۱. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: ۱۴۲/۴-۶۳۸۰
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ مهر: عبدالجواد حسینی مورخ رمضان ۱۲۶۸؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تازه، ۱۲۷گ، ۱۶ سطر، قطع: بغلی [آستانه قم: - ۱۲۹]
۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۹۰۱
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، بیکا، تا: ۱۸ جمادی الثانی ۱۱۱۱ق؛ واقف: فهرستی، تاریخ وقف: تیر ۱۳۱۰؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماجی سبزوش، ۹۲گ، مختلف السطر، اندازه: ۱۲×۲۴سم [ف: ۵ - ۲۵]
۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۲۲۹۰
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، بیتا؛ مجدول، قبل از کتاب وقفنامه کتاب در دو صفحه، دارای سرلوح رنگین، دو صفحه اول دارای نقشههای رنگین در حاشیه؛ مهر: شاه سلطان حسین صفوی «بسم الله الرحمن الرحیم کتبه کلب آستان امیرالمؤمنین حسین»؛ جلد: تیماج قرمز، ۱۴۲گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۲×۲۱سم [ف: ۶ - ۲۷۴]
● الاربعون حديثاً / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
بروجردی، کلبعلی، ق ۱۱ قمری
borūjerdī, kalb‘alī ( - 17c)
گردآوری از کتابهای شیعی است.
تهران؛ فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره/۳۴
خط: نسخ، کا: علی بیک بروجردی، تا: شوال ۱۰۹۶ق، به فرموده یوزباشی؛ جلد: تیماج مشکی زرکوب مقوایی، ۱۸گ (۲۵۴ر-۲۷۲ر)، قطع: ربعی [نشریه: ۷ - ۵۵۲]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۷۴۳/۳۴-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها - ف: ۲ - ۲۳۹]
● الاربعون حديثاً / شرح حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
حسنی بیزئی، حیدر بن علاء الدین علی، ق ۱۱ قمری
ḥasanī bīza’ī, ḥeydar ebn-e ‘alā’-ed-dīn ‘alī ( - 17c)
اهداء به: ابراهیم میرزا حاکم خراسان (۹۴۶-۹۸۴ق)
شرح چهل حدیث از ائمه اطهار (ع) است که مؤلف برای عمل به روایت معروف نبوی (ص) «من حفظ على امتی اربعین حدیثا فیما ینفعهم فی امر دینهم بعث یوم القيمة من العلماء»، با ذکر سند در موضوعات گوناگون برگزیده و با احادیث مرسله به توضیح و شرح آنها پرداخته است.
آغاز: بسمله، الحمدلله نزل احسن الحدیث علی عبده و رسوله الصادق الامین و ایده به اذ جعله برهانا قاطعا و معجزا قاصعا لا ریب فیه من رب العالمین و ایده به
[بحار الانوار ۱۶۵/۱۰۶-۱۶۶؛ الذریعه ۱۹۰/۱؛ طبقات اعلام الشيعة ۱۹۲/۵-۱۹۳]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۴۹۷۳/۲
آغاز: برابر انجام: فی الامر بالمعروف و النهى عن المنكر و بالسند المتقدم عن الشيخ ابى جعفر محمد بن الحسن الطوسى ... انه قال: الراضى بفعل قوم كالداخل فيه.
خط: نسخ، بیکا، تا: اوایل قرن ۱۱؛ نسخهای است منحصر به فرد، احتمالاً در حیات مؤلف کتابت شده، دارای حواشی با نشان «شیخ بهاء الدین دام ظله»؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مشکی ضربی مجدول با ترنج و سر ترنج گل و بوته، ۳۸گ (۱۹پ-۵۶پ)، ۱۳ سطر (۸×۱۴)، اندازه: ۱۴×۲۱سم [ف: ۳۷ - ۶۳۹]
● الاربعون حديثاً = شرح الأربعين حديثاً / شرح حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a hadītā = s.-ul-’arba‘īn-a hadītā
سمنانی، محمد رضا بن محمد، ق ۱۱ قمری
semnānī, mohammad rezā ben mohammad ( - 17c)
تاریخ تألیف: ۲۷ شعبان ۱۰۶۲ق
شامل چهل حدیث نبوی است که میر محمد زمان اعرجی ملقب به شاه حسین سمنانی از کتب احادیث شیعه انتخاب و شرح نموده است، مؤلف در اثنای تألیف بعد از انتخاب و شرح دو حدیث دار فانی را وداع گفته و پس از وی محمد رضا سمنانی آن را تکمیل و مقدمه ای بر آن افزوده است. محمد زمان کتاب را در ماه شوال ۱۰۲۳ شروع نموده و تتمه را محمد رضا سمنانی در ۲۷ شعبان ۱۰۶۲ به پایان رسانیده است.
شرح دو حدیث محمد زمان عبارت است: اول حدیث محمد بن مسلم از امام محمد باقر (ع) در «کافی» راجع به خلقت عقل، در چهار موضع بحث می کند: ۱. مفردات الفاظ حدیث، ۲. اسرار و فوائدی که از حدیث استفاده میشود، تا هشت فائده میآورد، ۳. دفع شبهه و جمع بین این حدیث و احادیث دیگر؛ ۴. چرا عقل اشرف کمالات بلکه اشرف مخلوقات شد؛ دوم در شرح حدیث ابی سعید خدری از پیامبر (ص) در فضیلت لا اله الا الله که نخست مفردات الفاظ حدیث را معنی کرده و سپس در هشت «مقام» و یک «خاتمه» به توضیح و شرح آن پرداخته است: ۱. تحقیق لفظ الله، ۲. ترکیب و افاده توحید، ۳. سر کلمه توحید، ۴. در اینکه لا اله الا الله با فضیلتترین ذکرها است، ۵. ترتیب ثواب بر لااله الاالله مشروط به شروطی است، ۶. از جمله شروط اخلاص است، ۷. از جمله شروط ولایت است، ۸ از جمله شروط بر توحید مردن است، خاتمه: در ذکر آنچه بر مؤلف در باب توحید (هنگام مجاورت به مکه) پیش آمده است.
آغاز: الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی اشرف