شرف نامه اسکندری ← اسکندرنامه
شرفنامه تیموری ← ظفرنامه
شرفنامه شاهی ← عبدالله نامه
● شرفنامه منیری = فرهنگ ابراهیمی = فرهنگ فاروقی / لغت / فارسی
šaraf-nāme-ye monīrī = farhang-e ebrāhīmī = farhang-e fārūqī
قوامی فاروقی، ابراهیم، ق۹قمری
qavāmī fārūqī, ebrāhīm (- 15c)
اهداء به: شیخ شرف الدین احمد بن یحیی منیری (۶۶۲-۷۸۲ق)
تاریخ تألیف: گویا ۸۷۹ق
از شیخ ابراهیم قوام فاروقی منیری بهاری مرید شیخ شرف الدین احمد بن یحیی منیری، مؤلف معدن المعانی (بادلیان ۱۲۶۳) و مکاتیب (دانشگاه ۲۶۱۷؛ مجلس ۴۲۴/۸؛ بورکوی ص ۱۱۴ ش ۱۶۳) که به نام او در روزگار ابوالمظفر رکن الدین باربک شاه بن ناصرالدین محمود شاه فرمانروای بنگاله (۸۶۴-۸۷۹) گویا در ۸۷۹ ساخته است. فاروقی خود از صوفیان است و مرید مخدوم جهانیان و در لکهنو به خاک سپرده شده است. کتاب نزدیک به ۱۶۸۰۰ بیت است و پس از خطبه منظوم در توحید و نعت و ستایش منیری مقدمهای است روان به نثر در معانی حروف مفرد و مرکب فارسی و ترکی با شواهد، پس از آن معانی عربی و فارسی به فارسی، پس از آن لغات ترکی به فارسی به ترتیب تهجی. حرفهای آغاز کلمات که باب است هر یک چند فصل به ترتیب تهجی حرفهای آخر کلمات و پیش از هر باب قصیدهای است مربوط به آن. میرزا ابراهیم اصفهانی فرهنگ خویش را از روی آن ساخته است. حاجی خلیفه از «دیباج الاسماء للشیخ الامام موسی الادیب الفاروقی» یاد میکند که جز این خواهد بود. به گفته ایرج افشار فرهنگی به نام «دیباج الاسماء» نزد آقای احمد سهیلی هست. کشف الظنون این کتاب را به اشتباه به منیری نسبت میدهد، حال آنکه کتاب به نام منیری تألیف شده است.
آغاز: بسمله: بنام خداوند گیتی بهست×× سرآغاز هر نامه را که ... خداوند انس و خداوند جان ×× خداوند جسم و خداوند جان
[دنا ۱۱۷۹/۶-۱۱۸۰ (۱۹ نسخه)؛ کشف الظنون ۲: ۱۰۴۵؛ نسخههای منزوی ۳: ۱۹۹۷؛ پیشگفتار برهان قاطع: ۷۳؛ الذریعه ۹/۸۰۱]
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۶ط
خط: نستعلیق، کا: خلیل الله الشریف بن علی الداراب، تا: قرن ۱۰ [مختصر ف: - ۵۱۹]
۲. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۸۶
آغاز: برابر؛ انجام: الترکی «یارکی» دارنده «بخشی» نیکو و خوب و یغشی مثله، «ترنقچی» رحمت کننده، «یرتلی» گناه کار، «یلفحی» بالا «یلقی» سجده کرد، «یلغی» کله «یویری» از این سوی. [و پس از این در نسخه ذیل به عنوان باب بحور و اوزان اشعار و مطالبی در ۱۰۰ بیت میباشد که ظاهراً خاتمه کتاب قرار داده شده و در مقدمه نامی از آن نیست.]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: وسط؛ پشت نسخه به سال ۱۲۶۱ به نام «منتخب شرفنامه» داخل کتابخانه اعتضاد السلطنه شده و در همانجا به همین نام وقف گردیده ولی از دیباچه و مقدمه نسخه به دست نمیآید که منتخب شرفنامه باشد بلکه تصریح دارد که شرفنامه احمد منیری است؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن، ۳۸۱ص، ۱۱ سطر، اندازه: ۱۱×۱۶سم [ف: ۲ - ۱۹۲]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۷۲۵-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: ۳ - ۹۶]
۳. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۹۰۶ و ۴۶۵۶-ف
آغاز: برابر؛ انجام: ارش مثل یک گز ... یک بدست، عاقبت بالی باءالله اعلم
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: هندی، ۳۲۷گ، ۱۶ سطر (۹×۱۹)، اندازه: ۱۵×۲۴/۵سم [ف: ۱۰ - ۱۷۵۲] و [فیلمها ف: ۳- ۸۴]
۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۷۲۳۳
آغاز: بسمله، چون بفضل الله تقدس و تعالی و حسن تیسیره کمترین تلامذه اساتذه و خداوندان معانی و فضایل ابراهیم قوام فاروقی را که ببرکت رغام اقدام زوار روضه متبرکه بندگی حضرت؛ انجام: هیسو (کذا): نام مردی [لایقرأ] که گشتاسب بن لهراسب شاه را بکشتی و ران بر کوه (کذا) و گشتاسب از آنجا بر قیصر روم رفته و دخترش را بعقد خود در آورد» باب الیاء را کاتب ننوشته است.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱، جا: هندوستان؛ این که در حرف طاء برخی از نسخهها مانند نسخه شماره ۸۳۴ سپهسالار نام «طهماسب» آمده و چنین معنی شده است: «نام پادشاه ایران زمین که هفت سال خراج رعایا را بخشیده بود و پنجاه سال (کذا) ملک رانده» از الحاقات بعدی دیگران است و در نسخه ما عبارت مزبور مسطور نیست؛ ۲۸۸گ، اندازه: ۱۵/۴×۲۲/۵سم [ف: ۱۳ - ۳۸]
۵. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: ۱۲۲۰
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ در فهرست از منیری دانسته شده که خطاست؛ اندازه: ۱۴×۲۱سم [نسخهپژوهی: ۲ - ۱۸۹]
۶. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: ۱۲۵
آغاز: برابر؛ انجام: مفعولا تن فعلن
خط: نستعلیق، بیکا، تا: شنبه ۲۴ شوال ۱۰۲۷ق [نشریه: ۳ - ۲۲]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۶۹۰-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: ۳ - ۸۸]
۷. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۵۹
آغاز: بسمله، چون بفضل الله تقدس و تعالی و حسن تیسیره