جلد: تیماج، مشکی، مقوایی، ۲۲۶گ، ۲۱ سطر (۱۱/۵×۲۴/۵)، اندازه: ۲۱×۳۵سم [ف: ۴ - ۲۰۶]
۳. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۱۵۱/۲
آغاز و انجام: برابر. انجامه: و صلی الله علی محمد و آله الاطیاب مترجم و کاتب التماس دعا دارند از قراء این کتاب و انا العبد المذنب علی اکبر ۱۲۹۳ - تصویر قبر ناپلئون در ست هلن.
خط: نسخ خوش، کا: علی اکبر، تا: ۱۲۹۲ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سیاه کوبیده، ضربی، ۲۳۸گ، ۲۱ سطر (۱۲×۲۴)، اندازه: ۲۰×۳۳ سم [ف: ۳ - ۱۷۷]
۴. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۴۵۰
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تعلیق، بیکا، تا: ۱۲۹۴ق؛ یوسف نامی در اول و آخر کتاب یادداشتی راجع بهاستنساخ در قصبه اهر قراجه داغ بهتاریخ شعبان ۱۲۹۴ نوشته ولی با خط زیبای متن هیچ نوع هم آهنگی ندارد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی سرخ، ۱۵۵گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۴/۵×۲۲سم [ف: ۱ - ۵۷]
۵. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۷۸۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد عراقی، تا: ۱۲۹۷ق، جا: کمره [الفبائی: ۴۸]
۶. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۳۱۴/۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی اکبر، تا: ۱۲۹۸ق؛ دارای حواشی نادر میرزا؛ کاغذ: فرنگی (سفید و آبی)، جلد: تیماج قرمز، ۵۲۸ص (۹۳-۶۲۰)، قطع: رحلی، اندازه: ۲۰/۵×۳۳سم [ف: ۱۹ - ۳۰۱]
۷. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۶۷۱/۲
خط: نستعلیق، بیکا، تا: یکشنبه ۲۰ شعبان ۱۳۰۶ق؛ جلد: تیماج قهوهای، ۲۱۱گ (۷۱پ-۲۸۱ر)، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۶×۲۱/۵سم [ف: ۲۰ - ۱۹۴]
● اسرار الوجود فی معرفة المعبود / کلام و اعتقادات / فارسی
asrār-ol-vojūd fī ma‘refat-el-ma‘būd
در مسأله وجود و شناسایی حق با اخبار چندی در اثبات حق و اطاعت از او، سپس به رسول و آل او میپردازد و سخن از اهل بیت نبی میگوید و پس از آن به شهادت امام حسین و آداب مرثیهخوانی پرداخته و در آخر از دیباچه مرحوم میرزا رضی چند سطر ی درباره تنزیه و تقدیس حضرت باری میآورد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۲۲۲/۸
آغاز: بسمله، حمد بیحد و ثنای بی عد خالقی را سزد که از تجلی پرتو جمال باکمال؛ انجام: حقیر هم بیش ازین در وسعم نیست الحاصل لا طریق الی القرب الابشرع الشریف
خط: شکسته نستعلیق خوش، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: فرنگی (الوان)، جلد: تیماج قرمز یکلا، ۷۴ص (۶۸۱ - ۷۵۴)، ۱۵ سطر (۱۳×۲۰/۵)، اندازه: ۱۴×۲۱/۵سم [ف: ۵ - ۳۳۰]
● اسرار الوحی / عرفان و تصوف، شرح حدیث / فارسی
asrār-ul-waḥy
؟ همدانی، علی بن محمد، ۷۱۴ - ۷۸۶ قمری
hamadānī, ‘alī ebn-e mohammad (1315 - 1385)
گزارشی عرفانی است به نثر و نظم بر حدیث قدسی با عناوین «یا احمد» که خداوند متعال به حضرت پیامبر اکرم (ص) در شب معراج خطاب کرده است. در این گزارش داستانها و گفتههایی از بزرگان صوفیه نیز نقل میشود. نام نویسنده در رساله نیامده است و انتساب آن به سید علی همدانی (-۷۸۶ق) و عزیز نسفی (-۶۴۹ق) قائل دارد. سید محمود انواری معتقد است: «سبک نگارش آن با نوشتههای همدانی یکسان نیست و در انتساب آن به وی تردید داریم مگر اینکه خیال کنیم این رساله تنها برای اظهار و اثبات تشیع خود نگاشته است.». دکتر ریاض در احوال و آثار همدانی آن را ضمن کتابهایی که نادرست به همدانی نسبت دادهاند آورده و میگوید بهتر همین است که از نسفی باشد. دکتر نجیب مایل هروی مصرانه از همدانی دانسته و او را دارای دو هویت عرفانی میداند و میگوید قبل از اینکه پیرو عرفان ابن عربی باشد دارای عرفانی ما بین مسجد و خانقاه بود و زبان نوشتاری روان و مردم فهم داشت و در ضمن از اشعار عطار نیشابوری بسیار استفاده میکرد و حتی به تلخیص اشعار او پرداخت. این دو ویژگی در متن «اسرار الوحی» محسوس است. در حالی که عرفان عزیز نسفی خانقاهی مطلق است و تکیه کلامش «ای عزیز» میباشد در صورتی که این لفظ ابداً در این رساله به کار نرفته است و نوع نگارش آن مربوط به قرن هشتم و نهم است نه هفتم. پس باید از همدانی باشد نه نسفی.
آغاز: بسمله، عن جعفر بن محمد الصادق، عن ابیه محمد الباقر، عن ابیه ... روایت میکند آن مفخر سادات و منبع سعادات، دریای نبوت ثمره شجره فتوت قدوه اهل حقایق بر اقران خود سابق امام جعفر صادق ... این بیان اسراریست که در شب اسرا صدر انبیاء ... یا احمد وجبت محبتی للمتجانس فی و وجبت محبتی للمتواصلین فی و وجبت محبتی للمتقاطعين
انجام: استوار داشت وعده حق بهرچیزی، و بینیاز بودن بحق از هر چیزی، و باز داشتن بحق در هرچیزی. و الحمد لله شکرا و الصلوة و السلام علی سید الوری و اولاده و احفاده و ذریاته و ازواجه و آله و اصحابه ائمة الهدی و ازنة التقی و اهل الرضا.
چاپ: در مجموعه نسخههای خطی فارسی (مشهد، آستان قدس رضوی)، دفتر پنجم، ص ۵ - ۵۵
[فهرستواره منزوی ۷۴/۷ (۸ نسخه)؛ نسخههای منزوی ۱۰۳۰/۲: نشانی ۴ نسخه که بیشتر آنها از نسفی دانسته شده؛ مشترک پاکستان ۱۲۶۲/۳: نشانی ۲ نسخه دیگر؛ نشریه دانشکده ادبیات آذربادگان، گفتار انواری، ش ۱۲۳ص ۳۳۰]