(۴۶پ-۶۲ر)، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۴/۵×۲۵سم [ف: ۲۰ - ۱۷۶]
۵. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۲۷۲/۶
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۲۶۵ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۷×۲۶سم [ف: ۱۹ - ۲۵۰]
۶. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۷۷۵۹/۲-۵۲/۹۹
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ ۱۴گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۵×۲۱سم [ف: ۵ - ۲۷۰۸]
● شفاء العلل / اخلاق / فارسی
šefā'-ol-'elal
تاریخ تألیف: رجب ۱۳۰۶ق
ترجمه و شرح مختصری است بر حدیثی که حضرت پیامبر اکرم (ص) در آن به ابوذر پند و اندرز میدهد و یک صد و پنجاه موضوع اخلاقی را بیان میفرماید. در این رساله از کتاب «عین الحیاة» علامه مجلسی استفاده شده است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۳۶۱۹/۲-۱۸/۱۳۹
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین ... و بعد مستمد و مستعد فیوضات بلانهایات حضرت سبحانی العبد الجانی الفانی الاثیم ... میرزا اسدالله ابن الحاج محمد ابراهیم معروض میدارد؛ انجام: و بغیر فرقه ضاله مبتدعه صوفیه دیگر کسی این علامت را ندارد، و در این جا ختم مینمایم این نخبه شریفه و رساله مختصره منیفه را از کتاب عین الحیوة مرحوم مبرور ملامحمدباقر مجلسی علیه الرحمته
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: رجب ۱۳۰۶ق؛ مصحح، با خط خوردگی؛ ۷۰گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۵/۵×۲۱سم [ف: ۵ - ۲۷۰۹]
● شفاء العلیل / طب / فارسی
šefā'-ol-'alīl
کحال، عبیدالله بن یوسف
kahhāl, 'obeyd-ol-lāh ebn-e yūsof
اهدا به: ابوالفتح محمد درویش بهادر خان فرمانروای ترکستان
تاریخ تألیف: ۹۷۵ق (= کتاب شفاء العلیل)
در یک «مقدمه» و بیست «مقاله» که مقاله بیستم خاتمه است: مقاله ۱. بیان امراض دماغیه و اسباب و علامات و معالجات و تشریح آن بر وجه کلی؛ ۲. بیان احوال عین و تشریح او و اسباب و علامات و معالجات هر یک از امراض اجفان و طبقات و رطوبات بر وجه کلی؛ ۳. بیان امراض اذن و انف و فم و مایتعلق بهما و اسباب و علامات و معالجات آنها؛ ۴. بیان احوال حلق و آلتهای تنفس چون لهاوه و لوزتین و حنجره و قصبات ریه و ریه و حجاب آن از ترکیب و وضع و منفعت اینها و امراض این اعضا و اسباب و علامات و معالجات آنها؛ ۵. بیان احوال دل از ترکیب و وضع و مزاج و حرکت و منفعت و علامت امزجه مختلفه آن و امراض قلبی و اسباب و علامات و معالجات آنها؛ ۶. بیان احوال مری و معده و شرب و صفاق از ترکیب و وضع و منفعت آنها و امراض آن و اسباب و علامات و معالجات؛ ۷. بیان احوال جگر و مراره و تشریح و امراض و تشریح و امراض آن و اسباب و علامات و معالجات؛ ۸ بیان احوال امعاء و تشریح و منفعت و امراض و اسباب و علامات و معالجات آنها؛ ۹. بیان امراض مقعد و شرح کلی و اسباب و علامات و معالجات آنها و تشریح کلی؛ ۱۰. بیان احوال کلیتین و مثانه و تشریح و مزاج و منفعت آنها و امراض و اسباب و علامات و معالجات آن؛ ۱۲. بیان احوال آلات تناسل از ترکیب و وضع و منافع و علامات امزجه مختلفه آنها و امراض مخصوص به مردان و اسباب و علامات و معالجات اینها؛ ۱۳. افتاده است؛ ۱۴. بیان امراض ظهر و خاصره یعنی پشت و تهیگاه و مفاصل و پایها و اسباب و علامات و معالجات اینها؛ ۱۵. بیان امراض ظاهری بدن چون حصبه و جدری و سایر بثرها و اورام و جذام و سرمازدگی و سموم زدگی و اعیائی و قوبا و قروح و سوختگیها و عرق مدنی و ریش بلخی و جراحتها و مجبری وردادی و خلع و ثاوهی؟ و اسباب و علامات و معالجات هر یک از اینها؛ ۱۶. بیان تدابیر آنچه به زینت تعلق دارد و اسباب و علامات و معالجات و انواع آن؛ ۱۷. بیان احوال انواع سموم و ادویه زیانکار؛ ۱۸. بیان احوال و تدبیر اطفال؛ ۱۹. بیان حقیقت و معرفت حمی و کیفیت اخذ و بیان اقسام آن ...؛ ۲۰. خاتمه، در بیان تدبیر پیران. (دانش پژوه، ره آورد)
آغاز: بسمله. شکر و سپاس پادشاهی را رسد و حمد و ثنا خالقی را سزد که در خلقت انسان دقایقش بی پایان است ...
انجام: یا خفه شدن روح بوده در دل و به آنجا برسد و سمیتی و امثال آن و الله اعلم و احکم تمت
[دنا ۱۲۰۶/۶؛ ره آورد ص ۱۶۲ و ۲۹۱ با عنوان طب؛ فهرستواره منزوی ۳۵۱۷/۵]
۱. تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: ۱۶۲
آغاز و انجام: برابر
خط: تحریری، بیکا، تا: قرن ۹ و ۱۰؛ افتادگی: وسط (مابین اوراق ۲۲-۲۷ مطلب افتاده است. مابین اوراق ۱۸۸-۱۸۹ هشت باب از مقاله دوازدهم و یک باب از مقاله سیزدهم افتاده)؛ دارای یک سرلوح؛ ۵۸۲ص، ۲۳ سطر، اندازه: ۲۰×۲۶سم [نشریه: ۳- ۳۱۵]
۲. تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: ۲۵۳/۲
آغاز: اما باید دانست که غرض از طب چیست و طبیب به چه وضع مقبول است و صفات او چه نوع میباید که پسندیده باشد؛
انجام: اما طبع و مزاج چشم
خط: تحریری، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ ۸۷ص