مسلمانی ← آداب مسلمانی
مسلمانی و ایمان ← اصول الدین
● مسلم و مسعود / شعر / فارسی
moslem va mas‘ūd
مشهد؛ مدرسه آیة الله خوئی؛ شماره نسخه: ۲۱۳/۱
منظومهای به فارسی، از ناشناخته؛ بیکا، بیتا [اوراق عتیق: ۱-۲۵۶]
● مسلی المصابین فی تسلیة الحزین / اخلاق / فارسی
musallī-l muṣābīn fī taslīyat-il ḥazīn
طباطبائی بروجردی، محمود بن علینقی، - ۱۳۰۰ قمری
ṭabāṭabā’ī borūjerdī, maḥmūd ebn-e ‘alī-naqī (- 1883)
اهدا به: بهمن میرزا پسر فتحعلی شاه
تاریخ تألیف: چهارشنبه ۹ محرم ۱۲۵۷ق
متنی اخلاقی است دربردباری و شکیبایی درمصیبتها که برای شاهزاده بهمن میرزا به مناسبت مرگ فرزند شاهزاده نگاشته، شامل یک «فاتحه» وسه «فایحه» و هر یک درچند «عائده» ویک «خاتمه»: فاتحه: در فضیلت تفکر و اعتبار است؛ فایحه ۱. در صبر و فواید و بعض متعلقات و مناسبات اوست و در آن چند «عائده» است: عائده ۱) در حقیقت صبر و اقسام آن است،۲)ذکر شطری از آیات قرآنیه متعلق به صبر است،۳) طایفهای از احادیث معصومیه عامه وارده در علو مقام صبر است،۴) در برخی از احادیث وارده در خصوص موت اولاد،۵) ذکر بعضی از منامات که مناسب مقام و مؤید مرام است،۶) بیان مجملی از احوال بعض پیشینیان در نزد فقد احبه و اولاد ایشان،۷) بیان نبذی از احوال بعضی از زنهای صابرات،۸) در آن چه سزاوار است که از مصاب در نزد مصیبت قولاً و فعلاً صادر شود و در آن دو «فایده» است: فائده اولی: در آن چه مناسب اوست قولاً، فائده ثانیه: در آن چه او را سزاوار است فعلاً،۹) در آن چه لازم است بر او که ترک کند،۱۰) بیان آن که گریستن فی حد ذاته در مصایب منافات با صبر و رضا ندارد،۱۱) بیان نبذی از احوال اطفال است بعد از مردن و اشاره اجمالیه به جنت برزخیه که مفرج هم و مؤکد صبر است،۱۲) بیان آن که رنج و عنا در غالب تحفه اهل ولا است؛ فایحه ۲. بیان محبت و شمه ای از احوال بعض دوستان خداست؛ فایحه ۳. فضل رضا و تسلیم که از ثمرات محبت است؛ خاتمه کتاب: در اجر تسلیه مصاب است.
آغاز: بسمله نحمده علی ما منحنا من المصایب و البلایا كما نحمده علی آلائه و نشکره علی ان صیر الصبر عند نزول بلائه موجباً لتضائف الحسنات و مزید نعمائه و فضل علی الصابرین ... وبعد بنده ضعیف ذلیل ملتجی بعفو و کرم رب جلیل ... محمود بن علی نقی بن الجواد العلوی الفاطمی ... بعرض ... میرساند.
انجام: و از اهداء ثواب بعض آیات یا سور قرآن بروح مفارق از بدنش مضایقه نفرمایند ختم الله لنا ولكم بالحسنی ... و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین.
چاپ: تهران، ۱۲۸۰ق؛ ایران، سنگی، ۱۲۸۰، جانمازی، ۳۱۱ص [الذریعة ۲۵/۲۱؛ نسخههای منزوی ۱۶۸۳/۲؛ مشار فارسی ۴۷۵۱/۴؛ فهرستواره منزوی ۶۰۵/۶]
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۹۱۵۷
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ مصحح، با سرلوح مذهب، مجدول، مذهب؛ نسخه ما همان نسخهای است که به بهمن میرزا هدیه شده با مهر او «بهمن السلطنة ابن عباس میرزای نایب قاجار» (مستطیل)؛ ۱۴۴گ، ۱۹سطر (۸/۳×۱۶/۲)، اندازه: ۱۴×۲۱/۷سم [ف: ۲۹/۲-۸۱۸]
۲. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۳۰۲۵
آغاز: برابر؛ انجام: قد بدلوا الود فی القربی ببغضهم ×× کانما ودهم فی الذکر بغضاء بتحقیق که بدل کردند محبت را درخویشان پیغمبر ببغض ایشانگویا محبت ایشان که درقرآن آمده بغض ایشان است
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج، ۱۷۷گ، ۱۷سطر، اندازه: ۱۰×۱۶سم [ف مخ: ۵-۲۰۰۱]
۳. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۶۲۰
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالحسین بن عبدالکریم، تا: ۲۲ صفر ۱۲۵۷ق؛ مجدول، با سرلوح، محشی با نشان «منه»؛ جلد: تیماج، ۱۳۳گ، ۱۹سطر (۹×۱۶)، اندازه: ۱۵×۲۱سم [ف: ۵-۱۵۲۹]
۴. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۴۴۰
آغازو انجام: برابر
خط: نسخ، کا: رحیم بن نصیر، تا: جمعه ۱۴ ربیع الثانی ۱۲۵۷ق؛ ۱۷۱گ، ۱۷سطر، اندازه: ۱۴×۲۲/۵سم [ف: ۲-۳۹]
۵. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۷۳۰۹-۳۷/۹۹
آغاز: برابر؛ انجام: واذ قد بلغ زمام الکلام بتاييد القادر العلام ... فی سلک شهور سنه ۱۲۵۷ من الهجرة النبوية حامداً مصلياً مسلماً ... ختم الله لنا ولكم بالحسنی والحمدلله رب العالمین
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۲۷۳ق؛ جلد: تیماج، ۱۴۰گ، ۲۱سطر، اندازه: ۱۱×۲۱سم [ف: ۸-۴۳۱۴]
۶. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۳۹۹۵
آغاز: برابر؛ انجام: لو انهم امروا بالبغض ما صنعوا ×× فوق الذي صنعوا لوجد جدهم / اوصی النبی برفد آل آل امته ×× فاستاصلوهم فبئس الرفد رفدهم
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۲۷۶ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، ۱۴۰گ، ۲۰سطر، اندازه: ۱۰×۲۰سم [ف: ۳۷-۵۹۳]
۷. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۳۵۶۳-۱۸/۸۳
آغاز: ومصیبت وکدورت ومحن وبلا سیما نسبت بأهل ولا لذت آنیه اش فی الحقيقة دفع آلام؛ انجام: برابر