسن عن ذکر بدایاته و نهایاته. انجام: و لما عدلناه كان الطالع برج الجدى ستة عشر درجة. چاپ: بیروت، با عنوان اسطرلاب معجم [الفلک و التنجیم ۷۷] قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۷۴۷/۳ آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بی‌کا، تا: ۱۰۵۰ق؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه‌ای، ۱۴گ (۱۲۳پ-۱۳۶ر) [ف: ۲۲ - ۲۸۱] ● الاسطرلاب / اسطرلاب / فارسی al-usṭurlāb عبدی خوارزمی، یوسف بن محمد ‘abdī xārazmī, yūsof ebn-e mohammad رساله‌ای است در اعمال اسطرلاب در سیزده «باب»: ۱. تعریف و خواص اسطرلاب؛ ۲. صنعت اسطرلاب؛ ۳. پیدا کردن افق؛ ۴. پیدا کردن مقنطرات؛ ۵. بیان وضع خطوط ساعات معوج؛ ۶. بیان وضع ساعات مستوی؛ ۷. بیان وضع دوایر سموت؛ ۸. بیان وضع صفحه آفاقی؛ ۹. بیان وضع منطقة البروج در شبکه اسطرلاب؛ ۱۰. بیان وضع شظایای کواکب ثوابت؛ ۱۱. بیان ... حجره که آن را ام نیز گویند؛ ۱۲. بیان وضع ظهر اسطرلاب؛ ۱۳. بیان ساخته عضاده و قطب و فلس و فرس. نسخه ملک را که بدون مؤلف است و سرآغازی مشابه دارد، در فهرستواره منزوی از سید علی جفری (خفری) رومی دانسته است. آغاز این رساله شباهت بسیار با رساله «الاسطرلاب» قاسمعلی قاینی دارد که باید در تطبیق کامل قرار گیرد. همچنین در فهرستواره منزوی (۴: ۲۸۰۰) رساله‌ای با عنوان «رساله در اعمال اسطرلاب» به سید علی جفری (خفری) نسبت داده شده است که آغازی مشابه همین رساله دارد. آغاز: سپاس و ستایش مر صانع قدیم و قادر حکیم را که زمین و آسمان، بصنایع و بدایع و عجایب و غرایب مصنع اوست ... اما بعد این فقیر ... مدت مدید بود که در طلب آموختن صنعت اسطرلاب سعی بلیغ داشت و استاد مشفق نمی‌یافت. انجام: قاعده چنانست که اول قطب را از عضاده گذرانند، دوم از حجره، سیوم از صفایح، چهارم از عنکبوت، پنجم از فلس بگذرانند فرس را از قطب بگذرانند و محکم سازند چنانکه از همدیگر حرکات نکنند و نجنبند اینست قواعد صنعت
۴۶۲

گزارش اشکال یا پیشنهاد